Việc điều chỉnh mức lương cơ sở từ 1,49 triệu đồng lên 1,8 triệu đồng/tháng kể từ ngày 01/7/2023 là một chính sách an sinh xã hội quan trọng, tác động trực tiếp đến đời sống của hàng triệu cán bộ, công chức, viên chức. Tuy nhiên, câu hỏi đặt ra là Chính phủ và các địa phương lấy nguồn kinh phí từ đâu để đảm bảo chi trả kịp thời và đầy đủ? Câu trả lời nằm trong các quy định chặt chẽ tại Nghị định 24/2023/NĐ-CP.

1. Nguồn kinh phí tại các cơ quan Trung ương

Đối với các Bộ, cơ quan ngang Bộ, cơ quan thuộc Chính phủ và các cơ quan khác ở Trung ương, nguồn kinh phí được huy động từ ba kênh chính:

• Tiết kiệm chi thường xuyên: Sử dụng 10% số tiết kiệm chi thường xuyên (trừ các khoản lương, phụ cấp và các khoản chi cho con người theo chế độ) dự toán năm 2023 tăng thêm so với dự toán năm 2022 đã được giao.
• Trích lập từ nguồn thu phí: Các cơ quan hành chính, đơn vị sự nghiệp có thu phí thực hiện trích lập tạo nguồn cải cách tiền lương từ một phần nguồn thu phí được để lại theo chế độ sau khi trừ các chi phí liên quan.
• Nguồn cải cách tiền lương tồn dư: Sử dụng nguồn thực hiện cải cách tiền lương năm 2022 chưa dùng hết chuyển sang (nếu có).

2. Huy động ngân sách tại các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương

Tại địa phương, việc đảm bảo nguồn lực tài chính được thực hiện quyết liệt hơn thông qua việc tận dụng tối đa các nguồn thu nội tại:

• Tiết kiệm 10% chi thường xuyên: Tương tự như Trung ương, các địa phương phải tiết kiệm 10% dự toán chi thường xuyên năm 2023.
• Sử dụng nguồn tăng thu ngân sách: Sử dụng 70% tăng thu ngân sách địa phương thực hiện so với dự toán được Thủ tướng Chính phủ giao.
• Nguồn thu từ dịch vụ công: Sử dụng tối thiểu 40% số thu được để lại theo chế độ năm 2023. Riêng đối với các cơ sở y tế công lập, số thu từ dịch vụ khám, chữa bệnh và y tế dự phòng được sử dụng tối thiểu 35% sau khi trừ chi phí.

3. Vai trò của Ngân sách Trung ương và cơ chế tự chủ

Trong trường hợp các Bộ, ngành và địa phương đã huy động hết các nguồn nêu trên mà vẫn thiếu kinh phí, Ngân sách Trung ương sẽ đóng vai trò "cứu cánh" cuối cùng:

Ngân sách Trung ương bổ sung kinh phí còn thiếu do điều chỉnh mức lương cơ sở năm 2023 cho các Bộ, cơ quan ngang Bộ, cơ quan thuộc Chính phủ, cơ quan ở Trung ương và các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương sau khi đã thực hiện các quy định về nguồn kinh phí.

Đặc biệt, đối với các đơn vị sự nghiệp công lập tự chủ hoàn toàn (nhóm 1 và nhóm 2), kinh phí cải cách tiền lương sẽ do đơn vị tự đảm bảo theo quy định tại Nghị định 60/2021/NĐ-CP.

Việc quy định rõ ràng nguồn kinh phí tại Điều 3 Nghị định 24/2023/NĐ-CP giúp các cơ quan, đơn vị chủ động trong việc lập dự toán và chi trả, đảm bảo quyền lợi chính đáng cho người lao động trong khu vực công.