Chuyển đổi số hành chính: Bước tiến mới trong việc bảo vệ và quản lý quyền lợi trẻ em

Nhằm tiếp tục đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, tối ưu hóa dữ liệu số quốc gia và tạo điều kiện thuận lợi tối đa cho người dân, Chính phủ đã chính thức ban hành Nghị định 301/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 63/2024/NĐ-CP. Điểm đột phá đáng chú ý nhất là từ ngày 01/9/2026, trẻ em dưới 6 tuổi sẽ được tích hợp thủ tục cấp thẻ Căn cước ngay khi thực hiện liên thông đăng ký khai sinh.

Sự thay đổi này không chỉ giúp gia đình giảm bớt nỗi lo phải đi lại nhiều lần qua nhiều cơ quan quản lý khác nhau, mà còn đánh dấu bước tiến hoàn thiện trong hạ tầng tích hợp dữ liệu dân cư số tại Việt Nam.

Mở rộng nhóm thủ tục liên thông "04 trong 01" dành cho trẻ em dưới 6 tuổi

Theo quy định tại Điều 1 Nghị định 301/2026/NĐ-CP sửa đổi phạm vi điều chỉnh của Nghị định 63/2024/NĐ-CP, quy trình liên thông điện tử đối với nhóm trẻ em dưới 6 tuổi đã có sự thay đổi lớn về chất và lượng:

• Trước đây: Cơ chế liên thông điện tử theo Nghị định 63/2024/NĐ-CP chỉ bao gồm 03 thủ tục cơ bản: Đăng ký khai sinh - Đăng ký thường trú - Cấp thẻ bảo hiểm y tế (BHYT) cho trẻ dưới 6 tuổi.
• Quy định mới: Bổ sung thêm thủ tục thứ 4 là cấp thẻ Căn cước cho trẻ em dưới 6 tuổi. Từ đó thiết lập nên gói liên thông "04 trong 01" vô cùng tiện lợi.

Tương ứng với việc mở rộng này, khoản 1 Điều 2 của quy định mới cũng chính thức sửa đổi đối tượng áp dụng để đảm bảo tính thống nhất đồng bộ giữa các cơ quan, tổ chức, cá nhân tham gia vào quy trình xử lý hồ sơ hành chính điện tử.

Quy trình cấp thẻ Căn cước điện tử liên thông diễn ra thế nào?

Căn cứ theo khoản 3a Điều 8 (được bổ sung bởi Nghị định 301/2026/NĐ-CP), quy trình cấp thẻ Căn cước liên thông được thiết kế hiện đại, đơn giản hóa tối đa các thao tác cho người đại diện hợp pháp:

1. Lựa chọn nhu cầu ngay trên Tờ khai điện tử

Khi cha, mẹ hoặc người đại diện hợp pháp đăng nhập Cổng Dịch vụ công Quốc gia để nộp hồ sơ đăng ký khai sinh liên thông cho con, hệ thống sẽ hiển thị tùy chọn tích hợp. Nếu có nhu cầu cấp thẻ Căn cước cho trẻ dưới 6 tuổi, người đăng ký chỉ cần tích chọn vào mục tương ứng trên tờ khai mà không phải kê khai lại thông tin nhân thân.

2. Luồng liên thông dữ liệu tự động giữa các bộ ngành

Sau khi cơ quan Tư pháp hoàn thành thủ tục đăng ký khai sinh và cơ quan Công an xử lý xong thủ tục đăng ký thường trú, Cổng Dịch vụ công Quốc gia sẽ tự động chuyển giao hồ sơ điện tử sang Hệ thống sản xuất, cấp và quản lý Căn cước của Bộ Công an. Quy trình này vận hành khép kín trên môi trường điện tử theo các điều khoản quy định tại Luật Căn cước 2023.

3. Tích hợp dữ liệu sạch - Không cần thu nhận sinh trắc học

Cơ quan quản lý Căn cước sẽ trực tiếp khai thác dữ liệu điện tử từ Giấy khai sinh và thẻ BHYT đã cấp trong gói dịch vụ liên thông để đưa vào Cơ sở dữ liệu căn cước cũng như tài khoản định danh điện tử của trẻ.

Đặc biệt, theo quy định tại khoản 2 Điều 23 Luật Căn cước 2023 và Nghị định 301/2026/NĐ-CP, đối với trẻ em dưới 6 tuổi, cơ quan công an không thực hiện thu nhận thông tin nhân dạng và sinh trắc học (như vân tay, mống mắt, ảnh khuôn mặt). Do đó, cha mẹ hoàn toàn không cần đưa trẻ nhỏ đến cơ quan công an để chụp ảnh hay lăn tay.

Thời hạn giải quyết cực nhanh và đa dạng hình thức nhận kết quả

Một ưu điểm vượt trội khác của chính sách mới là rút ngắn đáng kể thời gian trả kết quả cho người dân:

• Thời hạn giải quyết: Không quá 05 ngày làm việc kể từ ngày hệ thống tiếp nhận đủ hồ sơ điện tử hợp lệ từ luồng liên thông.
• Phương thức nhận kết quả linh hoạt: Cha mẹ có thể đăng ký nhận thẻ Căn cước bản cứng trực tiếp tại Bộ phận Một cửa, trụ sở cơ quan quản lý Căn cước cấp xã hoặc lựa chọn dịch vụ chuyển phát bưu chính công ích giao về tận nhà.

Những lợi ích thiết thực cha mẹ không nên bỏ qua

Tấm thẻ Căn cước dành cho trẻ dưới 6 tuổi mang lại rất nhiều giá trị thực tiễn trong cuộc sống hàng ngày:

1. Thay thế nhiều loại giấy tờ tùy thân: Thẻ Căn cước nhỏ gọn có thể thay thế Giấy khai sinh giấy khi di chuyển bằng máy bay, tàu hỏa, làm thủ tục nhập học, đi khám chữa bệnh hay thực hiện các giao dịch dân sự cho trẻ.
2. Bảo vệ thông tin pháp lý của con: Thông tin của trẻ được lưu trữ mã hóa chuẩn hóa trên hệ thống quốc gia, tránh nguy cơ thất lạc hoặc hỏng hóc giấy tờ bản gốc.
3. Thuận tiện tích hợp hệ sinh thái số: Tích hợp sẵn thông tin BHYT và định danh điện tử giúp việc khám chữa bệnh tuyến ban đầu hay hưởng chính sách an sinh xã hội diễn ra nhanh chóng, chính xác.

Quy định mới áp dụng từ 01/9/2026 chính là giải pháp công nghệ hiện đại, nhân văn, thể hiện sự quan tâm sâu sắc của Nhà nước đối với quyền lợi của công dân nhỏ tuổi ngay từ khi vừa chào đời.