Trong kỷ nguyên số hóa và không gian mạng đầy biến động, việc bảo đảm an ninh thông tin quốc gia trở thành nhiệm vụ sống còn của mỗi quốc gia. Tại Việt Nam, hoạt động xuất khẩu, nhập khẩu các sản phẩm công nghệ liên quan đến an ninh mạng được kiểm soát vô cùng chặt chẽ nhằm ngăn ngừa các nguy cơ gây phương hại đến an ninh quốc gia. Chính phủ đã ban hành Nghị định 332/2026/NĐ-CP quy định chi tiết về hoạt động kinh doanh sản phẩm, dịch vụ an ninh mạng, trong đó thiết lập các rào cản kỹ thuật và pháp lý nghiêm ngặt đối với việc cấp phép xuất nhập khẩu các sản phẩm này.

Vậy điều kiện cấp Giấy phép xuất khẩu, nhập khẩu sản phẩm an ninh mạng là gì? Doanh nghiệp cần chuẩn bị những hồ sơ gì và quy trình thực hiện ra sao? Bài viết dưới đây sẽ phân tích chi tiết toàn bộ quy định pháp lý mới nhất giúp doanh nghiệp chủ động trong hoạt động kinh doanh quốc tế của mình.

1. Khi nào phải có Giấy phép xuất khẩu, nhập khẩu sản phẩm an ninh mạng?

Theo quy định tại khoản 1 Điều 13 Nghị định 332/2026/NĐ-CP, khi thực hiện hoạt động xuất khẩu hoặc nhập khẩu các sản phẩm an ninh mạng thuộc danh mục sản phẩm an ninh mạng xuất khẩu, nhập khẩu theo giấy phép (được quy định chi tiết kèm theo mã HS tại Phụ lục II ban hành kèm theo Nghị định này), tổ chức và doanh nghiệp bắt buộc phải có Giấy phép xuất khẩu, nhập khẩu sản phẩm an ninh mạng do Bộ Công an cấp.

Một số đặc điểm pháp lý quan trọng của loại giấy phép này bao gồm:

• Cấp theo lô: Giấy phép không cấp chung cho toàn bộ quá trình hoạt động mà được cấp theo từng lô hàng xuất khẩu, nhập khẩu cụ thể.
• Thời hạn hiệu lực: Giấy phép có thời hạn tối đa là 02 năm kể từ ngày cấp.
• Nghĩa vụ tài chính: Doanh nghiệp đề nghị cấp phép phải thực hiện nộp lệ phí theo quy định của pháp luật hiện hành.

2. Điều kiện cấp Giấy phép xuất khẩu, nhập khẩu sản phẩm an ninh mạng

Để được Bộ Công an xem xét cấp Giấy phép xuất khẩu, nhập khẩu sản phẩm an ninh mạng, doanh nghiệp phải đáp ứng đầy đủ các điều kiện được quy định tại khoản 2 Điều 13 Nghị định 332/2026/NĐ-CP, bao gồm:

• Có Giấy phép kinh doanh sản phẩm, dịch vụ an ninh mạng còn hiệu lực: Đây là điều kiện tiên quyết. Doanh nghiệp không thể thực hiện xuất nhập khẩu nếu chưa được cấp giấy phép hoạt động kinh doanh trong lĩnh vực này tại thị trường nội địa.
• Sản phẩm đáp ứng tiêu chuẩn kỹ thuật: Sản phẩm an ninh mạng nhập khẩu phải đáp ứng sự phù hợp với các tiêu chuẩn quốc tế hoặc tiêu chuẩn Việt Nam trong lĩnh vực an ninh mạng theo quy định của pháp luật về tiêu chuẩn và quy chuẩn kỹ thuật. Điều này nhằm bảo đảm thiết bị, phần mềm nhập khẩu không chứa các lỗ hổng bảo mật nguy hiểm hoặc mã độc gây hại.
• Mục đích và đối tượng sử dụng rõ ràng: Mục đích, đối tượng sử dụng sản phẩm an ninh mạng phải cụ thể, cam kết không gây phương hại đến an ninh quốc gia, trật tự an toàn xã hội của Việt Nam.

3. Điều kiện đối với tổ chức, doanh nghiệp xuất khẩu, nhập khẩu sản phẩm an ninh mạng

Bên cạnh các điều kiện trực tiếp về lô hàng và sản phẩm, bản thân tổ chức, doanh nghiệp thực hiện hoạt động thương mại này cũng phải đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe về năng lực pháp lý, nhân sự và kỹ thuật theo quy định tại Điều 7 và Điều 6 Nghị định 332/2026/NĐ-CP.

3.1. Các điều kiện chung về năng lực chủ thể

Theo quy định tại Điều 6 Nghị định 332/2026/NĐ-CP, doanh nghiệp phải bảo đảm:

• Thành lập hợp pháp: Được thành lập theo quy định của pháp luật Việt Nam và không vi phạm các quy định cấm về kinh doanh sản phẩm, dịch vụ an ninh mạng.
• Yêu cầu đối với doanh nghiệp FDI: Đối với các tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài, tại thời điểm cấp Giấy phép kinh doanh sản phẩm, dịch vụ an ninh mạng, thời hạn đầu tư còn lại tại Việt Nam phải dài hơn 05 năm.
• Tiêu chuẩn nhân sự quản lý: Người đại diện theo pháp luật, người quản lý hoặc người được ủy quyền không được thuộc các trường hợp bị cấm như: Đang bị khởi tố hình sự; có tiền án về các tội xâm phạm an ninh quốc gia hoặc các tội cố ý khác chưa được xóa án tích; đang chấp hành án phạt tù hoặc các biện pháp giáo dục, cai nghiện bắt buộc; người nước ngoài chưa được cấp phép cư trú, lao động hợp pháp tại Việt Nam.
• Nhân sự kỹ thuật chuyên trách: Doanh nghiệp phải có nhân sự chịu trách nhiệm kỹ thuật phù hợp, sở hữu bằng đại học trở lên hoặc chứng chỉ chuyên ngành về an ninh mạng, an toàn thông tin, công nghệ thông tin, điện tử hoặc viễn thông.
• Cơ sở vật chất kỹ thuật: Có hệ thống trang thiết bị, cơ sở vật chất và công nghệ phù hợp với quy mô hoạt động kinh doanh và loại hình sản phẩm đăng ký.

