Trong môi trường kinh doanh đầy biến động, việc làm mới hình ảnh thương hiệu là nhu cầu tất yếu của doanh nghiệp. Tuy nhiên, một sai lầm phổ biến mà nhiều đơn vị mắc phải là tự ý thay đổi, "biến tấu" nhãn hiệu trên thực tế khác xa so với mẫu đã được cấp văn bằng bảo hộ. Hành động này không chỉ làm yếu đi khả năng tự vệ mà còn đẩy doanh nghiệp vào những vòng xoáy kiện tụng không đáng có.

Bài học đắt giá từ những vụ tranh chấp nhãn hiệu đình đám

Thực tế tại Việt Nam đã ghi nhận không ít trường hợp doanh nghiệp "ngã ngựa" chỉ vì sử dụng nhãn hiệu không đúng với đăng ký. Điển hình nhất là vụ kiện giữa nhãn hiệu ASANZO và ASANO. Dù Công ty Asanzo đã được cấp đăng ký cho nhãn hiệu chữ, nhưng khi sử dụng trên thực tế, họ lại cách điệu hình ảnh tương tự với nhãn hiệu ASANO đã được bảo hộ trước đó. Kết quả, Tòa án nhận định đây là hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, buộc Asanzo phải bồi thường và cải chính công khai.

Một trường hợp khác liên quan đến dòng sản phẩm dược phẩm ENAT 400 và E-NAT Plus. Mặc dù nhãn hiệu "E-NATPLUS" đã được bảo hộ, nhưng việc sử dụng dấu hiệu "E-NAT Plus" (có khoảng cách) lại bị coi là xâm phạm nhãn hiệu "ENAT 400" của đối thủ. Điều này cho thấy, chỉ một thay đổi nhỏ trong cách trình bày cũng có thể dẫn đến hậu quả pháp lý nghiêm trọng.

Rủi ro pháp lý khi "biến tấu" nhãn hiệu

Theo quy định tại Văn bản hợp nhất 11/VBHN-VPQH năm 2022 (hợp nhất từ Luật Sở hữu trí tuệ 2005 và các luật sửa đổi), việc sử dụng nhãn hiệu không đúng cách sẽ dẫn đến hai rủi ro chính:

1. Nguy cơ bị chấm dứt hiệu lực văn bằng bảo hộ

Tại Điều 95 Luật Sở hữu trí tuệ, văn bằng bảo hộ có thể bị chấm dứt hiệu lực nếu nhãn hiệu không được chủ sở hữu hoặc người được chủ sở hữu cho phép sử dụng trong thời hạn 05 năm liên tục. Nếu bạn chỉ sử dụng mẫu "biến tấu" mà không sử dụng mẫu gốc đã đăng ký, bên thứ ba có quyền yêu cầu cơ quan chức năng hủy bỏ hiệu lực văn bằng của bạn với lý do "không sử dụng".

"Văn bằng bảo hộ bị chấm dứt hiệu lực trong trường hợp nhãn hiệu không được chủ sở hữu hoặc người được chủ sở hữu cho phép sử dụng trong thời hạn năm năm liên tục mà không có lý do chính đáng..."

2. Trở thành bên xâm phạm quyền của người khác

Khi bạn thay đổi màu sắc, font chữ hoặc thêm các yếu tố đồ họa mới, nhãn hiệu thực tế của bạn có thể vô tình trở nên "tương tự gây nhầm lẫn" với một nhãn hiệu khác đã được bảo hộ. Lúc này, dù bạn có trong tay giấy chứng nhận đăng ký nhãn hiệu cho mẫu cũ, bạn vẫn bị coi là vi phạm pháp luật đối với mẫu mới đang sử dụng.

Làm thế nào để loại trừ rủi ro hiệu quả?

Để bảo vệ tài sản trí tuệ của mình một cách an toàn nhất, doanh nghiệp cần tuân thủ các nguyên tắc sau:

• Sử dụng đúng mẫu đã đăng ký: Luôn ưu tiên sử dụng nhãn hiệu đúng với hình thức, màu sắc và cấu trúc đã được Cục Sở hữu trí tuệ phê duyệt.
• Đăng ký bổ sung khi có thay đổi lớn: Nếu doanh nghiệp quyết định thay đổi bộ nhận diện thương hiệu (rebranding), hãy thực hiện nộp đơn đăng ký mới cho mẫu nhãn hiệu cải tiến trước khi đưa ra thị trường.
• Lưu trữ bằng chứng sử dụng: Giữ lại các hóa đơn, chứng từ, ấn phẩm quảng cáo có gắn nhãn hiệu đúng mẫu để đối phó với các yêu cầu chấm dứt hiệu lực từ bên thứ ba.

Việc hiểu rõ và tuân thủ các quy định của Luật Sở hữu trí tuệ sửa đổi 2022 không chỉ giúp doanh nghiệp tránh được các rắc rối pháp lý mà còn khẳng định vị thế vững chắc của thương hiệu trên thị trường.