Chỉ còn vài ngày nữa, năm 2022 sẽ chính thức khép lại, cũng là thời điểm đánh dấu sự kết thúc của một trong những chính sách hỗ trợ kinh tế quan trọng nhất: Giảm thuế giá trị gia tăng (VAT) xuống 8%. Câu hỏi đang được hàng triệu doanh nghiệp và người tiêu dùng quan tâm lúc này là: Liệu thuế VAT 2023 có tiếp tục được giảm, hay sẽ tạo ra một 'cú sốc' tăng giá ngay từ ngày đầu năm mới?

Chuyên gia phân tích các quy định về thuế GTGT áp dụng cho năm 2023 (ảnh minh họa)

1. Chấm dứt lộ trình giảm thuế VAT 8% theo Nghị định 15/2022/NĐ-CP

Ngày 28/01/2022, Chính phủ đã ban hành Nghị định 15/2022/NĐ-CP nhằm triển khai chính sách tài khóa hỗ trợ Chương trình phục hồi kinh tế. Theo đó, mức thuế suất thuế GTGT đã được giảm từ 10% xuống còn 8% đối với nhiều nhóm hàng hóa, dịch vụ.

Tuy nhiên, căn cứ theo quy định tại khoản 1 Điều 3 Nghị định 15/2022/NĐ-CP:

"1. Nghị định này có hiệu lực từ ngày 01 tháng 02 năm 2022. Điều 1 Nghị định này được áp dụng kể từ ngày 01 tháng 02 năm 2022 đến hết ngày 31 tháng 12 năm 2022."

Như vậy, tính đến thời điểm hiện tại (tháng 12/2022), chưa có bất kỳ văn bản pháp lý nào gia hạn chính sách này cho năm sau. Điều này đồng nghĩa với việc kể từ ngày 01/01/2023, mức thuế suất GTGT sẽ quay trở lại ngưỡng 10% như quy định tại Luật Thuế giá trị gia tăng 2008.

2. Những trường hợp 'giao thoa' giữa năm 2022 và 2023: Thuế suất nào được áp dụng?

Một vấn đề khiến nhiều kế toán doanh nghiệp lúng túng là các hợp đồng dịch vụ kéo dài qua hai năm. Nếu dịch vụ được cung cấp trong năm 2022 nhưng đến năm 2023 mới hoàn thành hoặc mới thanh toán thì áp dụng mức thuế nào?

Việc xác định thời điểm lập hóa đơn là mấu chốt để áp dụng thuế suất 8% hay 10% (ảnh minh họa)

Dựa trên quy định về thời điểm lập hóa đơn tại khoản 2 Điều 9 Nghị định 123/2020/NĐ-CP, chúng ta cần lưu ý:

• Trường hợp thu tiền trước: Nếu doanh nghiệp cung cấp dịch vụ thuộc đối tượng giảm thuế và đã thu tiền, lập hóa đơn trong thời gian từ 01/02/2022 đến 31/12/2022 thì phần tiền này vẫn được hưởng thuế suất 8%, dù dịch vụ có thể hoàn thành trong năm 2023.
• Trường hợp hoàn thành sau 31/12/2022: Nếu dịch vụ hoàn thành và lập hóa đơn từ ngày 01/01/2023 trở đi, mức thuế suất bắt buộc phải là 10%, trừ các nhóm hàng hóa dịch vụ vốn dĩ thuộc diện chịu thuế 0% hoặc 5%.

Nguyên tắc này cũng phù hợp với hướng dẫn tại khoản 2 Điều 8 Thông tư 219/2013/TT-BTC về thời điểm xác định thuế GTGT đối với cung ứng dịch vụ.

3. Bảng tra cứu thuế suất GTGT dự kiến áp dụng từ năm 2023

Khi chính sách giảm thuế 8% kết thúc, hệ thống thuế suất sẽ quay về quỹ đạo cũ. Dưới đây là bảng tổng hợp để bạn đọc dễ dàng theo dõi:

4. Lời khuyên cho doanh nghiệp trong giai đoạn chuyển giao

Việc thuế VAT tăng trở lại 2% có thể gây áp lực lên giá thành sản phẩm và tâm lý tiêu dùng. Để chuẩn bị tốt nhất cho năm 2023, doanh nghiệp cần:

1. Rà soát các hợp đồng: Ưu tiên hoàn thành nghiệm thu và xuất hóa đơn cho các hạng mục công việc đã thực hiện trong năm 2022 để tận dụng mức thuế 8%.
2. Cập nhật phần mềm kế toán: Đảm bảo hệ thống hóa đơn điện tử được cấu hình lại mức thuế suất 10% ngay từ thời điểm 00:00 ngày 01/01/2023.
3. Thông báo cho khách hàng: Chủ động giải thích về việc thay đổi thuế suất theo quy định của Nhà nước để tránh những tranh chấp không đáng có về đơn giá hợp đồng.

Mặc dù việc không còn được giảm thuế có thể khiến chi phí tiêu dùng tăng nhẹ, nhưng đây là lộ trình đã được định sẵn nhằm đưa nền kinh tế quay trở lại trạng thái bình thường mới. Người dân và doanh nghiệp cần nắm vững các quy định tại Luật Thuế giá trị gia tăng để thực hiện đúng nghĩa vụ thuế của mình.