Từ ngày 01/01/2026, công tác đánh giá và xếp loại chất lượng công chức tại các cơ quan hành chính nhà nước sẽ chính thức áp dụng các tiêu chuẩn mới theo quy định tại Nghị định 335/2025/NĐ-CP. Đây là một bước tiến lớn nhằm cụ thể hóa các quy định của Luật Cán bộ, công chức năm 2025, hướng tới sự công bằng, thực chất và bảo vệ tối đa quyền lợi chính đáng của người lao động trong khu vực công.

Đặc biệt, các trường hợp đặc thù như công chức nghỉ ốm đau, nghỉ thai sản dài ngày, nghỉ việc riêng không hưởng lương hoặc các trường hợp công chức bị xử lý kỷ luật đã được quy định vô cùng chi tiết, rõ ràng, giải quyết triệt để những vướng mắc, bất cập của các quy định cũ trước đây.

Quy định mới về xếp loại công chức từ năm 2026 mang lại nhiều điểm khởi sắc, bảo vệ quyền lợi cho người lao động (Ảnh minh họa)

Quy định xếp loại cho công chức nghỉ ốm, nghỉ thai sản từ năm 2026

Một trong những điểm nhân văn và đáng chú ý nhất được quy định tại Điều 11 Nghị định 335/2025/NĐ-CP chính là cách thức tính thời gian công tác thực tế để làm căn cứ đánh giá, xếp loại chất lượng cuối năm đối với các trường hợp đặc biệt. Cụ thể như sau:

• Trường hợp thời gian công tác dưới 06 tháng: Theo quy định tại khoản 1 Điều 11, công chức có thời gian công tác trong năm chưa đủ 06 tháng thì sẽ không thực hiện việc đánh giá, xếp loại chất lượng. Quy định này nhằm đảm bảo tính chính xác, bởi khoảng thời gian dưới 06 tháng là chưa đủ để cơ quan, tổ chức có thể theo dõi và đưa ra nhận xét toàn diện về năng lực cũng như hiệu quả công việc của công chức. Tuy nhiên, quy định này loại trừ trường hợp đặc biệt nêu tại khoản 2 của Điều này.
• Trường hợp nghỉ thai sản, nghỉ ốm đau hoặc nghỉ việc riêng: Đối với công chức nghỉ việc riêng không hưởng lương nhưng vẫn bảo đảm tổng thời gian làm việc thực tế trong năm từ 06 tháng trở lên; hoặc các trường hợp nghỉ ốm đau, nghỉ thai sản theo đúng quy định của pháp luật về bảo hiểm xã hội, khoản 2 Điều 11 nêu rõ: Kết quả xếp loại chất lượng trong năm của các đối tượng này sẽ chính là kết quả xếp loại chất lượng của thời gian làm việc thực tế của năm đó.

Quy định này mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc, đặc biệt là đối với lao động nữ thực hiện thiên chức làm mẹ hoặc những công chức không may gặp vấn đề về sức khỏe phải điều trị dài ngày. Thay vì bị cào bằng hoặc không được xếp loại do thời gian nghỉ chế độ quá lâu, nỗ lực và cống hiến của họ trong những tháng làm việc thực tế tại cơ quan vẫn được ghi nhận và đánh giá một cách công bằng, xứng đáng.

Việc đánh giá công chức dựa trên kết quả làm việc thực tế giúp đảm bảo tính công bằng và khách quan (Ảnh minh họa)

Xử lý nghiêm khắc nhưng thấu tình đạt lý đối với công chức bị kỷ luật

Bên cạnh những chính sách bảo vệ quyền lợi cho công chức gặp hoàn cảnh đặc biệt, Nghị định 335/2025/NĐ-CP cũng thiết lập những chế tài vô cùng nghiêm khắc đối với các trường hợp vi phạm kỷ luật, đồng thời đảm bảo nguyên tắc không xử lý trùng lặp một hành vi vi phạm nhiều lần.

Cụ thể, theo quy định tại điểm a khoản 3 Điều 11, công chức bị xử lý kỷ luật đảng hoặc kỷ luật hành chính trong năm đánh giá do có hành vi suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, hoặc có các hành vi vi phạm liên quan trực tiếp đến hoạt động công vụ thì sẽ bị xếp loại chất lượng ở mức thấp nhất là "Không hoàn thành nhiệm vụ".

Tuy nhiên, để tránh việc một hành vi vi phạm bị kéo dài ảnh hưởng đến nhiều năm đánh giá, pháp luật quy định: Trường hợp công chức bị xử lý kỷ luật đảng và kỷ luật hành chính về cùng một hành vi vi phạm nhưng quyết định kỷ luật đảng và quyết định kỷ luật hành chính không có hiệu lực trong cùng một năm đánh giá, thì hành vi đó chỉ tính làm căn cứ để xếp loại chất lượng ở một năm đánh giá duy nhất.

Bên cạnh đó, các trường hợp đặc thù khác liên quan đến kỷ luật cũng được quy định chặt chẽ:

• Theo điểm b khoản 3 Điều 11, nếu công chức có hành vi vi phạm và chưa có quyết định xử lý kỷ luật chính thức nhưng hành vi đó đã được dùng làm căn cứ để xếp loại chất lượng ở mức "Không hoàn thành nhiệm vụ" trong năm đánh giá, thì quyết định xử lý kỷ luật ban hành sau năm đánh giá đối với hành vi đó (nếu có) sẽ không được tính làm căn cứ để xếp loại chất lượng ở năm có quyết định xử lý kỷ luật nữa.
• Theo điểm c khoản 3 Điều 11, trường hợp công chức có khuyết điểm, vi phạm xảy ra ở tổ chức cũ nhưng bị xử lý kỷ luật và thi hành kỷ luật ở tổ chức mới chuyển đến thì kết quả này vẫn sẽ được tính vào kết quả đánh giá, xếp loại của tổ chức cũ nhằm đảm bảo tính khách quan cho đơn vị mới.
• Theo điểm d khoản 3 Điều 11, nếu công chức có khuyết điểm, vi phạm xảy ra ở cả tổ chức cũ và tổ chức mới, bị xử lý kỷ luật và thi hành kỷ luật ở cả hai nơi thì hình thức kỷ luật sẽ được tính vào kết quả đánh giá, xếp loại theo đúng thời điểm xác định hành vi vi phạm tại mỗi tổ chức.

Lời khuyên thiết thực dành cho đội ngũ công chức từ năm 2026

Để đảm bảo tối đa quyền lợi chính đáng của mình và đạt được kết quả xếp loại chất lượng tốt nhất, mỗi công chức cần chủ động thực hiện các lưu ý sau:

1. Nắm vững các quy định pháp luật mới: Thường xuyên cập nhật các quy định tại Luật Cán bộ, công chức năm 2025 và Nghị định 335/2025/NĐ-CP để tự bảo vệ quyền lợi của mình khi gặp các trường hợp thai sản, ốm đau hoặc chuyển công tác.
2. Nâng cao hiệu quả công tác thực tế: Tập trung hoàn thành xuất sắc các nhiệm vụ được giao trong thời gian làm việc thực tế tại cơ quan. Đây chính là thước đo cốt lõi để xếp loại chất lượng cuối năm, bất kể bạn có thời gian nghỉ chế độ theo quy định của pháp luật.
3. Giữ vững đạo đức công vụ: Tuyệt đối tránh các hành vi vi phạm kỷ luật, đặc biệt là các hành vi liên quan đến suy thoái tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống hoặc vi phạm trong hoạt động công vụ để không bị rơi vào trường hợp bị xếp loại "Không hoàn thành nhiệm vụ" một cách đáng tiếc.