Trong bối cảnh xã hội hiện đại, khái niệm "người thứ ba" không còn xa lạ, nhưng việc công khai mối quan hệ này lại là một câu chuyện hoàn toàn khác dưới góc nhìn pháp lý. Nhiều người lầm tưởng rằng tình cảm là chuyện cá nhân, tuy nhiên, khi sự tự do đó xâm phạm đến chế độ hôn nhân một vợ một chồng được pháp luật bảo vệ, cái giá phải trả có thể là những bản án nghiêm khắc. Tính đến thời điểm tháng 7/2019, các quy định về xử phạt hành vi ngoại tình và chung sống như vợ chồng đã được siết chặt rõ rệt.

Thế nào là hành vi "chung sống như vợ chồng" theo quy định pháp luật?

Để xác định một mối quan hệ có vi phạm pháp luật hay không, trước hết cần hiểu rõ khái niệm "chung sống như vợ chồng". Theo quy định tại khoản 7 Điều 3 Luật Hôn nhân và gia đình 2014, chung sống như vợ chồng là việc nam, nữ tổ chức cuộc sống chung và coi nhau là vợ chồng.

Cụ thể hơn, dưới góc độ hình sự, Điều 182 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2017) quy định về Tội vi phạm chế độ một vợ, một chồng đối với các trường hợp:

• Người đang có vợ, có chồng mà kết hôn hoặc chung sống như vợ chồng với người khác;
• Người chưa có vợ, chưa có chồng mà kết hôn hoặc chung sống như vợ chồng với người mà mình biết rõ là đang có chồng, có vợ.

Dựa trên hướng dẫn tại Thông tư liên tịch 01/2001/TTLT-BTP-BCA-TANDTC-VKSNDTC, việc chung sống như vợ chồng thường được chứng minh qua các dấu hiệu thực tế như: có con chung, có tài sản chung, được hàng xóm và xã hội xung quanh coi như vợ chồng, hoặc đã được gia đình, cơ quan giáo dục nhưng vẫn tiếp tục duy trì quan hệ.

Hệ lụy pháp lý khi công khai phá vỡ hạnh phúc gia đình người khác

Việc công khai là "người thứ ba" không chỉ dừng lại ở sự chỉ trích của dư luận mà còn là bằng chứng đắt giá để cơ quan chức năng xem xét xử lý. Luật Hôn nhân và gia đình 2014 nghiêm cấm hành vi người đang có vợ, có chồng mà kết hôn hoặc chung sống như vợ chồng với người khác hoặc chưa có vợ, chưa có chồng mà kết hôn hoặc chung sống như vợ chồng với người đang có chồng, có vợ.

Mức xử phạt hành chính đối với "người thứ ba" năm 2019

Tại thời điểm năm 2019, mức xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực hôn nhân và gia đình được áp dụng theo Nghị định 110/2013/NĐ-CP (được sửa đổi bởi Nghị định 67/2015/NĐ-CP). Cụ thể, tại khoản 1 Điều 48 Nghị định 110/2013/NĐ-CP quy định:

"Phạt tiền từ 1.000.000 đồng đến 3.000.000 đồng đối với một trong các hành vi sau đây: ... b) Đang có vợ hoặc đang có chồng mà chung sống như vợ chồng với người khác; c) Chưa có vợ hoặc chưa có chồng mà chung sống như vợ chồng với người mà mình biết rõ là đang có chồng hoặc đang có vợ;"

Như vậy, chỉ cần có hành vi chung sống như vợ chồng mà chưa gây hậu quả nghiêm trọng, người vi phạm đã có thể bị phạt tới 3 triệu đồng. Đây là lời cảnh báo đanh thép cho những ai định công khai mối quan hệ ngoài luồng.

Khi nào ngoại tình dẫn đến án tù?

Ranh giới giữa xử phạt hành chính và xử lý hình sự nằm ở "hậu quả" của hành vi. Theo khoản 1 Điều 182 Bộ luật Hình sự 2015, người vi phạm có thể bị phạt cảnh cáo, phạt cải tạo không giam giữ đến 01 năm hoặc phạt tù từ 03 tháng đến 01 năm nếu thuộc một trong các trường hợp:

• Làm cho quan hệ hôn nhân của một hoặc hai bên dẫn đến ly hôn;
• Đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi này mà còn vi phạm.

Đặc biệt, nếu hành vi này dẫn đến việc vợ, chồng hoặc con của một trong hai bên tự sát, hoặc đã có quyết định của Tòa án buộc chấm dứt việc chung sống như vợ chồng mà vẫn duy trì, mức hình phạt có thể lên đến 03 năm tù giam theo khoản 2 Điều 182.

Lời khuyên pháp lý: Hôn nhân không chỉ là sự gắn kết về tình cảm mà còn là trách nhiệm pháp lý. Việc công khai làm "người thứ ba" không chứng minh cho một tình yêu đích thực mà thường là khởi đầu cho những rắc rối pháp lý và sự sụp đổ về danh dự. Hãy tôn trọng pháp luật và giá trị gia đình để tránh nhận lấy những "trái đắng" không đáng có.