3.2. Các điều kiện cụ thể đối với hoạt động xuất nhập khẩu

Căn cứ khoản 2 Điều 7 Nghị định 332/2026/NĐ-CP, doanh nghiệp xuất nhập khẩu phải đáp ứng thêm:

• Chủng loại sản phẩm và quy mô hoạt động phải phù hợp với chiến lược phát triển ngành công nghiệp an ninh mạng quốc gia.
• Có phương án kinh doanh chi tiết, làm rõ: Mục đích nhập khẩu; phạm vi và đối tượng cung cấp sản phẩm; khả năng đáp ứng tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật; chi tiết các tính năng kỹ thuật cơ bản của sản phẩm.
• Có đầy đủ phương tiện, thiết bị phù hợp để bảo quản, bảo đảm chất lượng sản phẩm theo đúng tiêu chuẩn kỹ thuật bảo vệ an ninh mạng.
• Hạn chế đối với sản phẩm đặc biệt: Chỉ các tổ chức, doanh nghiệp thuộc Bộ Công an, Bộ Quốc phòng được giao nhiệm vụ, đặt hàng hoặc có hợp đồng với cơ quan có thẩm quyền mới được phép mua bán, trao đổi, xuất nhập khẩu các sản phẩm đặc thù như: Sản phẩm bí mật thu thập thông tin; sản phẩm chế áp thông tin mạng; sản phẩm pháp y số, điều tra số; sản phẩm chế áp hệ thống mạng.

4. Hồ sơ đề nghị cấp Giấy phép xuất khẩu, nhập khẩu sản phẩm an ninh mạng

Doanh nghiệp cần chuẩn bị 01 bộ hồ sơ đầy đủ theo quy định tại khoản 3 Điều 13 Nghị định 332/2026/NĐ-CP, bao gồm:

1. Văn bản đề nghị cấp Giấy phép xuất khẩu, nhập khẩu sản phẩm an ninh mạng (theo Mẫu số 04 tại Phụ lục I ban hành kèm theo Nghị định 332/2026/NĐ-CP).
2. Tài liệu chứng nhận tuân thủ tiêu chuẩn quốc tế hoặc tiêu chuẩn Việt Nam trong lĩnh vực an ninh mạng đối với sản phẩm đề nghị cấp phép.
3. Tài liệu chứng minh mục đích, đối tượng nhập khẩu (bao gồm hợp đồng thương mại ký kết với đối tượng sử dụng cuối cùng, hoặc tài liệu chứng minh mục đích nhập khẩu để phục vụ nghiên cứu, bảo hành sản phẩm).

5. Trình tự, thủ tục và thời hạn giải quyết hồ sơ

Quy trình nộp và giải quyết hồ sơ đề nghị cấp Giấy phép xuất khẩu, nhập khẩu sản phẩm an ninh mạng được thực hiện như sau:

• Hình thức nộp hồ sơ: Doanh nghiệp có thể lựa chọn nộp hồ sơ trực tiếp, gửi qua dịch vụ bưu chính hoặc nộp trực tuyến qua Cổng dịch vụ công của Bộ Công an.
• Kiểm tra tính hợp lệ: Bộ Công an tiếp nhận và kiểm tra tính hợp lệ của hồ sơ. Trường hợp hồ sơ chưa đầy đủ hoặc không hợp lệ, cơ quan tiếp nhận sẽ hướng dẫn doanh nghiệp bổ sung, hoàn thiện.
• Thời hạn giải quyết: Trong thời hạn 05 ngày làm việc kể từ ngày nhận được hồ sơ đầy đủ và hợp lệ, Bộ Công an tiến hành xem xét và cấp Giấy phép xuất khẩu, nhập khẩu sản phẩm an ninh mạng cho doanh nghiệp. Trường hợp từ chối cấp phép, Bộ Công an phải trả lời bằng văn bản và nêu rõ lý do từ chối (theo Mẫu số 12 tại Phụ lục I ban hành kèm theo Nghị định 332/2026/NĐ-CP).

6. Lời khuyên pháp lý dành cho doanh nghiệp

Hoạt động xuất nhập khẩu sản phẩm an ninh mạng liên quan trực tiếp đến chủ quyền số và an ninh quốc gia, do đó các thủ tục thẩm định kỹ thuật thường diễn ra rất chặt chẽ. Để tránh việc hồ sơ bị kéo dài hoặc bị từ chối, doanh nghiệp cần lưu ý:

• Luôn kiểm tra hiệu lực của Giấy phép kinh doanh sản phẩm, dịch vụ an ninh mạng trước khi ký kết các hợp đồng thương mại quốc tế.
• Yêu cầu đối tác nước ngoài cung cấp đầy đủ các chứng nhận tiêu chuẩn kỹ thuật quốc tế hợp chuẩn để làm tài liệu đối chiếu.
• Xây dựng phương án sử dụng sản phẩm rõ ràng, minh bạch, chứng minh được đối tượng sử dụng cuối cùng không thuộc các danh mục hạn chế hoặc có nguy cơ gây mất an toàn thông tin quốc gia.