Mỗi dịp Tết đến Xuân về, các chợ hoa, cây cảnh lại trở nên nhộn nhịp hơn bao giờ hết. Tuy nhiên, vào những ngày cận kề giao thừa, tình trạng "xả hàng", "bán tống bán tháo" cây cảnh với giá rẻ bất ngờ diễn ra khá phổ biến. Dưới góc độ pháp lý, hành vi này nếu không được thực hiện đúng quy định có thể bị coi là bán phá giá nhằm cạnh tranh không lành mạnh, dẫn đến những mức phạt hành chính cực kỳ nặng nề.

Bán phá giá cây cảnh ngày Tết: Khi nào bị coi là vi phạm?

Theo quy định tại Điều 45 Luật Cạnh tranh 2018, một trong những hành vi bị nghiêm cấm là bán hàng hóa, dịch vụ dưới giá thành toàn bộ dẫn đến hoặc có khả năng dẫn đến loại bỏ đối thủ cạnh tranh.

Như vậy, việc hạ giá cây cảnh chỉ bị coi là vi phạm pháp luật khi hội tụ đủ các yếu tố:

• Mục đích: Nhằm loại bỏ các doanh nghiệp, hộ kinh doanh khác cùng mặt hàng trên thị trường.
• Mức giá: Bán dưới giá thành toàn bộ (bao gồm chi phí sản xuất/mua vào và các chi phí lưu thông, quản lý).
• Hệ quả: Gây thiệt hại hoặc có nguy cơ triệt hạ khả năng kinh doanh của đối thủ.

Mức phạt "khủng" cho hành vi cạnh tranh không lành mạnh

Nếu bị xác định là có hành vi bán phá giá nhằm cạnh tranh không lành mạnh, người vi phạm sẽ bị xử lý nghiêm theo quy định tại Điều 21 Nghị định 75/2019/NĐ-CP. Cụ thể:

1. Phạt tiền từ 800.000.000 đồng đến 1.000.000.000 đồng đối với hành vi bán hàng hóa, cung ứng dịch vụ dưới giá thành toàn bộ dẫn đến hoặc có khả năng dẫn đến loại bỏ đối thủ cạnh tranh.

2. Phạt tiền từ 1.600.000.000 đồng đến 2.000.000.000 đồng đối với hành vi vi phạm quy định tại khoản 1 Điều này trong trường hợp hành vi vi phạm được thực hiện trên phạm vi từ hai tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương trở lên.

Bên cạnh hình thức phạt tiền, người vi phạm còn có thể bị tịch thu tang vật, phương tiện vi phạm và nộp lại số lợi bất hợp pháp có được từ hành vi vi phạm.

Những trường hợp hạ giá thành "đúng luật"

Không phải mọi hành vi giảm giá đều bị coi là vi phạm. Pháp luật Việt Nam vẫn cho phép tiểu thương hạ giá trong các trường hợp đặc thù để giải phóng hàng tồn hoặc thích ứng với thị trường. Căn cứ theo các quy định hướng dẫn Luật Cạnh tranh 2018, các trường hợp sau đây không bị coi là cạnh tranh không lành mạnh:

• Hạ giá bán hàng hóa tươi sống (hoa tươi, cây cảnh có đặc tính nhanh héo).
• Hạ giá bán hàng hóa tồn kho do chất lượng giảm, lạc hậu về hình thức.
• Hạ giá bán hàng hóa theo mùa vụ (đây là trường hợp phổ biến nhất đối với cây cảnh ngày Tết).
• Hạ giá trong các chương trình khuyến mại đã đăng ký theo quy định.
• Hạ giá khi giải thể, phá sản hoặc thay đổi địa điểm kinh doanh.

Tuy nhiên, để đảm bảo tính minh bạch, người bán cần thực hiện việc niêm yết giá công khai, rõ ràng về mức giá cũ và giá mới để người tiêu dùng và cơ quan chức năng dễ dàng giám sát.

Lời khuyên cho tiểu thương kinh doanh hoa, cây cảnh Tết

Để tránh những rắc rối pháp lý không đáng có trong dịp Tết, các hộ kinh doanh và doanh nghiệp cần lưu ý:

1. Xác định rõ mục đích giảm giá: Việc giảm giá phải xuất phát từ nhu cầu thị trường (ế ẩm, xả hàng cuối năm) chứ không phải để "chơi xấu" hàng xóm kinh doanh bên cạnh.
2. Tuân thủ quy định niêm yết: Luôn có bảng giá rõ ràng, tránh việc mập mờ gây hiểu lầm cho khách hàng và cơ quan quản lý thị trường.
3. Tìm hiểu kỹ quy định: Nắm vững các quy định tại Nghị định 75/2019/NĐ-CP để tự bảo vệ quyền lợi của mình cũng như tránh vi phạm.

Kinh doanh ngày Tết là cơ hội để tăng thu nhập, nhưng hãy là một người kinh doanh văn minh và thượng tôn pháp luật để đón một cái Tết trọn vẹn, an vui.