Ngày 25/5/2018, Thủ tướng Chính phủ đã chính thức ký ban hành Quyết định 598/QĐ-TTg phê duyệt Kế hoạch cơ cấu lại ngành công nghiệp giai đoạn 2018 - 2020, xét đến năm 2025. Đây được xem là bước đi chiến lược nhằm hiện thực hóa mục tiêu đưa Việt Nam trở thành nước công nghiệp theo hướng hiện đại.

Cải cách thuế - "Chìa khóa" khơi thông nguồn lực công nghiệp

Theo nội dung Kế hoạch, một trong những nhiệm vụ trọng tâm hàng đầu là xây dựng và hoàn thiện hệ thống chính sách, thể chế. Trong đó, Chính phủ đặc biệt nhấn mạnh việc rà soát, điều chỉnh các chính sách thuế để tạo ra khung khổ pháp lý đồng bộ, minh bạch, phù hợp với các cam kết quốc tế và yêu cầu thực tiễn phát triển kinh tế - xã hội.

Bộ Tài chính được giao chủ trì, phối hợp với Bộ Công Thương nghiên cứu, trình Chính phủ báo cáo Quốc hội sửa đổi, bổ sung các chính sách thuế liên quan. Mục tiêu cốt lõi là thúc đẩy sản xuất trong nước, khuyến khích doanh nghiệp thay thế hàng nhập khẩu và nâng cao năng lực cạnh tranh cho các ngành công nghiệp ưu tiên.

3 mũi nhọn đột phá trong chính sách thuế mới

Để hỗ trợ thực chất cho doanh nghiệp, Quyết định 598/QĐ-TTg đã vạch rõ lộ trình sửa đổi 3 loại thuế quan trọng nhất đối với hoạt động sản xuất công nghiệp:

1. Điều chỉnh thuế Tiêu thụ đặc biệt (TTĐB)

Chính phủ định hướng điều chỉnh giá tính thuế TTĐB theo hướng có lợi cho các sản phẩm công nghiệp hỗ trợ sản xuất trong nước. Việc này không chỉ giúp giảm giá thành sản phẩm cuối cùng mà còn tạo động lực mạnh mẽ để các tập đoàn lớn tăng cường thu mua linh kiện, phụ tùng nội địa thay vì nhập khẩu từ nước ngoài.

2. Thuế Giá trị gia tăng (GTGT) và bài toán nội địa hóa

Các quy định liên quan đến thuế GTGT sẽ được sửa đổi nhằm khuyến khích doanh nghiệp đầu tư vào dây chuyền sản xuất các mặt hàng mà Việt Nam đang phải nhập khẩu với số lượng lớn. Đây là giải pháp trực tiếp để nâng cao tỷ lệ nội địa hóa, đặc biệt trong các ngành như ô tô, điện tử và cơ khí chế tạo.

3. Thuế nhập khẩu: Bảo vệ và thúc đẩy sản xuất

Sửa đổi các quy định về thuế nhập khẩu vật tư, thiết bị cho chế tạo máy móc cơ khí là nhiệm vụ cấp thiết. Chính sách mới hướng tới việc giảm chi phí đầu vào cho doanh nghiệp chế tạo trong nước, đồng thời thiết lập hàng rào kỹ thuật hợp lý để bảo vệ các ngành sản xuất non trẻ trước áp lực cạnh tranh từ hàng ngoại nhập.

"Điều chỉnh chính sách thuế (tiêu thụ đặc biệt, giá trị gia tăng...) nhằm hỗ trợ sản xuất trong nước đối với các ngành công nghiệp ưu tiên" - Trích Phụ lục nhiệm vụ kèm theo Quyết định 598/QĐ-TTg.

Lộ trình thực hiện và kỳ vọng bứt phá

Kế hoạch đặt mục tiêu đến năm 2020, tỷ trọng công nghiệp và xây dựng trong GDP đạt từ 30 - 35%, tỷ trọng hàng chế biến chế tạo trong tổng kim ngạch xuất khẩu đạt từ 85 - 90%. Đến năm 2025, Việt Nam kỳ vọng hình thành được một số doanh nghiệp công nghiệp trong nước có quy mô lớn, đa quốc gia và có năng lực cạnh tranh quốc tế.

Việc sửa đổi các chính sách thuế không chỉ đơn thuần là điều chỉnh con số, mà là sự thay đổi về tư duy quản lý: Chuyển từ bảo hộ thụ động sang hỗ trợ chủ động dựa trên hiệu quả sản xuất và khả năng tham gia chuỗi giá trị toàn cầu. Với bối cảnh cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư đang diễn ra mạnh mẽ, những điều chỉnh này được kỳ vọng sẽ là "cú hích" đưa công nghiệp Việt Nam sang một trang mới.

Hệ thống Pháp luật