Tại thời điểm tháng 7/2020, cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam đang dành sự quan tâm đặc biệt cho các quy định mới về đầu tư kinh doanh. Đặc biệt, việc Quốc hội vừa thông qua Luật Đầu tư 2020 vào ngày 17/06/2020 đã tạo ra một làn sóng nghiên cứu pháp lý mạnh mẽ. Trong bài viết này, chúng tôi sẽ cập nhật danh mục ngành nghề kinh doanh có điều kiện hiện hành và những thay đổi quan trọng sắp tới.

1. Ngành nghề kinh doanh có điều kiện là gì?

Theo quy định tại khoản 1 Điều 7 Luật Đầu tư 2014, ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện là ngành, nghề mà việc thực hiện hoạt động đầu tư kinh doanh trong ngành, nghề đó phải đáp ứng điều kiện vì lý do quốc phòng, an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội, đạo đức xã hội, sức khỏe của cộng đồng.

"Ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện là ngành, nghề mà việc thực hiện hoạt động đầu tư kinh doanh trong ngành, nghề đó phải đáp ứng điều kiện vì lý do quốc phòng, an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội, đạo đức xã hội, sức khỏe của cộng đồng."

2. Danh mục ngành nghề kinh doanh có điều kiện theo Luật Đầu tư 2014

Tính đến tháng 7/2020, các doanh nghiệp vẫn đang thực hiện đăng ký và hoạt động dựa trên danh mục được quy định tại Phụ lục 4 của Luật Đầu tư 2014 (đã được sửa đổi, bổ sung). Danh mục này bao gồm 243 ngành nghề, bao quát hầu hết các lĩnh vực kinh tế trọng yếu.

Một số nhóm ngành nghề tiêu biểu bao gồm:

• Lĩnh vực An ninh - Trật tự: Sản xuất con dấu, kinh doanh dịch vụ cầm đồ, dịch vụ bảo vệ...
• Lĩnh vực Tài chính - Ngân hàng: Kinh doanh chứng khoán, bảo hiểm, xổ số, casino...
• Lĩnh vực Công Thương: Kinh doanh xăng dầu, khí, hóa chất, rượu, thuốc lá...
• Lĩnh vực Y tế: Kinh doanh dịch vụ khám bệnh, chữa bệnh, kinh doanh dược...

3. Những thay đổi đột phá từ Luật Đầu tư 2020 vừa thông qua

Mặc dù Luật Đầu tư 2020 phải đến ngày 01/01/2021 mới chính thức có hiệu lực, nhưng những thay đổi trong danh mục ngành nghề kinh doanh có điều kiện đã được xác định rõ ràng:

• Cắt giảm ngành nghề: Số lượng ngành nghề kinh doanh có điều kiện giảm từ 243 xuống còn 227 ngành nghề. Điều này thể hiện nỗ lực của Chính phủ trong việc cải thiện môi trường đầu tư.
• Cấm kinh doanh dịch vụ đòi nợ: Đây là một trong những thay đổi gây chú ý nhất. Kể từ ngày 01/01/2021, dịch vụ đòi nợ sẽ chính thức bị cấm kinh doanh.
• Bổ sung ngành nghề mới: Một số ngành nghề được bổ sung để phù hợp với thực tiễn như kinh doanh "dịch vụ sạch" (vệ sinh công nghiệp) hoặc các loại hình kinh doanh dựa trên công nghệ mới.

4. Lời khuyên cho doanh nghiệp trong giai đoạn chuyển tiếp

Trong bối cảnh hiện tại (tháng 7/2020), doanh nghiệp cần lưu ý:

1. Tiếp tục tuân thủ các điều kiện kinh doanh theo Luật Đầu tư 2014 cho các hoạt động hiện tại.
2. Rà soát lại các dự án đầu tư mới để đối chiếu với danh mục của Luật Đầu tư 2020 nhằm đón đầu các ưu đãi hoặc thay đổi về thủ tục.
3. Đặc biệt lưu ý các doanh nghiệp đang kinh doanh dịch vụ đòi nợ cần có phương án chuyển đổi mô hình kinh doanh trước khi lệnh cấm có hiệu lực vào đầu năm tới.

Việc nắm bắt kịp thời các thay đổi pháp lý là chìa khóa để doanh nghiệp phát triển bền vững và tránh các rủi ro pháp lý không đáng có.