Trong bối cảnh vay tiêu dùng bùng nổ, không ít khách hàng phản ánh về việc bị các công ty tài chính, điển hình là FE Credit, thực hiện các biện pháp đòi nợ mang tính chất "khủng bố" tinh thần. Những cuộc gọi liên tục bất kể ngày đêm, những tin nhắn đe dọa đầy tính bạo lực không chỉ nhắm vào người vay mà còn lan sang cả người thân, bạn bè. Tuy nhiên, ít ai biết rằng pháp luật Việt Nam đã có những quy định rất chặt chẽ để kìm hãm các hành vi này.

Giới hạn nào cho việc đôn đốc, thu hồi nợ của công ty tài chính?

Để chấn chỉnh hoạt động cho vay tiêu dùng, Ngân hàng Nhà nước đã ban hành Thông tư 18/2019/TT-NHNN sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư 43/2016/TT-NHNN. Theo đó, tại khoản 7 Điều 1 Thông tư 18/2019/TT-NHNN, các biện pháp đôn đốc thu hồi nợ phải tuân thủ các nguyên tắc nghiêm ngặt:

"Biện pháp đôn đốc, thu hồi nợ phù hợp với đặc thù của khách hàng, quy định của pháp luật và hợp đồng cho vay tiêu dùng, trong đó bao gồm: ... Không bao gồm biện pháp đe dọa đối với khách hàng; Số lần nhắc nợ tối đa 05 (năm) lần/01 (một) ngày; Hình thức nhắc nợ, thời gian nhắc nợ do các bên thỏa thuận trong hợp đồng cho vay tiêu dùng nhưng phải trong khoảng thời gian từ 07 (bảy) giờ đến 21 (hai mươi mốt) giờ; Không nhắc nợ, đòi nợ, gửi thông tin về việc thu hồi nợ của khách hàng đối với tổ chức, cá nhân không có nghĩa vụ trả nợ cho công ty tài chính..."

Như vậy, việc FE Credit hay bất kỳ công ty tài chính nào gọi điện quá 5 lần/ngày, gọi sau 21 giờ đêm hoặc đe dọa, xúc phạm người vay đều là hành vi vi phạm pháp luật rõ ràng. Đặc biệt, hành vi đòi nợ người thân - những người không ký kết hợp đồng và không có nghĩa vụ trả nợ - là hành vi bị cấm tuyệt đối.

Mức xử phạt đối với hành vi đòi nợ kiểu "khủng bố"

Không chỉ dừng lại ở việc vi phạm quy định ngành ngân hàng, các hành vi nhắn tin, gọi điện đe dọa, quấy rối còn có thể bị xử phạt vi phạm hành chính theo quy định về bưu chính, viễn thông. Cụ thể, tại điểm g khoản 3 Điều 102 Nghị định 15/2020/NĐ-CP quy định:

"Phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng đối với một trong các hành vi sau đây: ... g) Cung cấp, trao đổi, truyền đưa hoặc lưu trữ, sử dụng thông tin số nhằm đe dọa, quấy rối, xuyên tạc, vu khống, xúc phạm uy tín của tổ chức, danh dự, nhân phẩm, uy tín của người khác;"

Mặc dù mức phạt đã được quy định, nhưng trên thực tế, việc xử lý gặp nhiều khó khăn do các đối tượng thường sử dụng sim rác, tài khoản ảo. Tuy nhiên, người dân không nên im lặng chịu đựng.

Người vay cần làm gì để bảo vệ quyền lợi chính đáng?

Khi rơi vào tình trạng bị đòi nợ sai quy định, người vay cần thực hiện các bước sau:

• Ghi âm và lưu trữ bằng chứng: Hãy ghi âm lại các cuộc gọi đe dọa, chụp màn hình các tin nhắn quấy rối để làm căn cứ pháp lý.
• Khiếu nại trực tiếp: Gửi đơn khiếu nại đến bộ phận chăm sóc khách hàng hoặc ban kiểm soát của công ty tài chính yêu cầu chấm dứt hành vi đòi nợ trái luật.
• Tố cáo đến cơ quan chức năng: Nếu tình trạng không chấm dứt, người vay có thể gửi đơn tố cáo đến Ngân hàng Nhà nước (chi nhánh tỉnh, thành phố) hoặc cơ quan Công an gần nhất về hành vi quấy rối, đe dọa.
• Rà soát hợp đồng: Kiểm tra kỹ các điều khoản về nhắc nợ trong hợp đồng tín dụng đã ký để đối chiếu với thực tế thực hiện của công ty.

Lời khuyên cuối cùng dành cho người tiêu dùng là hãy cân nhắc kỹ khả năng tài chính trước khi vay và luôn nỗ lực trả nợ đúng hạn. Việc trả nợ đúng hạn không chỉ giúp bạn tránh được các rắc rối pháp lý mà còn bảo vệ điểm tín dụng cá nhân cho các nhu cầu tài chính trong tương lai.