Trong những năm gần đây, thị trường giáo dục Việt Nam chứng kiến sự bùng nổ của các cơ sở giáo dục tự xưng là "trường quốc tế". Tuy nhiên, đằng sau cái tên hào nhoáng đó, không ít cơ sở thực chất chỉ là trường tư thục thuần túy, sử dụng danh xưng này như một công cụ marketing để nâng cao học phí và thu hút phụ huynh. Vậy theo quy định pháp luật hiện hành (tính đến tháng 8/2019), việc mạo danh này bị xử lý ra sao?

Biển hiệu trường quốc tế mọc lên như nấm nhưng chất lượng và pháp lý vẫn là dấu hỏi lớn (ảnh minh họa)

Quy định khắt khe về cách đặt tên trường có vốn đầu tư nước ngoài

Theo hệ thống giáo dục quốc dân quy định tại Luật Giáo dục 2005 (được sửa đổi, bổ sung bởi Luật giáo dục sửa đổi năm 2009), Việt Nam chỉ công nhận 03 loại hình nhà trường chính bao gồm: Trường công lập, trường dân lập và trường tư thục. Khái niệm "trường quốc tế" thực tế không phải là một loại hình trường học riêng biệt trong văn bản luật.

Việc đặt tên cho các cơ sở giáo dục có yếu tố nước ngoài phải tuân thủ nghiêm ngặt quy định tại Điều 29 Nghị định 86/2018/NĐ-CP. Cụ thể:

"1. Cơ sở giáo dục có vốn đầu tư nước ngoài được thành lập và hoạt động dưới hình thức trường hoặc trung tâm và được đặt tên theo quy định sau:

a) Đối với trường, tên phải bao gồm các yếu tố cấu thành được sắp xếp theo trật tự: “Trường”, “Cấp học hoặc trình độ đào tạo” và tên riêng;"

Như vậy, từ "quốc tế" chỉ được phép xuất hiện trong tên trường nếu nó được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt là một phần của tên riêng trong Quyết định thành lập. Nếu trong giấy phép không có chữ "quốc tế" mà nhà trường tự ý thêm vào trên biển hiệu, website hay các ấn phẩm truyền thông thì đây là hành vi vi phạm pháp luật về quản lý giáo dục.

Quảng cáo mạo danh trường “quốc tế” có thể bị phạt tới 70 triệu đồng

Hành vi tự ý gắn mác "quốc tế" khi chưa được cấp phép không chỉ là sai phạm về hành chính trong ngành giáo dục mà còn vi phạm nghiêm trọng các quy định về quảng cáo. Việc này được coi là hành vi quảng cáo không đúng sự thật, gây nhầm lẫn cho người tiêu dùng về chất lượng dịch vụ giáo dục.

Căn cứ theo khoản 9 Điều 8 Luật Quảng cáo 2012, pháp luật nghiêm cấm hành vi:

"Quảng cáo không đúng hoặc gây nhầm lẫn về khả năng kinh doanh, khả năng cung cấp sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ của tổ chức, cá nhân kinh doanh sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ..."

Về mức xử phạt, khoản 5 Điều 51 Nghị định 158/2013/NĐ-CP quy định mức phạt tiền từ 50.000.000 đồng đến 70.000.000 đồng đối với hành vi quảng cáo lừa dối, gây nhầm lẫn cho công chúng, người tiêu dùng về tổ chức, cá nhân, sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ.

Phụ huynh cần tỉnh táo trước các tờ rơi quảng cáo trường học có danh xưng quốc tế (ảnh minh họa)

Ngoài việc bị phạt tiền, cơ sở vi phạm còn buộc phải thực hiện biện pháp khắc phục hậu quả là tháo gỡ biển hiệu sai quy định và buộc cải chính thông tin sai sự thật theo quy định tại khoản 7 Điều 51 Nghị định 158/2013/NĐ-CP.

Rủi ro pháp lý nghiêm trọng hơn: Truy cứu trách nhiệm hình sự

Trong trường hợp cơ sở giáo dục đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi quảng cáo gian dối mà vẫn tiếp tục tái phạm, hoặc gây hậu quả nghiêm trọng, người đứng đầu cơ sở có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội "Quảng cáo gian dối" theo quy định tại Bộ luật Hình sự.

Việc các trường học lạm dụng danh xưng "quốc tế" không chỉ gây thiệt hại về kinh tế cho phụ huynh mà còn làm méo mó môi trường giáo dục. Phụ huynh khi chọn trường cho con cần yêu cầu nhà trường cung cấp Quyết định thành lập và các giấy phép liên quan để xác minh chính xác danh xưng và loại hình hoạt động của trường, tránh rơi vào bẫy quảng cáo của các cơ sở giáo dục mạo danh.