Trong quá trình giải quyết ly hôn, bên cạnh những tranh chấp về quyền nuôi con hay phân chia nhà đất, vấn đề giải quyết nợ nần khi ly hôn thường là mảng tối phức tạp khiến nhiều cặp đôi rơi vào cảnh "cơm không lành, canh không ngọt" ngay cả khi đã đường ai nấy đi. Việc xác định ai là người có nghĩa vụ trả nợ không chỉ dựa trên việc ai là người ký tên trên giấy vay mượn mà còn phụ thuộc vào mục đích sử dụng khoản tiền đó.

Giải quyết nợ nần ngay trong đơn ly hôn: Quyền lợi không nên bỏ lỡ

Theo quy định tại khoản 14 Điều 2 Luật Hôn nhân và gia đình 2014, ly hôn là việc chấm dứt quan hệ vợ chồng theo bản án, quyết định có hiệu lực pháp luật của Tòa án. Tuy nhiên, sự chấm dứt này không đồng nghĩa với việc các nghĩa vụ tài chính trước đó tự động biến mất.

Thực tế hiện nay, dù là ly hôn thuận tình hay ly hôn theo yêu cầu của một bên (ly hôn đơn phương), các bên đều có quyền yêu cầu Tòa án giải quyết các vấn đề liên quan đến công nợ. Một đơn ly hôn chuẩn chỉnh thường phải bao gồm 04 nội dung cốt lõi:

• Quan hệ hôn nhân (yêu cầu chấm dứt);
• Quyền nuôi con và mức cấp dưỡng;
• Phân chia tài sản chung và tài sản riêng;
• Phân chia nghĩa vụ tài sản, nợ nần với người thứ ba.

Việc chủ động đưa nội dung nợ nần vào đơn ly hôn giúp các bên có một phán quyết rõ ràng, tránh những rắc rối pháp lý phát sinh về sau khi chủ nợ tìm đến đòi tiền.

Sau khi ly hôn, nghĩa vụ trả nợ với người thứ ba có mặc định chấm dứt?

Đây là câu hỏi mà rất nhiều người thắc mắc. Câu trả lời nằm ở khoản 1 Điều 60 Luật Hôn nhân và gia đình 2014:

"Quyền, nghĩa vụ tài sản của vợ chồng đối với người thứ ba vẫn có hiệu lực sau khi ly hôn, trừ trường hợp vợ chồng và người thứ ba có thỏa thuận khác."

Điều này có nghĩa là, nếu trong bản án hoặc quyết định ly hôn của Tòa án không đề cập đến việc phân chia khoản nợ, hoặc các bên không có thỏa thuận cụ thể với chủ nợ về việc thay đổi người trả nợ, thì nghĩa vụ trả nợ vẫn tồn tại song song đối với cả hai người. Chủ nợ vẫn có quyền yêu cầu cả vợ và chồng cũ cùng thực hiện nghĩa vụ trả nợ nếu đó là khoản nợ chung.

Phân biệt nợ chung và nợ riêng: Ai là người phải trả tiền?

Để không phải "gánh nợ" cho những khoản chi tiêu cá nhân của đối phương, bạn cần nắm rõ các trường hợp được coi là nghĩa vụ chung của vợ chồng theo Điều 37 Luật Hôn nhân và gia đình 2014. Cụ thể, vợ chồng phải cùng chịu trách nhiệm đối với:

• Nghĩa vụ phát sinh từ giao dịch do vợ chồng cùng thỏa thuận xác lập, nghĩa vụ bồi thường thiệt hại mà theo quy định của pháp luật vợ chồng cùng phải chịu trách nhiệm;
• Nghĩa vụ do vợ hoặc chồng thực hiện nhằm đáp ứng nhu cầu thiết yếu của gia đình;
• Nghĩa vụ phát sinh từ việc chiếm hữu, sử dụng, định đoạt tài sản chung;
• Nghĩa vụ phát sinh từ việc bồi thường thiệt hại do con gây ra mà theo quy định của Bộ luật Dân sự thì cha mẹ phải bồi thường.

Ngược lại, nếu một bên tự ý vay mượn để phục vụ mục đích cá nhân (như cờ bạc, đầu tư riêng không vì lợi ích gia đình) mà bên kia không biết và không đồng ý, thì đó được coi là nợ riêng và người vay phải tự chịu trách nhiệm bằng tài sản riêng của mình.

Trách nhiệm liên đới và những rủi ro pháp lý cần lưu ý

Pháp luật cũng nhấn mạnh về trách nhiệm liên đới tại Điều 27 Luật Hôn nhân và gia đình 2014. Vợ, chồng chịu trách nhiệm liên đới đối với giao dịch do một bên thực hiện nhằm đáp ứng nhu cầu thiết yếu của gia đình hoặc giao dịch khác phù hợp với quy định về đại diện giữa vợ và chồng.

Lời khuyên pháp lý: Khi ly hôn, hãy liệt kê chi tiết các khoản nợ, xác định rõ mục đích vay và yêu cầu Tòa án ghi nhận cụ thể trong bản án. Nếu có thể, hãy làm việc trực tiếp với chủ nợ để xác lập văn bản thỏa thuận về việc chuyển giao nghĩa vụ nợ cho một người, nhằm cắt đứt hoàn toàn trách nhiệm liên đới sau khi hôn nhân kết thúc.

Việc hiểu rõ luật pháp không chỉ giúp bạn bảo vệ tài sản của mình mà còn đảm bảo một khởi đầu mới nhẹ nhàng, không bị ám ảnh bởi những gánh nặng tài chính từ quá khứ.