Thời gian gần đây, thông tin về việc cơ quan Bảo hiểm xã hội (BHXH) đẩy mạnh chi trả lương hưu qua tài khoản cá nhân đã thu hút sự quan tâm lớn của dư luận. Đặc biệt, mốc thời gian 01/9/2024 được nhắc đến như một bước ngoặt trong phương thức chi trả. Tuy nhiên, điều này cũng vô tình tạo ra những hiểu lầm rằng từ thời điểm này, mọi người hưởng lương hưu đều "bắt buộc" phải có tài khoản ngân hàng.

Nhận lương hưu qua tài khoản: Tiện lợi nhưng có bắt buộc?

Theo thông tin từ BHXH Việt Nam, ngành BHXH đã và đang tập trung đẩy mạnh phương thức chi trả qua tài khoản cá nhân tại ngân hàng nhằm đảm bảo tốt nhất quyền và lợi ích của người hưởng. Việc này giúp người dân nhận tiền nhanh chóng, an toàn, không cần phải trực tiếp đến các điểm chi trả tập trung.

Tính đến ngày 01/8/2024, cơ quan BHXH đã thực hiện trực tiếp chuyển tiền chi trả lương hưu, trợ cấp BHXH hằng tháng qua tài khoản cá nhân cho người hưởng tại 43 tỉnh, thành phố. Và từ ngày 01/9/2024, phương thức này tiếp tục được triển khai mở rộng tại 20 tỉnh, thành còn lại trên cả nước.

Tuy nhiên, cần khẳng định rõ ràng: Việc nhận lương hưu qua tài khoản là hoàn toàn tự nguyện, không phải là quy định bắt buộc đối với tất cả mọi người.

Các hình thức nhận lương hưu theo quy định pháp luật hiện hành

Căn cứ theo quy định tại khoản 3 Điều 18 Luật Bảo hiểm xã hội 2014 và các quy định mới tại Điều 93, Điều 114 của Luật Bảo hiểm xã hội 2024 (có hiệu lực từ 01/7/2025), người hưởng lương hưu có quyền lựa chọn một trong các hình thức nhận tiền sau:

• Thông qua tài khoản ngân hàng của người thụ hưởng.
• Trực tiếp từ cơ quan bảo hiểm xã hội hoặc tổ chức dịch vụ được ủy quyền.
• Thông qua người sử dụng lao động (đối với một số trường hợp cụ thể).
• Nhận tại nhà đối với những người già yếu, bệnh tật, đi lại khó khăn.

"Người hưởng lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội, trợ cấp hằng tháng có quyền lựa chọn hình thức nhận chế độ thông qua tài khoản ngân hàng hoặc nhận trực tiếp bằng tiền mặt."

Như vậy, mốc thời gian 01/9/2024 thực chất là thời điểm cơ quan BHXH hoàn tất việc triển khai hạ tầng và quy trình để sẵn sàng chi trả qua tài khoản cho người dân ở tất cả các tỉnh thành, chứ không phải là thời hạn cuối cùng để bắt buộc người dân phải mở tài khoản.

Làm gì khi chưa nhận được lương hưu do sai thông tin tài khoản?

Trong quá trình chuyển đổi sang hình thức nhận lương qua tài khoản, không ít trường hợp người hưởng gặp sự cố chưa nhận được tiền do kê khai sai số tài khoản hoặc thông tin ngân hàng. Để xử lý vấn đề này, BHXH Việt Nam hướng dẫn người dân thực hiện các bước sau:

1. Lập ngay thông báo thay đổi thông tin người hưởng theo Mẫu số 2-CBH.
2. Kê khai lại chính xác số tài khoản và tên ngân hàng.
3. Nộp hồ sơ qua Cổng Dịch vụ công của BHXH Việt Nam, qua bưu điện hoặc trực tiếp tại cơ quan BHXH cấp tỉnh/huyện.

Việc kịp thời cập nhật thông tin sẽ giúp cơ quan BHXH có căn cứ để chuyển tiền chế độ vào tài khoản cá nhân sớm nhất, đảm bảo quyền lợi tối đa cho người hưởng.

Tóm lại, việc nhận lương hưu qua tài khoản là một xu thế tất yếu của xã hội hiện đại, mang lại nhiều tiện ích. Tuy nhiên, pháp luật Việt Nam luôn tôn trọng quyền lựa chọn của người dân, đặc biệt là đối với những người cao tuổi chưa quen thuộc với công nghệ.