Trong bối cảnh hội nhập kinh tế khu vực ngày càng sâu rộng, việc nắm vững các quy định về xuất xứ hàng hóa là chìa khóa để doanh nghiệp tận dụng tối đa các ưu đãi thuế quan từ Hiệp định Thương mại hàng hóa ASEAN (ATIGA). Mới đây, Bộ Công Thương đã ban hành Thông tư 03/2023/TT-BCT nhằm sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư 22/2016/TT-BCT, mang đến những thay đổi quan trọng trong việc thực hiện Quy tắc xuất xứ hàng hóa.

Những thay đổi trọng yếu về danh mục và tiêu chí xuất xứ

Điểm cốt lõi của Thông tư 03/2023/TT-BCT là việc cập nhật và thay thế các Phụ lục quan trọng liên quan đến danh mục hàng hóa và tiêu chí xuất xứ cụ thể. Điều này nhằm đảm bảo tính tương thích với Hệ thống hài hòa mô tả và mã hóa hàng hóa (HS) phiên bản mới nhất.

Cập nhật Quy tắc cụ thể mặt hàng (PSR)

Theo quy định tại khoản 1 Điều 1 Thông tư 03/2023/TT-BCT, Phụ lục II về Quy tắc cụ thể mặt hàng đã được thay thế hoàn toàn bằng Phụ lục I mới. Danh mục này bao gồm các tiêu chí như:

• WO (Wholly Obtained): Hàng hóa có xuất xứ thuần túy.
• RVC (Regional Value Content): Hàm lượng giá trị khu vực (thường là RVC 40% hoặc RVC 35%).
• Chuyển đổi mã số hàng hóa: Bao gồm CC (chuyển đổi Chương), CTH (chuyển đổi Nhóm) và CTSH (chuyển đổi Phân nhóm).

Việc thay đổi này đòi hỏi doanh nghiệp phải rà soát lại quy trình sản xuất và nguồn cung nguyên liệu để đảm bảo sản phẩm vẫn đáp ứng tiêu chí xuất xứ theo mã HS mới.

Quy định riêng cho ngành dệt may và công nghệ thông tin

Ngành dệt may và công nghệ thông tin là hai lĩnh vực có những quy định đặc thù. Thông tư 03/2023/TT-BCT đã thay thế Phụ lục III về tiêu chí chuyển đổi cơ bản đối với sản phẩm dệt may và Phụ lục IV về danh mục các mặt hàng công nghệ thông tin (ITA). Điều này giúp làm rõ các công đoạn sản xuất cần thiết để một sản phẩm dệt may được công nhận là có xuất xứ ASEAN.

Hiệu lực thi hành và những lưu ý cho doanh nghiệp

Căn cứ Điều 2 Thông tư 03/2023/TT-BCT, văn bản này chính thức có hiệu lực từ ngày 01/4/2023. Đồng thời, các văn bản sửa đổi trước đó là Thông tư 10/2019/TT-BCT và Thông tư 25/2019/TT-BCT cũng chính thức bị bãi bỏ.

Để tránh những rủi ro pháp lý và tận dụng tốt cơ hội, doanh nghiệp cần thực hiện các bước sau:

1. Tra cứu mã HS mới: Đối chiếu hàng hóa của mình với danh mục tại Phụ lục mới ban hành kèm theo Thông tư 03/2023/TT-BCT.
2. Kiểm tra tiêu chí xuất xứ: Xác định xem hàng hóa đáp ứng tiêu chí RVC, chuyển đổi mã số hay công đoạn gia công cụ thể.
3. Hoàn thiện hồ sơ chứng nhận xuất xứ (C/O): Đảm bảo các chứng từ chứng minh nguồn gốc nguyên liệu phù hợp với quy định mới để việc cấp C/O mẫu D được thuận lợi.

Việc chủ động cập nhật các quy định pháp luật không chỉ giúp doanh nghiệp tuân thủ đúng quy định mà còn là chiến lược quan trọng để nâng cao năng lực cạnh tranh tại thị trường ASEAN đầy tiềm năng.