Trong quá trình tham gia giao thông, không ít tài xế rơi vào tình huống bị tạm giữ giấy phép lái xe do vi phạm hành chính nhưng vì nhiều lý do lại "quên" hoặc cố tình không đến nộp phạt để nhận lại bằng. Đến khi cần sử dụng, họ mới tá hỏa lo lắng liệu bằng lái xe chỉ được cấp 1 lần duy nhất hay có thể thi lại? Đặc biệt, với những quy định mới có hiệu lực từ giữa năm 2024, việc quản lý giấy phép lái xe ngày càng trở nên chặt chẽ hơn.

1. Hậu quả pháp lý khi "bỏ quên" bằng lái xe tại cơ quan công an

Nhiều người cho rằng nếu không đến nhận bằng lái xe bị tạm giữ thì chỉ đơn giản là không có bằng để sử dụng. Tuy nhiên, theo quy định tại khoản 4b Điều 126 Luật Xử lý vi phạm hành chính sửa đổi 2020, hành vi này dẫn đến hậu quả nghiêm trọng hơn nhiều:

“4b. Đối với giấy phép, chứng chỉ hành nghề đã quá thời hạn tạm giữ hoặc hết thời hiệu thi hành quyết định xử phạt nếu người vi phạm không đến nhận mà không có lý do chính đáng thì trong thời hạn 10 ngày làm việc, kể từ ngày hết thời hạn tạm giữ hoặc hết thời hiệu thi hành quyết định xử phạt, người có thẩm quyền tạm giữ phải chuyển cho cơ quan đã cấp các loại giấy tờ đó để tiến hành việc thu hồi theo quy định của pháp luật và thông báo cho người vi phạm biết.”

Như vậy, nếu bạn không đến nhận lại bằng lái trong thời hạn quy định, giấy phép lái xe của bạn sẽ chính thức bị thu hồi. Đây không còn là việc tạm giữ hành chính thông thường mà là chấm dứt giá trị sử dụng của văn bằng hiện có.

2. Thực hư việc bằng lái xe chỉ được cấp một lần duy nhất

Về mặt kỹ thuật và quản lý, mỗi công dân khi được cấp Giấy phép lái xe (GPLX) bằng vật liệu PET sẽ được gắn với một số quản lý duy nhất. Theo khoản 1 Điều 33 Thông tư 12/2017/TT-BGTVT (được giữ nguyên tinh thần tại Thông tư 05/2024/TT-BGTVT):

“Giấy phép lái xe bằng vật liệu PET. cấp cho mỗi người bảo đảm duy nhất có 01 số quản lý, dùng chung cho cả giấy phép lái xe không thời hạn và giấy phép lái xe có thời hạn.”

Chính quy định này khiến nhiều người lầm tưởng rằng bằng lái chỉ được cấp 1 lần. Thực tế, "duy nhất" ở đây là số quản lý (giống như số Căn cước công dân), còn phôi bằng có thể được cấp lại hoặc cấp mới tùy trường hợp. Tuy nhiên, đối với trường hợp bị thu hồi do không chấp hành quyết định xử phạt, việc xin cấp lại là không thể theo quy trình thông thường.

3. Có được thi lại bằng lái xe sau khi bị thu hồi không?

Theo quy định tại Điều 36 Thông tư 12/2017/TT-BGTVT, các trường hợp được cấp lại GPLX bao gồm: bị mất, quá thời hạn sử dụng, hoặc bị hỏng. Đáng chú ý, danh sách này không bao gồm trường hợp GPLX bị thu hồi do người vi phạm không đến nhận sau khi bị tạm giữ.

Vì hệ thống dữ liệu đã cập nhật trạng thái "bị thu hồi" cho số quản lý của bạn, bạn cũng không thể đăng ký học và thi mới như người chưa từng có bằng. Đây là biện pháp chế tài mạnh mẽ nhằm buộc người dân phải có trách nhiệm với hành vi vi phạm của mình.

4. Cảnh báo hành vi gian dối để được cấp lại bằng lái

Nhiều tài xế khi biết mình bị thu hồi bằng đã nảy sinh ý định khai báo mất để xin cấp lại. Đây là một sai lầm tai hại. Theo khoản 14 Điều 33 Thông tư 12/2017/TT-BGTVT:

“14. Người tẩy xoá, làm sai lệch các thông tin trên giấy phép lái xe; sử dụng giấy phép lái xe hoặc hồ sơ lái xe giả; sử dụng giấy phép lái xe đã khai báo mất để điều khiển phương tiện cơ giới đường bộ; có hành vi gian dối khác để được đổi, cấp lại, cấp mới giấy phép lái xe thì giấy phép lái xe đó không có giá trị sử dụng... còn phải chịu trách nhiệm trước pháp luật và không được cấp giấy phép lái xe trong thời hạn 05 năm, kể từ ngày phát hiện hành vi vi phạm.”

Nếu bị phát hiện gian dối, bạn sẽ bị "cấm vận" thi bằng lái trong suốt 5 năm. Sau thời gian này, nếu muốn có bằng, bạn phải thực hiện lại toàn bộ quy trình học và sát hạch như người cấp bằng lần đầu.

5. Lời khuyên thiết thực cho tài xế

Để tránh rơi vào tình cảnh "tiền mất tật mang", tài xế cần lưu ý:

• Chấp hành nghiêm chỉnh: Khi bị tạm giữ bằng lái, hãy sắp xếp thời gian đến nộp phạt và nhận lại bằng đúng theo lịch hẹn trên biên bản.
• Theo dõi thời hạn: Nếu quá hạn mà chưa thể đến, cần có lý do chính đáng và thông báo với cơ quan chức năng.
• Tuyệt đối không gian dối: Đừng cố gắng lách luật bằng cách khai báo mất hay dùng bằng giả, vì hệ thống quản lý điện tử hiện nay rất dễ dàng phát hiện ra các sai phạm này.

Tóm lại, bằng lái xe không chỉ được cấp 1 lần duy nhất, nhưng quyền được cấp lại chỉ dành cho những người tuân thủ pháp luật. Hãy là một người tham gia giao thông có trách nhiệm để bảo vệ chính mình và cộng đồng.