Trong quá trình lao động và sinh hoạt, vì nhiều lý do khách quan về sức khỏe hoặc bệnh lý, lao động nữ có thể phải đối mặt với quyết định đình chỉ thai nghén. Một trong những vấn đề được quan tâm hàng đầu lúc này là liệu chi phí phá thai có được Bảo hiểm y tế (BHYT) chi trả và người lao động có được hưởng chế độ thai sản hay không? Bài viết dưới đây sẽ phân tích chi tiết các quy định pháp luật hiện hành để bảo vệ quyền lợi chính đáng cho chị em phụ nữ.

1. Phá thai trường hợp nào được Bảo hiểm y tế chi trả?

Căn cứ theo quy định tại Điều 21 Luật Bảo hiểm y tế 2008 (được sửa đổi, bổ sung năm 2014), quỹ bảo hiểm y tế sẽ chi trả chi phí khám bệnh, chữa bệnh, phục hồi chức năng, khám thai định kỳ và sinh con.

Tuy nhiên, cần lưu ý rằng không phải mọi trường hợp phá thai đều được thanh toán. Pháp luật phân biệt rõ giữa phá thai bệnh lý và phá thai theo nguyện vọng cá nhân. Cụ thể, tại khoản 5 Điều 23 Luật Bảo hiểm y tế 2008 quy định các trường hợp không được hưởng bảo hiểm y tế bao gồm:

"Chi phí sử dụng kỹ thuật hỗ trợ sinh sản, dịch vụ kế hoạch hóa gia đình, nạo hút thai, phá thai, trừ trường hợp phải đình chỉ thai nghén do nguyên nhân bệnh lý của thai nhi hay của sản phụ."

Như vậy, nếu lao động nữ tự ý phá thai hoặc sử dụng các dịch vụ kế hoạch hóa gia đình thông thường sẽ không được BHYT chi trả. Ngược lại, nếu việc phá thai là bắt buộc do chỉ định y khoa (thai nhi bị dị tật, sức khỏe sản phụ không đảm bảo...), quỹ BHYT sẽ thanh toán chi phí theo quy định.

2. Mức hưởng Bảo hiểm y tế khi phá thai bệnh lý là bao nhiêu?

Khi thuộc trường hợp phá thai bệnh lý, mức hưởng của người bệnh sẽ phụ thuộc vào việc đi khám chữa bệnh đúng tuyến hay trái tuyến theo quy định tại Điều 22 Luật Bảo hiểm y tế 2008:

Trường hợp đi khám chữa bệnh đúng tuyến:

• Hưởng 100% chi phí: Áp dụng cho các đối tượng như bộ đội, công an, người có công với cách mạng, trẻ em dưới 6 tuổi, hoặc người tham gia BHYT 5 năm liên tục trở lên và có số tiền cùng chi trả trong năm lớn hơn 6 tháng lương cơ sở.
• Hưởng 95% chi phí: Áp dụng cho người đang hưởng trợ cấp mất sức lao động hàng tháng, người thuộc hộ gia đình cận nghèo...
• Hưởng 80% chi phí: Áp dụng cho các đối tượng còn lại.

Trường hợp đi khám chữa bệnh trái tuyến:

Nếu lao động nữ tự đi khám chữa bệnh không đúng tuyến tại các bệnh viện tuyến tỉnh hoặc trung ương, mức hưởng sẽ bị hạn chế hơn:

• Tại bệnh viện tuyến trung ương: Thanh toán 40% chi phí điều trị nội trú.
• Tại bệnh viện tuyến tỉnh: Thanh toán 100% chi phí điều trị nội trú (theo chính sách thông tuyến tỉnh).
• Tại bệnh viện tuyến huyện: Thanh toán 100% chi phí khám, chữa bệnh (theo chính sách thông tuyến huyện).

3. Quyền lợi Bảo hiểm xã hội: Nghỉ bao nhiêu ngày khi đình chỉ thai nghén?

Bên cạnh quyền lợi về BHYT, lao động nữ khi phá thai bệnh lý còn được hưởng chế độ thai sản từ quỹ Bảo hiểm xã hội. Theo Điều 33 Luật Bảo hiểm xã hội 2014, thời gian nghỉ việc hưởng chế độ khi sẩy thai, nạo, hút thai, thai chết lưu hoặc phá thai bệnh lý được quy định như sau:

• Nghỉ 10 ngày: Nếu thai dưới 05 tuần tuổi.
• Nghỉ 20 ngày: Nếu thai từ 05 tuần tuổi đến dưới 13 tuần tuổi.
• Nghỉ 40 ngày: Nếu thai từ 13 tuần tuổi đến dưới 25 tuần tuổi.
• Nghỉ 50 ngày: Nếu thai từ 25 tuần tuổi trở lên.

Lưu ý quan trọng: Thời gian nghỉ này tính cả ngày nghỉ lễ, nghỉ Tết và ngày nghỉ hằng tuần. Để được hưởng quyền lợi này, người lao động cần có giấy xác nhận của cơ sở khám bệnh, chữa bệnh có thẩm quyền theo quy định của Bộ Y tế.

Việc nắm vững các quy định về Luật Bảo hiểm y tế và Luật Bảo hiểm xã hội 2014 không chỉ giúp lao động nữ giảm bớt gánh nặng tài chính mà còn đảm bảo thời gian nghỉ ngơi cần thiết để hồi phục sức khỏe sau những biến cố về thai sản.