Việc lập di chúc là một bước quan trọng để đảm bảo tài sản được phân chia theo đúng ý nguyện của người quá cố, tránh những tranh chấp không đáng có trong gia đình. Tuy nhiên, một trong những vấn đề khiến nhiều người băn khoăn nhất chính là: Lập di chúc tốn bao nhiêu tiền?

Tùy thuộc vào hình thức lập di chúc và các dịch vụ đi kèm, chi phí này có thể dao động từ miễn phí đến vài triệu đồng. Dưới đây là tổng hợp chi tiết các loại phí và thù lao liên quan đến việc lập di chúc theo quy định pháp luật hiện hành tính đến tháng 05/2022.

1. Lập di chúc bằng hình thức nào sẽ phải nộp phí?

Theo quy định tại Điều 627 và Điều 628 Bộ luật Dân sự 2015, di chúc có thể được lập dưới hình thức văn bản hoặc di chúc miệng. Nghĩa vụ tài chính sẽ khác nhau tùy vào từng trường hợp cụ thể:

• Di chúc tự viết tay (không có người làm chứng): Nếu người lập di chúc tự viết, tự ký tên và lưu giữ mà không yêu cầu bất kỳ tổ chức nào xác nhận thì trường hợp này hoàn toàn không tốn tiền.
• Di chúc có người làm chứng: Tương tự, nếu các bên tự thực hiện và người làm chứng không yêu cầu thù lao thì việc này cũng không phát sinh chi phí pháp lý.
• Di chúc có công chứng hoặc chứng thực: Đây là hình thức phổ biến nhất để đảm bảo tính pháp lý cao nhất. Người lập di chúc phải nộp phí công chứng (tại Văn phòng/Phòng công chứng) hoặc phí chứng thực (tại UBND cấp xã).
• Di chúc miệng: Trong trường hợp tính mạng bị đe dọa, di chúc miệng chỉ được coi là hợp pháp nếu được thể hiện trước ít nhất 02 người làm chứng. Sau đó, trong vòng 05 ngày làm việc, chữ ký hoặc điểm chỉ của người làm chứng phải được công chứng viên hoặc cơ quan có thẩm quyền xác nhận. Do đó, hình thức này cũng sẽ phát sinh phí xác nhận.

2. Chi tiết phí công chứng di chúc theo quy định của Bộ Tài chính

Đa số người dân hiện nay lựa chọn công chứng di chúc để đảm bảo văn bản này có giá trị chứng cứ tuyệt đối, khó bị bác bỏ tại Tòa án. Căn cứ theo Luật Công chứng 2014 và các văn bản hướng dẫn, các khoản tiền cụ thể bao gồm:

2.1 Phí công chứng (Mức thu cố định)

Theo quy định tại Điều 3 Thông tư 257/2016/TT-BTC, mức phí liên quan đến di chúc được quy định như sau:

- Phí công chứng di chúc: 50.000 đồng/di chúc.
- Phí lưu giữ di chúc: 100.000 đồng/di chúc.

Lưu ý rằng phí công chứng di chúc là mức thu áp dụng thống nhất trên toàn quốc đối với các tổ chức hành nghề công chứng.

2.2 Thù lao soạn thảo và các chi phí dịch vụ khác

Khác với phí công chứng có mức cố định, thù lao công chứng (bao gồm tiền soạn thảo, đánh máy, in ấn, sao chụp...) được thực hiện theo thỏa thuận giữa người yêu cầu và tổ chức hành nghề công chứng. Tuy nhiên, mức thù lao này không được vượt quá mức trần do UBND cấp tỉnh quy định.

Ví dụ thực tế tại một số địa phương:

• Tại Hà Nội: Theo Quyết định 10/2016/QĐ-UBND, mức trần thù lao soạn thảo di chúc tối đa là 1.000.000 đồng/trường hợp.
• Tại TP. Hồ Chí Minh: Theo Quyết định 08/2016/QĐ-UBND, mức trần soạn thảo là 70.000 đồng (trường hợp đơn giản) và 300.000 đồng (trường hợp phức tạp). Chi phí đánh máy, in ấn là 15.000 đồng/trang.

3. Chi phí công chứng di chúc ngoài trụ sở (tại nhà, bệnh viện)

Trong nhiều trường hợp, người lập di chúc là người cao tuổi, sức khỏe yếu hoặc đang điều trị tại bệnh viện, không thể trực tiếp đến văn phòng công chứng. Khi đó, họ có quyền yêu cầu công chứng ngoài trụ sở.

Theo khoản 2 Điều 67 Luật Công chứng 2014, chi phí này do các bên thỏa thuận nhưng cũng phải tuân thủ mức trần của địa phương. Tại TP. Hồ Chí Minh, mức phí này được quy định khá chi tiết:

• Khoảng cách dưới 05 km: Tối đa 500.000 đồng/lần.
• Khoảng cách trên 05 km: 500.000 đồng + 30.000 đồng/km vượt quá (tối đa không quá 1,2 triệu đồng/lần).
• Ngoài phạm vi thành phố: Có thể lên đến 2,5 triệu đồng/lần nếu đi vào ngày nghỉ/lễ.

Lời khuyên pháp lý

Dù việc tự lập di chúc giúp bạn tiết kiệm chi phí, nhưng để đảm bảo an toàn pháp lý, bạn nên thực hiện công chứng. Tổng chi phí cho một bản di chúc thông thường (bao gồm cả phí và thù lao soạn thảo) thường rơi vào khoảng 200.000 đồng đến 1.200.000 đồng. Đây là con số không quá lớn để đổi lấy sự an tâm và bảo vệ quyền lợi cho những người thân yêu của bạn.

Trên đây là giải đáp chi tiết cho câu hỏi làm di chúc tốn bao nhiêu tiền. Nếu bạn cần hỗ trợ soạn thảo di chúc đúng chuẩn pháp luật, hãy liên hệ ngay với các chuyên gia để được tư vấn cụ thể.