Trong hệ thống các vùng biển theo luật pháp quốc tế và Việt Nam, nội thủy giữ một vị trí đặc biệt quan trọng. Đây không chỉ là nơi diễn ra các hoạt động kinh tế sôi động mà còn là ranh giới pháp lý khẳng định chủ quyền tuyệt đối của quốc gia. Vậy thực chất nội thủy là gì và những quy định nào đang điều chỉnh vùng nước này?

Nội thủy là gì? Định nghĩa theo pháp luật Việt Nam

Theo quy định tại Luật Biển Việt Nam 2012, khái niệm này được làm rõ nhằm tạo cơ sở pháp lý cho việc quản lý và bảo vệ lãnh thổ.

Cụ thể, tại Điều 9 Luật Biển Việt Nam 2012 quy định như sau:

"Nội thủy là vùng nước tiếp giáp bờ biển, ở phía trong đường cơ sở và là bộ phận lãnh thổ của Việt Nam."

Hiểu một cách đơn giản, nội thủy bao gồm các vùng nước như cửa sông, vũng, vịnh, cảng biển và các vùng nước nằm giữa đất liền và đường cơ sở dùng để tính chiều rộng lãnh hải. Tại đây, quốc gia ven biển có chủ quyền hoàn toàn và tuyệt đối như đối với lãnh thổ trên đất liền.

Cách xác định ranh giới vùng nội thủy

Việc phân định vùng nội thủy không dựa trên cảm tính mà tuân thủ các phép đo đạc địa lý và quy định khắt khe. Ranh giới phía ngoài của nội thủy chính là đường cơ sở. Từ đường cơ sở này trở vào phía đất liền chính là nội thủy, và từ đường cơ sở trở ra 12 hải lý chính là lãnh hải.

Các khu vực được tính vào nội thủy thường bao gồm:

• Các con sông, hồ, đầm lầy có liên kết trực tiếp với biển.
• Vùng nước phía trong các đường thẳng nối liền các điểm nhô ra nhất của bờ biển và các đảo ven bờ.
• Các cảng biển và công trình thiết bị cảng thường trực nằm ngoài cùng.

Quyền hạn của quốc gia và tàu thuyền nước ngoài

Khác với vùng đặc quyền kinh tế hay thềm lục địa, nơi quốc gia chỉ có quyền chủ quyền và quyền tài phán, tại nội thủy, Việt Nam có chủ quyền tối cao. Điều này đồng nghĩa với việc mọi hoạt động của cá nhân, tổ chức nước ngoài trong vùng nước này đều phải được sự cho phép của cơ quan nhà nước có thẩm quyền.

Theo Công ước Liên Hợp Quốc về Luật Biển (UNCLOS 1982), tàu thuyền nước ngoài muốn đi vào nội thủy phải tuân thủ các quy định về thủ tục nhập cảnh, kiểm dịch và an ninh của quốc gia ven biển. Trừ trường hợp bất khả kháng hoặc gặp nạn, việc tự ý xâm nhập vùng nội thủy mà không có phép sẽ bị coi là vi phạm chủ quyền nghiêm trọng.

Trách nhiệm bảo vệ tài nguyên và môi trường nội thủy

Vùng nội thủy Việt Nam sở hữu nguồn tài nguyên sinh vật và khoáng sản phong phú. Do đó, Luật Biển cũng nhấn mạnh nghĩa vụ của người dân và các tổ chức trong việc khai thác đi đôi với bảo tồn.

Người dân có quyền khai thác thủy hải sản, phát triển du lịch và giao thông vận tải biển nhưng phải tuyệt đối tuân thủ các quy định về bảo vệ môi trường, không gây ô nhiễm nguồn nước và làm biến đổi hệ sinh thái ven bờ. Việc quản lý chặt chẽ vùng nội thủy không chỉ bảo vệ lợi ích kinh tế mà còn là lá chắn an ninh quan trọng cho quốc gia từ hướng biển.

Như vậy, hiểu rõ nội thủy là gì không chỉ là kiến thức pháp lý thuần túy mà còn là trách nhiệm của mỗi công dân trong việc chung tay bảo vệ từng tấc đất, sải biển của Tổ quốc.