Vào kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XV đã chính thức thông qua một trong những văn bản quan trọng nhất định hình không gian phát triển của đất nước trong thập kỷ tới. Đó chính là Nghị quyết 39/2021/QH15 về Quy hoạch sử dụng đất quốc gia thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050.

Mục tiêu tổng quát và tầm nhìn dài hạn đến năm 2050

Theo quy định tại Điều 1 Nghị quyết 39/2021/QH15, mục tiêu cốt lõi của quy hoạch là bảo đảm nhu cầu sử dụng đất để thực hiện Chiến lược phát triển kinh tế - xã hội 10 năm 2021 - 2030. Việc phân bổ tài nguyên đất phải đảm bảo tính hợp lý, tiết kiệm và hiệu quả, gắn liền với nhiệm vụ quốc phòng, an ninh và bảo vệ môi trường.

Đặc biệt, quy hoạch nhấn mạnh việc thích ứng với biến đổi khí hậu, tạo tiền đề vững chắc để đến năm 2045, Việt Nam trở thành nước phát triển có thu nhập cao. Tầm nhìn đến năm 2050 khẳng định tài nguyên đất sẽ được khai thác tối ưu, đáp ứng công cuộc công nghiệp hóa, hiện đại hóa và phát triển hệ thống đô thị xanh, văn minh.

Các chỉ tiêu sử dụng đất quan trọng trong giai đoạn 2021 - 2030

Nghị quyết đã xác định cụ thể các chỉ tiêu sử dụng đất cho từng nhóm mục đích chính. Đây là căn cứ pháp lý quan trọng để các địa phương triển khai kế hoạch sử dụng đất hàng năm theo quy định của Luật Đất đai 2013 (văn bản đang có hiệu lực tại thời điểm phê duyệt quy hoạch).

• Đất nông nghiệp: Chiếm tỷ trọng lớn nhất với khoảng 83,7% tổng diện tích tự nhiên. Trong đó, mục tiêu giữ ổn định 3,5 triệu ha đất trồng lúa để đảm bảo an ninh lương thực quốc gia.
• Đất phi nông nghiệp: Dự kiến chiếm khoảng 14,78% diện tích, đáp ứng nhu cầu phát triển hạ tầng, khu công nghiệp và đô thị.
• Đất rừng: Bảo đảm tỷ lệ che phủ rừng ổn định ở mức 42 - 43%, góp phần bảo vệ đa dạng sinh học và giảm thiểu tác động của thiên tai.

Nhiệm vụ và giải pháp thực hiện đột phá

Để hiện thực hóa các mục tiêu trên, Quốc hội yêu cầu Chính phủ và các bộ ngành tập trung vào các nhóm giải pháp trọng tâm:

Thứ nhất, đẩy nhanh tiến độ sửa đổi Luật Đất đai 2013 và các luật liên quan để tháo gỡ các điểm nghẽn về pháp lý. Việc hoàn thiện chính sách điều tiết nguồn thu từ đất sẽ giúp cân đối nguồn lực phát triển đồng đều giữa các vùng miền.

Thứ hai, tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra và giám sát việc thực hiện quy hoạch. Kiên quyết xử lý các trường hợp sử dụng đất lãng phí, sai mục đích hoặc gây ô nhiễm môi trường. Các hoạt động khai hoang, lấn biển và phục hồi đất thoái hóa cần được khuyến khích gắn với phát triển bền vững.

"Quy hoạch sử dụng đất quốc gia là công cụ pháp lý cao nhất để Nhà nước thống nhất quản lý tài nguyên đất đai, đảm bảo sự phát triển hài hòa giữa kinh tế, xã hội và môi trường."

Việc phê duyệt quy hoạch này không chỉ là một thủ tục hành chính mà là một bước đi chiến lược, khẳng định quyết tâm của Đảng và Nhà nước trong việc quản lý tài nguyên quốc gia một cách minh bạch và hiệu quả nhất.