Trong bối cảnh đổi mới hệ thống giáo dục, việc sắp xếp lại các đơn vị sự nghiệp công lập là một nhiệm vụ trọng tâm. Tuy nhiên, mới đây, Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) đã chỉ rõ những rào cản pháp lý khiến việc hợp nhất các trung tâm giáo dục nghề nghiệp (GDNN) và giáo dục thường xuyên (GDTX) chưa thể thực hiện ngay lập tức.

Định hướng mô hình mới: Trường trung học nghề

Theo Công văn 6365/BGDĐT-TCCB, Bộ GD&ĐT đã dẫn lại định hướng từ Ban Chỉ đạo Trung ương về việc cải cách mạng lưới giáo dục cơ sở. Cụ thể, phương án được đưa ra là hợp nhất trung tâm GDNN và trung tâm GDTX để hình thành các trường trung học nghề. Mô hình này được kỳ vọng sẽ tương đương cấp THPT và trực thuộc quản lý của Sở GD&ĐT địa phương.

Các cơ quan chức năng đang thảo luận về lộ trình đổi mới giáo dục nghề nghiệp (ảnh minh họa)

Bên cạnh đó, định hướng cũng nêu rõ việc giới hạn số lượng: mỗi tỉnh, thành phố tối đa không quá 03 trường dạy nghề (ngoại trừ các đơn vị tự bảo đảm chi thường xuyên). Đây là bước đi nhằm tinh gọn bộ máy, tránh chồng chéo và nâng cao hiệu quả đào tạo.

Rào cản từ Luật Giáo dục nghề nghiệp hiện hành

Mặc dù định hướng đã rõ ràng, nhưng thực tế triển khai lại vướng phải một nút thắt pháp lý quan trọng. Theo quy định tại Luật Giáo dục nghề nghiệp 2014, khái niệm và mô hình "Trường trung học nghề" hiện vẫn chưa có trong hệ thống văn bản quy phạm pháp luật hiện hành.

Mô hình trường trung học nghề mới chỉ đang dừng lại ở mức đề xuất trong dự thảo Luật Giáo dục nghề nghiệp sửa đổi. Dự kiến, dự thảo này sẽ được trình Quốc hội xem xét tại kỳ họp thứ 10 tới đây.

Do đó, Bộ GD&ĐT khẳng định chưa thể tiến hành hợp nhất ngay các trung tâm này. Việc chuyển đổi mô hình chỉ có thể thực hiện sau khi Luật Giáo dục nghề nghiệp sửa đổi được Quốc hội thông qua và chính thức có hiệu lực, tạo hành lang pháp lý vững chắc cho sự vận hành của các trường trung học nghề.

Lộ trình thực hiện trong thời gian tới

Để không làm gián đoạn hoạt động giáo dục tại địa phương, Bộ GD&ĐT đề xuất một lộ trình hai bước:

• Bước 1: Trước mắt, các địa phương cần chủ động rà soát, sắp xếp tinh gọn các trung tâm hiện có theo khu vực liên phường, xã để tối ưu hóa nguồn lực.
• Bước 2: Sau khi Luật mới được ban hành, sẽ xem xét việc chuyển đổi hoặc sáp nhập đồng bộ dựa trên đặc thù của từng địa phương.

Việc sắp xếp này không chỉ đơn thuần là gom các đơn vị lại với nhau mà phải hướng tới mục tiêu cốt lõi là nâng cao chất lượng đào tạo và hiệu quả hoạt động, đảm bảo quyền lợi cho người học trong hệ thống giáo dục nghề nghiệp và thường xuyên.