Trong đời sống xã hội, kết hôn là một dấu mốc quan trọng, đánh dấu sự khởi đầu của một gia đình mới. Tuy nhiên, không phải mọi trường hợp lấy nhau đều được pháp luật công nhận. Một trong những rào cản pháp lý lớn nhất chính là độ tuổi. Vậy, việc kết hôn với người chưa đủ tuổi sẽ bị xử lý như thế nào?

1. Thế nào là kết hôn với người chưa đủ tuổi?

Theo quy định của pháp luật Việt Nam, độ tuổi kết hôn được xác định rất rõ ràng nhằm đảm bảo sự phát triển về thể chất và tâm sinh lý của công dân. Cụ thể, tại điểm a khoản 1 Điều 8 Luật Hôn nhân và gia đình 2014 quy định điều kiện về độ tuổi như sau:

Điều 8. Điều kiện kết hôn

1. Nam, nữ kết hôn với nhau phải tuân theo các điều kiện sau đây:

a) Nam từ đủ 20 tuổi trở lên, nữ từ đủ 18 tuổi trở lên;

Như vậy, nếu nam chưa đủ 20 tuổi hoặc nữ chưa đủ 18 tuổi mà chung sống với nhau như vợ chồng thì được coi là hành vi vi phạm pháp luật. Trong thuật ngữ pháp lý, hành vi này được gọi là tảo hôn. Theo khoản 8 Điều 3 Luật Hôn nhân và gia đình 2014, tảo hôn là việc lấy vợ, lấy chồng khi một bên hoặc cả hai bên chưa đủ tuổi kết hôn theo quy định.

2. Mức xử phạt hành chính và hình sự đối với hành vi tảo hôn

Pháp luật hiện hành nghiêm cấm hành vi tảo hôn và tổ chức tảo hôn. Tùy vào mức độ vi phạm, người thực hiện có thể bị xử phạt hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự.

Xử phạt hành chính

Căn cứ theo Điều 58 Nghị định 82/2020/NĐ-CP, mức phạt đối với hành vi này được quy định như sau:

• Phạt tiền từ 1.000.000 đồng đến 3.000.000 đồng đối với hành vi tổ chức lấy vợ, lấy chồng cho người chưa đủ tuổi kết hôn.
• Phạt tiền từ 3.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng đối với hành vi duy trì quan hệ vợ chồng trái pháp luật với người chưa đủ tuổi kết hôn mặc dù đã có bản án, quyết định đã có hiệu lực pháp luật của Tòa án.

Truy cứu trách nhiệm hình sự

Trong trường hợp nghiêm trọng hơn, người tổ chức tảo hôn có thể bị xử lý theo Điều 183 Bộ luật hình sự 2015 về Tội tổ chức tảo hôn:

Điều 183. Tội tổ chức tảo hôn

Người nào tổ chức việc lấy vợ, lấy chồng cho những người chưa đủ tuổi kết hôn, đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi này mà còn vi phạm, thì bị phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng hoặc phạt cải tạo không giam giữ đến 02 năm.

3. Những hệ lụy pháp lý và thực tế đau lòng

Việc kết hôn khi chưa đủ tuổi không chỉ dừng lại ở những con số tiền phạt. Nó kéo theo hàng loạt hệ lụy pháp lý mà người trong cuộc thường không lường trước được:

• Không được đăng ký kết hôn: Cơ quan nhà nước sẽ từ chối thực hiện thủ tục đăng ký kết hôn do vi phạm điều kiện về độ tuổi.
• Quan hệ hôn nhân không được bảo vệ: Vì không có giấy chứng nhận kết hôn, quan hệ giữa hai người chỉ được coi là chung sống như vợ chồng. Khi có tranh chấp về tài sản hoặc quyền nuôi con, việc giải quyết sẽ cực kỳ phức tạp và khó đảm bảo quyền lợi tối ưu.
• Ảnh hưởng đến việc làm giấy khai sinh cho con: Dù trẻ em sinh ra vẫn được làm giấy khai sinh, nhưng việc thiếu thông tin hợp pháp về quan hệ cha mẹ có thể gây ra những rắc rối về hộ tịch sau này.

Lời khuyên từ các chuyên gia pháp lý là hãy tuân thủ nghiêm túc quy định về độ tuổi kết hôn của Luật Hôn nhân và gia đình 2014 để xây dựng một tổ ấm bền vững và đúng pháp luật.