Cuộc cách mạng tinh gọn bộ máy đang bước vào giai đoạn nước rút với những quyết sách lịch sử. Từ việc sáp nhập các đơn vị hành chính cấp tỉnh đến mô hình chính quyền 2 cấp, hãy cùng điểm lại các mốc thời gian quan trọng định hình diện mạo mới của hệ thống chính trị Việt Nam.

Khởi nguồn từ Nghị quyết 18-NQ/TW: Tầm nhìn chiến lược về tinh gọn bộ máy

Ngay từ năm 2017, Ban Chấp hành Trung ương đã ban hành Nghị quyết 18-NQ/TW. Đây được coi là "kim chỉ nam" cho toàn bộ quá trình đổi mới, sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị.

Mục tiêu cụ thể đến năm 2030 là cơ bản hoàn thành việc sắp xếp thu gọn các đơn vị hành chính cấp huyện, xã và thôn, tổ dân phố theo tiêu chuẩn quy định. Việc này không chỉ đơn thuần là sáp nhập cơ học mà còn nhằm phân định rõ chức năng, nhiệm vụ, khắc phục tình trạng chồng chéo giữa các cơ quan.

Bước ngoặt 2025: Chủ trương thực hiện mô hình địa phương 2 cấp

Đầu năm 2025, Bộ Chính trị đã đưa ra những định hướng mạnh mẽ hơn thông qua các Kết luận quan trọng. Theo đó, mô hình địa phương 2 cấp (tỉnh và xã) đang được nghiên cứu triển khai, đồng nghĩa với việc có thể không tổ chức cấp huyện ở một số nơi hoặc sáp nhập các đơn vị hành chính cấp tỉnh để tinh gọn bộ máy tối đa.

Việc nghiên cứu này được yêu cầu tiến hành khách quan, dân chủ và khoa học, sát với tình hình thực tiễn của từng địa phương. Đây là bước đi táo bạo nhằm nâng cao hiệu năng, hiệu lực và hiệu quả của bộ máy chính quyền.

Ban Chỉ đạo 571: "Nhạc trưởng" cho cuộc đại phẫu hành chính

Để hiện thực hóa các chủ trương trên, ngày 12/3/2025, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định 571/QĐ-TTg thành lập Ban Chỉ đạo thực hiện sắp xếp, tổ chức lại đơn vị hành chính các cấp.

Ban Chỉ đạo hoạt động dựa trên các quy định tại Quyết định 23/2023/QĐ-TTg, với Bộ Nội vụ là cơ quan thường trực. Nhiệm vụ trọng tâm là xây dựng kế hoạch, chương trình công tác và đôn đốc các địa phương thực hiện đúng lộ trình đề ra.

Lộ trình trình Trung ương và Quốc hội: Những mốc thời gian không thể trì hoãn

Theo kế hoạch, các mốc thời gian quan trọng trong năm 2025 bao gồm:

• Trước ngày 01/4/2025: Hoàn thiện và trình Ban Chấp hành Trung ương Đề án sắp xếp tổ chức lại đơn vị hành chính các cấp.
• Trước ngày 30/6/2025: Quốc hội dự kiến thông qua các nghị quyết về sáp nhập đơn vị hành chính cấp tỉnh và sửa đổi, bổ sung một số điều của Hiến pháp 2013 để phù hợp với mô hình tổ chức mới.

Thời điểm vận hành bộ máy mới: Cấp xã từ 01/7/2025 và cấp tỉnh từ 01/9/2025

Đây là những cột mốc được người dân và cán bộ, công chức đặc biệt quan tâm. Dự kiến:

• Ngày 01/7/2025: Các đơn vị hành chính cấp xã mới sau sáp nhập sẽ chính thức đi vào vận hành.
• Ngày 01/9/2025: Các đơn vị hành chính cấp tỉnh mới sẽ bắt đầu hoạt động theo mô hình tổ chức mới.

Việc thực hiện sáp nhập và tổ chức lại bộ máy được yêu cầu phải đảm bảo tính thận trọng, kỹ lưỡng nhưng cũng không kém phần khẩn trương để sớm ổn định đời sống nhân dân và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội.