Chỉ còn ít ngày nữa, Nghị định 126/2020/NĐ-CP hướng dẫn Luật Quản lý thuế sẽ chính thức có hiệu lực (từ ngày 05/12/2020). Một trong những nội dung gây chú ý nhất và tác động trực tiếp đến hàng triệu chủ tài khoản chính là quy định về việc ngân hàng thương mại phải cung cấp thông tin tài khoản khách hàng cho cơ quan thuế. Quy định này được kỳ vọng sẽ siết chặt quản lý thuế, đặc biệt là với các hoạt động kinh doanh thương mại điện tử đang bùng nổ mạnh mẽ trong năm 2020.

Ngân hàng phải cung cấp những thông tin gì?

Theo quy định tại khoản 2 Điều 30 Nghị định 126/2020/NĐ-CP, các ngân hàng thương mại có trách nhiệm cung cấp thông tin về tài khoản thanh toán của người nộp thuế mở tại ngân hàng cho cơ quan quản lý thuế. Cụ thể, các thông tin bao gồm:

• Tên chủ tài khoản;
• Số hiệu tài khoản theo Mã số thuế đã được cơ quan quản lý thuế cấp;
• Ngày mở tài khoản và ngày đóng tài khoản.

Đáng chú ý, không chỉ dừng lại ở thông tin định danh, ngân hàng còn phải cung cấp thông tin giao dịch qua tài khoản, số dư tài khoản, số liệu giao dịch theo đề nghị của Thủ trưởng cơ quan quản lý thuế. Việc cung cấp này nhằm phục vụ mục đích thanh tra, kiểm tra xác định nghĩa vụ thuế và thực hiện các biện pháp cưỡng chế thi hành quyết định hành chính về quản lý thuế.

"2. Ngân hàng thương mại có trách nhiệm cung cấp các thông tin về tài khoản thanh toán của người nộp thuế mở tại ngân hàng cho cơ quan quản lý thuế như sau: ... c) Ngân hàng thương mại cung cấp thông tin giao dịch qua tài khoản, số dư tài khoản, số liệu giao dịch theo đề nghị của Thủ trưởng cơ quan quản lý thuế để phục vụ cho mục đích thanh tra, kiểm tra xác định nghĩa vụ thuế phải nộp..."

Tác động mạnh đến kinh doanh online và thương mại điện tử

Trong bối cảnh năm 2020, khi đại dịch COVID-19 thúc đẩy xu hướng mua sắm trực tuyến, nhiều cá nhân và tổ chức kinh doanh trên các nền tảng như Facebook, Zalo, Shopee... vẫn chưa thực hiện đầy đủ nghĩa vụ thuế. Việc cơ quan thuế có quyền truy cập vào dữ liệu dòng tiền tại ngân hàng sẽ giúp minh bạch hóa các khoản thu nhập này.

Bên cạnh đó, khoản 3 Điều 30 Nghị định 126/2020/NĐ-CP cũng quy định về việc khấu trừ, nộp thay nghĩa vụ thuế đối với các nhà cung cấp nước ngoài (như Google, Facebook, Netflix...) không có cơ sở thường trú tại Việt Nam. Ngân hàng sẽ đóng vai trò là đơn vị thực hiện khấu trừ thuế trực tiếp từ dòng tiền thanh toán của người dùng Việt Nam cho các dịch vụ này.

Bảo mật thông tin khách hàng: Trách nhiệm tối thượng

Trước những lo ngại về việc lộ lọt thông tin cá nhân, điểm d khoản 2 Điều 30 Nghị định 126/2020/NĐ-CP khẳng định rõ: Cơ quan quản lý thuế có trách nhiệm bảo mật thông tin và hoàn toàn chịu trách nhiệm về sự an toàn của thông tin theo quy định của pháp luật. Việc cung cấp thông tin được thực hiện dưới hình thức điện tử, đảm bảo tính nhanh chóng và chính xác.

Việc cập nhật thông tin tài khoản sẽ được thực hiện hàng tháng, trong vòng 10 ngày của tháng kế tiếp. Đối với lần cung cấp đầu tiên, các ngân hàng có thời gian 90 ngày kể từ ngày Nghị định có hiệu lực để hoàn tất hệ thống kết nối dữ liệu.

Như vậy, từ tháng 12/2020, sự phối hợp chặt chẽ giữa hệ thống ngân hàng và ngành thuế sẽ tạo ra một cơ chế giám sát tài chính minh bạch, góp phần chống thất thu ngân sách và tạo môi trường kinh doanh công bằng cho mọi đối tượng nộp thuế.