Thụ tinh trong ống nghiệm (IVF) và khát khao làm cha mẹ

Thụ tinh trong ống nghiệm (IVF) là một trong những thành tựu y học vĩ đại, mở ra hy vọng cho hàng triệu cặp vợ chồng vô sinh, hiếm muộn. Tại Việt Nam, theo quy định tại khoản 1 Điều 2 Nghị định 10/2015/NĐ-CP, thụ tinh trong ống nghiệm được định nghĩa là sự kết hợp giữa noãn và tinh trùng trong ống nghiệm để tạo thành phôi.

Mặc dù tỷ lệ thành công ngày càng cao, nhưng chi phí cho một ca IVF thường dao động từ 80 đến hơn 100 triệu đồng – một con số không hề nhỏ đối với thu nhập trung bình của người dân Việt Nam. Chính vì vậy, câu hỏi "IVF có được Bảo hiểm y tế (BHYT) chi trả không?" luôn là nỗi trăn trở lớn nhất của các gia đình đang mong con.

Quy định hiện hành: IVF có thuộc danh mục chi trả của BHYT?

Để trả lời câu hỏi này, chúng ta cần căn cứ vào các quy định về phạm vi quyền lợi và các trường hợp loại trừ trong luật định. Theo quy định tại Điều 23 Luật Bảo hiểm y tế 2008 (được giữ nguyên tinh thần trong các văn bản sửa đổi sau này), pháp luật quy định rõ các trường hợp không được hưởng bảo hiểm y tế.

Điều 23. Các trường hợp không được hưởng bảo hiểm y tế
... 5. Sử dụng kỹ thuật hỗ trợ sinh sản, dịch vụ kế hoạch hóa gia đình, nạo hút thai, phá thai, trừ trường hợp phải đình chỉ thai nghén do nguyên nhân bệnh lý của thai nhi hay của sản phụ. ...

Như vậy, căn cứ theo quy định trên, kỹ thuật thụ tinh trong ống nghiệm (IVF) hiện nay KHÔNG được Bảo hiểm y tế chi trả chi phí thực hiện. Quỹ BHYT hiện nay tập trung ưu tiên cho công tác khám bệnh, chữa bệnh, phục hồi chức năng và các dịch vụ y tế thiết yếu khác nhằm đảm bảo tính cân đối của quỹ trong điều kiện nguồn lực còn hạn chế.

Luật Bảo hiểm y tế sửa đổi 2024 có thay đổi gì về quyền lợi IVF?

Nhiều người kỳ vọng rằng Luật Bảo hiểm y tế sửa đổi 2024 (có hiệu lực từ ngày 01/07/2025) sẽ mở rộng quyền lợi cho các cặp vợ chồng hiếm muộn. Tuy nhiên, qua nghiên cứu nội dung sửa đổi tại khoản 16 Điều 1 (sửa đổi Điều 21), phạm vi chi trả của quỹ BHYT vẫn tập trung vào:

• Khám bệnh, chữa bệnh (bao gồm cả khám chữa bệnh từ xa, y học gia đình).
• Phục hồi chức năng, khám thai định kỳ, sinh con.
• Sử dụng dịch vụ kỹ thuật y tế, thuốc, thiết bị y tế thuộc danh mục thanh toán.

Quy định về việc loại trừ chi phí hỗ trợ sinh sản tại Điều 23 vẫn được duy trì. Điều này đồng nghĩa với việc trong tương lai gần, các cặp vợ chồng thực hiện IVF vẫn phải tự chi trả toàn bộ chi phí kỹ thuật này.

Lời khuyên pháp lý cho các cặp vợ chồng hiếm muộn

Mặc dù chi phí IVF không được BHYT chi trả, nhưng người bệnh vẫn nên duy trì tham gia BHYT vì những lý do sau:

1. Chi trả các bệnh lý đi kèm: Trong quá trình thực hiện IVF, nếu phát hiện các bệnh lý khác cần điều trị (như viêm nhiễm, u xơ, các bệnh nội khoa...), quỹ BHYT vẫn sẽ chi trả chi phí khám và thuốc điều trị các bệnh lý này theo đúng quy định.
2. Quyền lợi khi sinh con: Sau khi thực hiện IVF thành công, quá trình khám thai định kỳ và sinh con sau này hoàn toàn được BHYT chi trả theo mức hưởng của thẻ.
3. Giảm bớt gánh nặng tài chính tổng thể: Việc được hỗ trợ các chi phí y tế thông thường sẽ giúp gia đình dồn nguồn lực tài chính tốt hơn cho việc thực hiện kỹ thuật hỗ trợ sinh sản.

Hy vọng trong tương lai, khi quỹ BHYT dồi dào hơn, các chính sách an sinh xã hội sẽ có thêm những gói hỗ trợ thiết thực cho những người đang khao khát tìm kiếm tiếng cười trẻ thơ trong gia đình.