Trong bối cảnh chuẩn bị cho nhiệm kỳ mới, việc nâng cao chất lượng và tính chuyên nghiệp của cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất là yêu cầu cấp thiết. Luật Tổ chức Quốc hội sửa đổi 2020 đã chính thức được thông qua với những điều chỉnh quan trọng về tiêu chuẩn đại biểu, đặc biệt là quy định về quốc tịch.

Tiêu chuẩn mới về quốc tịch: Sự khẳng định lòng trung thành tuyệt đối

Điểm mới đáng chú ý nhất tại khoản 1 Điều 1 Luật Tổ chức Quốc hội sửa đổi 2020 là việc bổ sung tiêu chuẩn về quốc tịch vào sau khoản 1 Điều 22 Luật Tổ chức Quốc hội 2014. Cụ thể, đại biểu Quốc hội phải:

“1a. Có một quốc tịch là quốc tịch Việt Nam.”

Quy định này nhằm đảm bảo sự trung thành tuyệt đối của người đại biểu nhân dân đối với Tổ quốc, tránh những xung đột lợi ích có thể xảy ra nếu đại biểu mang hai quốc tịch. Đây là bước đi quyết liệt nhằm củng cố niềm tin của cử tri và nâng cao uy tín của Quốc hội trên trường quốc tế.

Hệ thống tiêu chuẩn toàn diện của người đại biểu nhân dân

Bên cạnh quy định mới về quốc tịch, các tiêu chuẩn cốt lõi tại Điều 22 Luật Tổ chức Quốc hội 2014 vẫn được duy trì và nhấn mạnh, bao gồm:

• Lòng trung thành: Trung thành với Tổ quốc, Nhân dân và Hiến pháp, phấn đấu vì mục tiêu dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh.
• Phẩm chất đạo đức: Có phẩm chất đạo đức tốt, cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư; gương mẫu chấp hành pháp luật; kiên quyết đấu tranh chống tham nhũng, lãng phí.
• Năng lực chuyên môn: Có trình độ văn hóa, chuyên môn, đủ năng lực, sức khỏe và uy tín để thực hiện nhiệm vụ.
• Gắn bó với cử tri: Liên hệ chặt chẽ với Nhân dân, lắng nghe ý kiến và được Nhân dân tín nhiệm.
• Điều kiện hoạt động: Có đủ điều kiện thời gian và sức khỏe để tham gia các hoạt động của Quốc hội.

Tăng tính chuyên nghiệp: Nâng tỷ lệ đại biểu chuyên trách lên 40%

Một thay đổi mang tính đột phá khác nằm ở cơ cấu tổ chức. Theo khoản 2 Điều 1 Luật Tổ chức Quốc hội sửa đổi 2020 (sửa đổi khoản 2 Điều 23 Luật Tổ chức Quốc hội 2014), số lượng đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách được nâng lên đáng kể:

“2. Số lượng đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách ít nhất là bốn mươi phần trăm tổng số đại biểu Quốc hội.”

Việc tăng tỷ lệ từ 35% lên ít nhất 40% giúp Quốc hội hoạt động thực chất hơn, chuyên sâu hơn trong công tác lập pháp, giám sát tối cao và quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước. Các đại biểu chuyên trách sẽ có toàn bộ thời gian để nghiên cứu, phản biện và thực hiện trách nhiệm trước cử tri một cách hiệu quả nhất.

Những thay đổi này, có hiệu lực từ ngày 01/01/2021, hứa hẹn sẽ tạo ra một luồng sinh khí mới cho hoạt động của Quốc hội, đảm bảo mỗi đại biểu không chỉ là tiếng nói của nhân dân mà còn là những chuyên gia tận tâm, trách nhiệm và mang bản sắc dân tộc sâu sắc.