Trong đời sống hôn nhân, sự chung thủy được coi là nền tảng cốt lõi để duy trì hạnh phúc gia đình. Tuy nhiên, thực tế không ít trường hợp một bên vợ hoặc chồng vi phạm nghĩa vụ này, dẫn đến những rạn nứt không thể hàn gắn. Một tình huống pháp lý trớ trêu thường gặp là người chồng có hành vi ngoại tình nhưng lại chính là người chủ động nộp đơn yêu cầu ly hôn. Câu hỏi đặt ra là: Liệu pháp luật có bảo vệ quyền tự do ly hôn của người có lỗi, hay sẽ có những chế tài nghiêm khắc để bảo vệ bên còn lại?

Căn cứ pháp lý để Tòa án xem xét giải quyết ly hôn

Theo quy định tại Luật Hôn nhân và gia đình 2014, ly hôn là việc chấm dứt quan hệ vợ chồng theo bản án, quyết định có hiệu lực pháp luật của Tòa án. Quyền yêu cầu giải quyết ly hôn được quy định cho cả vợ, chồng hoặc cả hai người.

Tuy nhiên, để Tòa án chấp nhận cho ly hôn đơn phương, người khởi kiện phải chứng minh được các căn cứ quy định tại Điều 56 Luật Hôn nhân và gia đình 2014:

"Khi vợ hoặc chồng yêu cầu ly hôn mà hòa giải tại Tòa án không thành thì Thẩm phán giải quyết cho ly hôn nếu có căn cứ về việc vợ, chồng có hành vi bạo lực gia đình hoặc vi phạm nghiêm trọng quyền, nghĩa vụ của vợ, chồng làm cho hôn nhân lâm vào tình trạng trầm trọng, đời sống chung không thể kéo dài, mục đích của hôn nhân không đạt được."

Hành vi ngoại tình của người chồng được xác định là vi phạm nghiêm trọng nghĩa vụ chung thủy quy định tại khoản 1 Điều 19 Luật Hôn nhân và gia đình 2014. Theo đó, vợ chồng có nghĩa vụ thương yêu, chung thủy, tôn trọng, quan tâm, chăm sóc, giúp đỡ nhau.

Người ngoại tình chủ động đòi ly hôn: Tòa có giải quyết?

Về nguyên tắc, Tòa án vẫn phải thụ lý đơn yêu cầu ly hôn của người chồng. Tuy nhiên, việc có giải quyết cho ly hôn hay không lại phụ thuộc vào kết quả tranh tụng và chứng minh tại Tòa. Có hai kịch bản thường xảy ra:

• Trường hợp 1: Người vợ đồng ý ly hôn. Nếu người vợ cũng nhận thấy cuộc sống chung không còn ý nghĩa và đồng ý ly hôn, Tòa án sẽ công nhận thuận tình ly hôn hoặc giải quyết ly hôn đơn phương nếu có căn cứ.
• Trường hợp 2: Người vợ không đồng ý ly hôn. Đây là lúc người chồng (người ngoại tình) phải chứng minh rằng dù mình có lỗi, nhưng tình trạng hôn nhân đã thực sự trầm trọng, mục đích hôn nhân không đạt được.

Thực tế xét xử cho thấy, nếu người chồng ngoại tình và dùng chính lý do đó để đòi ly hôn (ví dụ: muốn ly hôn để chung sống với nhân tình) trong khi người vợ vẫn muốn duy trì gia đình, nuôi dạy con cái, thì Tòa án thường sẽ bác đơn yêu cầu ly hôn. Pháp luật không cho phép một người lợi dụng lỗi lầm của mình để phá vỡ quan hệ hôn nhân khi bên kia không có lỗi và vẫn đang thực hiện tốt nghĩa vụ gia đình.

Những "cái giá" đắt đỏ mà người ngoại tình phải trả

Không chỉ gặp khó khăn trong việc đòi ly hôn, người chồng ngoại tình còn phải đối mặt với hàng loạt hệ lụy pháp lý nghiêm trọng theo quy định hiện hành (tính đến thời điểm cuối năm 2021):

1. Xử phạt hành chính về hành vi vi phạm chế độ một vợ một chồng

Theo quy định tại Nghị định 82/2020/NĐ-CP, cụ thể là tại khoản 1 Điều 59 Nghị định 82/2020/NĐ-CP, hành vi đang có vợ mà chung sống như vợ chồng với người khác có thể bị phạt tiền từ 3.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng.

2. Truy cứu trách nhiệm hình sự

Trong những trường hợp nghiêm trọng, hành vi ngoại tình có thể cấu thành tội phạm. Bộ luật Hình sự 2015 quy định tại Điều 182 Bộ luật Hình sự 2015 về Tội vi phạm chế độ một vợ, một chồng. Người vi phạm có thể bị phạt cảnh cáo, phạt cải tạo không giam giữ đến 01 năm hoặc phạt tù từ 03 tháng đến 01 năm nếu hành vi đó làm cho quan hệ hôn nhân của một hoặc hai bên dẫn đến ly hôn hoặc đã bị xử phạt vi phạm hành chính mà còn vi phạm.

3. Bất lợi khi chia tài sản chung

Đây là điểm mà nhiều người thường bỏ qua. Mặc dù nguyên tắc chia tài sản chung vợ chồng là chia đôi, nhưng Tòa án sẽ xem xét đến yếu tố lỗi. Căn cứ điểm d khoản 2 Điều 59 Luật Hôn nhân và gia đình 2014, việc chia tài sản phải tính đến "Lỗi của mỗi bên trong vi phạm quyền, nghĩa vụ của vợ chồng". Người chồng ngoại tình thường sẽ nhận được phần tài sản ít hơn so với người vợ không có lỗi.

Lời khuyên pháp lý

Việc giải quyết ly hôn khi có yếu tố ngoại tình là một quá trình phức tạp, đòi hỏi sự am hiểu về pháp luật và kỹ năng thu thập chứng cứ. Nếu bạn đang ở trong hoàn cảnh này, dù là bên có lỗi hay bên bị phản bội, việc tìm kiếm sự tư vấn từ các chuyên gia pháp lý là vô cùng cần thiết để bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình, đặc biệt là quyền nuôi con và quyền lợi về tài sản.

Tóm lại, Tòa án không dễ dàng chấp nhận yêu cầu ly hôn của người ngoại tình nếu bên còn lại vẫn muốn duy trì hôn nhân và người yêu cầu không chứng minh được các căn cứ pháp lý thuyết phục. Sự phản bội không chỉ để lại nỗi đau tinh thần mà còn kéo theo những rủi ro pháp lý không hề nhỏ.