Trong bối cảnh Việt Nam đang đẩy mạnh chuyển đổi số và xây dựng Chính phủ điện tử, việc hoàn thiện hệ thống thông tin dân cư là bước đi then chốt. Theo quy định mới nhất tại Luật Cư trú 2020, danh mục các thông tin được thu thập và cập nhật vào Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư đã có những thay đổi quan trọng, phản ánh sát thực tế biến động dân cư hiện nay.

Sửa đổi quan trọng đối với Luật Căn cước công dân

Cụ thể, tại khoản 1 Điều 37 Luật Cư trú 2020 đã thực hiện sửa đổi, bổ sung Điều 9 Luật Căn cước công dân 2014. Theo đó, các nội dung thông tin của công dân được thu thập, cập nhật vào Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư bao gồm:

"1. Họ, chữ đệm và tên khai sinh;
2. Ngày, tháng, năm sinh;
3. Giới tính;
4. Nơi đăng ký khai sinh;
5. Quê quán;
6. Dân tộc;
7. Tôn giáo;
8. Quốc tịch;
9. Tình trạng hôn nhân;
10. Nơi thường trú;
11. Nơi tạm trú;
12. Tình trạng khai báo tạm vắng;
13. Nơi ở hiện tại;
14. Quan hệ với chủ hộ;
15. Nhóm máu, khi công dân yêu cầu cập nhật và xuất trình kết luận về xét nghiệm xác định nhóm máu của người đó;
16. Họ, chữ đệm và tên, số định danh cá nhân hoặc số Chứng minh nhân dân, quốc tịch của cha, mẹ, vợ, chồng hoặc người đại diện hợp pháp;
17. Họ, chữ đệm và tên, số định danh cá nhân hoặc số Chứng minh nhân dân của chủ hộ và các thành viên hộ gia đình;
18. Ngày, tháng, năm chết hoặc mất tích."

Những điểm mới đáng chú ý

So với quy định cũ, pháp luật đã bổ sung thêm 03 trường thông tin cực kỳ quan trọng để phục vụ công tác quản lý cư trú trong tình hình mới:

• Nơi tạm trú: Giúp cơ quan chức năng nắm bắt chính xác biến động dân cư thực tế, không chỉ bó hẹp trong nơi đăng ký thường trú.
• Tình trạng khai báo tạm vắng: Đảm bảo tính liên tục và chính xác của dữ liệu khi công dân rời khỏi nơi cư trú trong thời gian dài.
• Quan hệ với chủ hộ: Đây là thông tin nền tảng để thay thế dần vai trò của Sổ hộ khẩu giấy trong các giao dịch hành chính.

Tác động đến chính sách Bảo hiểm y tế

Không chỉ dừng lại ở việc quản lý dân cư, Luật Cư trú 2020 còn tạo ra sự thay đổi lớn trong việc tham gia Bảo hiểm y tế (BHYT) hộ gia đình. Thay vì căn cứ vào Sổ hộ khẩu hoặc Sổ tạm trú như trước đây, các đối tượng tham gia BHYT hộ gia đình hiện nay được xác định là những người cùng đăng ký thường trú hoặc cùng đăng ký tạm trú tại một chỗ ở hợp pháp.

Sự thay đổi này nhằm đồng bộ hóa dữ liệu dân cư với các chính sách an sinh xã hội, giúp người dân dễ dàng tiếp cận quyền lợi bảo hiểm mà không bị rào cản bởi các loại giấy tờ hành chính rườm rà. Quy định này chính thức có hiệu lực thi hành từ ngày 01/7/2021, đánh dấu một bước ngoặt lớn trong quản lý nhà nước về dân cư tại Việt Nam.