Bức tranh pháp lý về đầu tư tại Việt Nam năm 2026

Kể từ khi Luật Đầu tư 2020 chính thức có hiệu lực, hệ thống văn bản hướng dẫn thi hành đã không ngừng được hoàn thiện nhằm tạo ra một môi trường kinh doanh minh bạch và thông thoáng. Đặc biệt, trong bối cảnh kinh tế năm 2026, việc nắm vững các Nghị định mới nhất là yếu tố sống còn đối với các nhà đầu tư trong và ngoài nước.

Môi trường đầu tư tại Việt Nam đang ngày càng hoàn thiện với hệ thống pháp luật minh bạch (ảnh minh họa)

Hệ thống Nghị định then chốt hướng dẫn Luật Đầu tư

Trọng tâm của hệ thống này chính là Nghị định 31/2021/NĐ-CP. Đây là văn bản quy định chi tiết về điều kiện đầu tư kinh doanh, ngành nghề và điều kiện tiếp cận thị trường đối với nhà đầu tư nước ngoài. Tuy nhiên, bước sang năm 2025 và 2026, Chính phủ đã ban hành thêm các văn bản quan trọng khác như:

• Nghị định 19/2025/NĐ-CP: Quy định về thủ tục đầu tư đặc biệt, giúp rút ngắn thời gian triển khai các dự án trọng điểm.
• Nghị định 239/2025/NĐ-CP: Sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 31/2021/NĐ-CP nhằm thích ứng với các cam kết quốc tế mới.

Các văn bản pháp luật về đầu tư liên tục được cập nhật để hỗ trợ doanh nghiệp (ảnh minh họa)

Những ngành, nghề "vùng cấm" trong đầu tư kinh doanh

Nhà đầu tư cần đặc biệt lưu ý các quy định tại Điều 6 Luật Đầu tư 2020. Pháp luật Việt Nam hiện nay nghiêm cấm đầu tư kinh doanh trong 10 lĩnh vực nhạy cảm, bao gồm:

Kinh doanh các chất ma túy; hóa chất, khoáng vật độc hại; mẫu vật thực vật, động vật hoang dã nguy cấp; kinh doanh mại dâm; mua bán người, bộ phận cơ thể người; hoạt động liên quan đến sinh sản vô tính trên người; kinh doanh pháo nổ và dịch vụ đòi nợ...

Việc vi phạm các quy định này không chỉ dẫn đến việc dự án bị đình chỉ mà còn có thể đối mặt với các chế tài hình sự nghiêm khắc.

Cơ chế hỗ trợ đầu tư: Đòn bẩy cho doanh nghiệp

Bên cạnh các rào cản, Điều 18 Luật Đầu tư 2020 cũng mở ra nhiều cơ hội thông qua các hình thức hỗ trợ đầu tư đa dạng. Nhà đầu tư có thể tiếp cận các nguồn lực về hạ tầng, đào tạo nhân lực, tín dụng và đặc biệt là hỗ trợ về khoa học công nghệ. Đây là những chính sách nhằm khuyến khích chuyển đổi số và phát triển bền vững tại Việt Nam.

Tóm lại, việc cập nhật thường xuyên hệ thống Nghị định hướng dẫn là yêu cầu bắt buộc để đảm bảo tính tuân thủ và tối ưu hóa lợi ích cho doanh nghiệp. Các nhà đầu tư nên tham vấn các chuyên gia pháp lý để có cái nhìn chi tiết nhất về từng dự án cụ thể.