Trong hệ thống phòng cháy chữa cháy (PCCC), đèn chiếu sáng sự cố đóng vai trò là "ngọn hải đăng" dẫn lối an toàn khi hiểm họa xảy ra. Việc tuân thủ nghiêm ngặt các quy định lắp đặt đèn chiếu sáng sự cố không chỉ là yêu cầu pháp lý bắt buộc mà còn là yếu tố then chốt bảo vệ tính mạng con người. Bài viết dưới đây sẽ phân tích chi tiết các tiêu chuẩn kỹ thuật mới nhất theo quy định hiện hành.

Vị trí bắt buộc phải lắp đặt đèn chiếu sáng sự cố

Theo quy định tại Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 13456:2022, đèn chiếu sáng sự cố phải được trang bị tại các khu vực trọng yếu của nhà và công trình để đảm bảo tầm nhìn thoát nạn. Cụ thể, các vị trí không thể thiếu bao gồm:

• Cầu thang bộ thoát nạn: Đảm bảo người dân không bị vấp ngã trong bóng tối khi di chuyển giữa các tầng.
• Hành lang và nút giao: Tại các vị trí chuyển hướng thoát nạn hoặc nơi giao nhau của các hành lang.
• Cửa và lối ra thoát nạn: Giúp nhận diện nhanh chóng lối thoát ra ngoài hoặc vào khu vực an toàn.
• Khu vực kỹ thuật: Phòng đặt trạm biến áp, phòng máy phát điện, phòng kỹ thuật thang máy và gian lánh nạn.
• Gian phòng làm việc: Các phòng có khoảng cách từ điểm xa nhất của gian phòng đến lối ra thoát nạn gần nhất lớn hơn 13m.

Yêu cầu về nguồn điện dự phòng và thời gian hoạt động

Một trong những thông số quan trọng nhất của hệ thống này là khả năng duy trì ánh sáng khi nguồn điện chính bị ngắt. Căn cứ theo quy định tại Mục 4 TCVN 13456:2022:

"Đèn chiếu sáng sự cố có nguồn điện dự phòng phải đảm bảo cho thời gian hoạt động ổn định và liên tục tối thiểu là 120 phút khi có sự cố cháy, nổ xảy ra."

Việc duy trì 120 phút (2 giờ) là khoảng thời gian vàng để lực lượng chức năng triển khai cứu hộ và người dân kịp thời sơ tán khỏi khu vực nguy hiểm.

Tiêu chuẩn kỹ thuật về độ rọi và hạn chế gây lóa

Không chỉ dừng lại ở việc "có đèn", pháp luật còn quy định khắt khe về chất lượng ánh sáng để tránh gây lóa tạm thời cho người thoát nạn. Tại Tiểu mục 5.1 TCVN 13456:2022, các tiêu chuẩn thiết kế bao gồm:

• Độ rọi: Đối với đường thoát nạn rộng đến 2m, độ rọi trung bình theo phương nằm ngang trên mặt sàn dọc theo tâm đường thoát nạn phải đạt tối thiểu 1 lux.
• Tỉ lệ độ rọi: Tỉ lệ giữa độ rọi lớn nhất và nhỏ nhất dọc đường tâm thoát nạn không được vượt quá 40:1 để đảm bảo sự đồng đều của ánh sáng.
• Chống lóa: Cường độ chiếu sáng của đèn phải được giới hạn tùy theo chiều cao lắp đặt. Ví dụ, với chiều cao dưới 2,5m, cường độ tối đa không quá 500 cd để tránh làm chói mắt người di chuyển.

Lưu ý quan trọng cho chủ đầu tư và đơn vị thi công

Việc lắp đặt đèn chiếu sáng sự cố không phụ thuộc trực tiếp vào diện tích tổng thể của tòa nhà mà phụ thuộc vào cấu trúc thoát nạn và công năng của từng gian phòng. Chủ đầu tư cần lưu ý rằng các thiết bị PCCC như tủ trung tâm báo cháy, nút ấn báo cháy cũng phải luôn được chiếu sáng đầy đủ (tối thiểu 5 lux tại mặt sàn) để dễ dàng xác định vị trí trong mọi tình huống.

Việc thực hiện đúng các quy định lắp đặt đèn chiếu sáng sự cố không chỉ giúp công trình vượt qua các đợt kiểm tra, nghiệm thu PCCC mà quan trọng hơn hết là tạo ra một môi trường an toàn, tin cậy cho người sử dụng.