Trong bối cảnh cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư đang diễn ra mạnh mẽ, an toàn thông tin trở thành yếu tố sống còn đối với sự phát triển kinh tế - xã hội và an ninh quốc gia. Tuy nhiên, thực trạng lây nhiễm mã độc tại Việt Nam thời gian qua đã gióng lên hồi chuông cảnh báo về những lỗ hổng nguy hiểm trong hệ thống phòng thủ số.

Để giải quyết triệt để vấn đề này, ngày 25/05/2018, Thủ tướng Chính phủ đã ký ban hành Chỉ thị 14/CT-TTg về việc nâng cao năng lực phòng, chống phần mềm độc hại. Đây được xem là một bước đi quyết liệt nhằm xây dựng một "lá chắn" vững chắc cho không gian mạng Việt Nam.

Mục tiêu bảo vệ tuyệt đối: 100% máy chủ, máy trạm phải có giải pháp phòng chống mã độc

Một trong những điểm nhấn quan trọng nhất của Chỉ thị 14/CT-TTg chính là yêu cầu về độ phủ của các giải pháp bảo mật. Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành, địa phương phải triển khai giải pháp phòng, chống mã độc bảo vệ cho 100% máy chủ, máy trạm, thiết bị đầu cuối liên quan.

Không chỉ dừng lại ở việc cài đặt, các hệ thống này phải có cơ chế tự động cập nhật phiên bản hoặc dấu hiệu nhận dạng mã độc mới. Điều này đảm bảo rằng các cơ quan Nhà nước luôn ở trong trạng thái sẵn sàng ứng phó với những biến thể virus, phần mềm tống tiền (ransomware) ngày càng tinh vi.

Siết chặt quy trình mua sắm và lắp đặt thiết bị điện tử

Thực tế cho thấy, nhiều cuộc tấn công mạng bắt nguồn từ việc sử dụng các thiết bị có cấu hình mặc định hoặc không được kiểm tra an ninh kỹ lưỡng. Tại Chỉ thị 14/CT-TTg, Thủ tướng nhấn mạnh:

• Các cơ quan Nhà nước khi mua sắm thiết bị điện tử có kết nối Internet (IoT) cần thực hiện kiểm tra, đánh giá an toàn thông tin theo quy định tại Nghị định 85/2016/NĐ-CP.
• Trước khi đưa vào sử dụng, thiết bị phải được thiết lập cấu hình an toàn thông tin phù hợp.
• Tuyệt đối không sử dụng cấu hình mặc định của nhà sản xuất, vốn là kẽ hở dễ bị tin tặc khai thác nhất.

Tăng cường chữ ký số và vai trò của Nhóm chuyên gia phản ứng nhanh

Để đảm bảo tính xác thực và toàn vẹn của văn bản điện tử, Thủ tướng yêu cầu tăng cường sử dụng chữ ký số trong phạm vi các bộ, ngành, địa phương. Đây là giải pháp then chốt để ngăn chặn việc giả mạo văn bản và phát tán mã độc qua các tệp tin đính kèm.

Đồng thời, Bộ Thông tin và Truyền thông có nhiệm vụ thành lập và duy trì hoạt động của Nhóm chuyên gia. Nhóm này sẽ đóng vai trò là "biệt đội phản ứng nhanh", phối hợp phân tích, xác định và phát hiện các loại mã độc đặc biệt nguy hiểm hoặc các mạng máy tính nhiễm độc quy mô lớn (botnet), từ đó tư vấn các giải pháp xử lý kịp thời cho các đơn vị.

"Việc nâng cao năng lực phòng, chống phần mềm độc hại không chỉ là nhiệm vụ kỹ thuật mà còn là trách nhiệm của người đứng đầu các cơ quan, tổ chức trong việc bảo vệ tài sản số của quốc gia."

Với sự ra đời của Chỉ thị 14/CT-TTg, Chính phủ kỳ vọng sẽ tạo ra một bước ngoặt trong công tác bảo mật, đưa Việt Nam thoát khỏi danh sách các quốc gia có tỷ lệ lây nhiễm mã độc cao trên thế giới, tạo môi trường số an toàn cho người dân và doanh nghiệp.