Trong hoạt động của các tổ chức Đảng, chế độ phụ cấp trách nhiệm đối với cấp ủy viên là một chính sách quan trọng nhằm động viên và hỗ trợ cán bộ thực hiện tốt nhiệm vụ chính trị. Tuy nhiên, một vấn đề pháp lý thường xuyên gây thắc mắc cho các kế toán đơn vị và bản thân người lao động là: Khoản phụ cấp cấp ủy Đảng này có phải chịu thuế thu nhập cá nhân (TNCN) hay không?

Dựa trên bối cảnh pháp luật tính đến tháng 11/2023, chúng ta cần xem xét sự giao thoa giữa quy định về quản lý tài chính Đảng và luật thuế hiện hành.

1. Bản chất của phụ cấp trách nhiệm cấp ủy viên

Theo quy định tại Quy định 169-QĐ/TW năm 2008, phụ cấp trách nhiệm cấp ủy viên được áp dụng đối với những đảng viên được bầu vào cấp ủy các cấp (từ cấp cơ sở đến Trung ương). Mức phụ cấp này thường được tính theo tỷ lệ phần trăm so với mức lương cơ sở.

Mục đích của khoản chi này là để bù đắp một phần thời gian và công sức mà các đồng chí cấp ủy viên dành cho công tác Đảng ngoài nhiệm vụ chuyên môn thường xuyên. Tuy nhiên, về mặt thuế, không phải mọi khoản phụ cấp đều được miễn trừ.

2. Quy định về các khoản thu nhập chịu thuế TNCN từ tiền lương, tiền công

Căn cứ pháp lý cao nhất điều chỉnh vấn đề này là Thông tư 111/2013/TT-BTC. Tại khoản 2 Điều 2 Thông tư 111/2013/TT-BTC quy định về thu nhập từ tiền lương, tiền công như sau:

"2. Thu nhập từ tiền lương, tiền công là thu nhập người lao động nhận được từ người sử dụng lao động, bao gồm: [...] b) Các khoản phụ cấp, trợ cấp, trừ các khoản phụ cấp, trợ cấp sau: [...] b.11) Phụ cấp đặc thù ngành nghề. Các khoản phụ cấp, trợ cấp và mức phụ cấp, trợ cấp không tính vào thu nhập chịu thuế hướng dẫn tại điểm b, khoản 2, Điều này phải được cơ quan Nhà nước có thẩm quyền quy định."

Như vậy, nguyên tắc chung là tất cả các khoản phụ cấp đều phải chịu thuế TNCN, trừ khi khoản phụ cấp đó nằm trong danh mục được cơ quan Nhà nước có thẩm quyền quy định là không tính vào thu nhập chịu thuế.

3. Phụ cấp cấp ủy Đảng có thuộc diện được miễn thuế?

Để làm rõ liệu phụ cấp công tác Đảng có thuộc diện "phụ cấp đặc thù" được miễn thuế hay không, Tổng cục Thuế đã ban hành Công văn số 1381/TCT-TNCN ngày 24/4/2014. Theo đó, danh mục các khoản phụ cấp không tính vào thu nhập chịu thuế đã được làm rõ như sau:

• Đối với các cơ quan Đảng: Phụ cấp công tác Đảng, đoàn thể chính trị - xã hội áp dụng đối với cán bộ, công chức làm việc chuyên trách trong các cơ quan Đảng theo Hướng dẫn 05-HD/BTCTW năm 2011 thì không tính vào thu nhập chịu thuế TNCN.
• Đối với các doanh nghiệp, đơn vị sự nghiệp: Khoản phụ cấp trách nhiệm cấp ủy viên chi trả cho đảng viên hoạt động kiêm nhiệm tại tổ chức Đảng trong doanh nghiệp không thuộc danh mục phụ cấp đặc thù được miễn thuế.

Do đó, đối với đảng viên đang làm việc tại các doanh nghiệp (kể cả doanh nghiệp Nhà nước và doanh nghiệp tư nhân), khoản phụ cấp cấp ủy nhận được hàng tháng phải được cộng chung vào thu nhập từ tiền lương, tiền công để tính thuế TNCN theo biểu thuế lũy tiến từng phần.

4. Cách hạch toán kinh phí chi trả phụ cấp cấp ủy trong doanh nghiệp

Việc chi trả phụ cấp này cũng có sự khác biệt về nguồn kinh phí tùy theo loại hình doanh nghiệp, quy định tại khoản 2 Điều 3 Quy định 169-QĐ/TW:

• Trong doanh nghiệp Nhà nước: Kinh phí chi trả phụ cấp đối với cấp ủy viên được hạch toán vào chi phí sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp. Đây được coi là một khoản chi phí hợp lý khi xác định thuế thu nhập doanh nghiệp.
• Trong các doanh nghiệp khác: Kinh phí này được tính vào chi phí hoạt động của tổ chức Đảng, lấy từ nguồn đảng phí được trích để lại hoặc các nguồn hỗ trợ hợp pháp khác, không hạch toán trực tiếp vào chi phí sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp.

Kết luận và lời khuyên pháp lý

Tóm lại, tính đến thời điểm cuối năm 2023, khoản phụ cấp cấp ủy Đảng phải chịu thuế thu nhập cá nhân nếu người nhận là đảng viên làm việc tại các doanh nghiệp hoặc đơn vị sự nghiệp. Chỉ những cán bộ, công chức chuyên trách làm việc trong các cơ quan Đảng mới được hưởng quyền lợi không tính khoản phụ cấp này vào thu nhập chịu thuế.

Các đơn vị chi trả cần lưu ý thực hiện khấu trừ thuế đúng quy định để tránh các rủi ro về truy thu và xử phạt vi phạm hành chính về thuế. Đảng viên cũng cần nắm rõ quyền lợi và nghĩa vụ của mình để thực hiện quyết toán thuế TNCN hàng năm một cách chính xác nhất.

Trên đây là nội dung tư vấn chi tiết về vấn đề phụ cấp cấp ủy Đảng và thuế TNCN. Nếu quý khách còn bất kỳ thắc mắc nào, hãy liên hệ với chúng tôi để được hỗ trợ pháp lý kịp thời.