Trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế ngày càng sâu rộng, việc kiểm soát chất lượng hàng hóa nhập khẩu, đặc biệt là thực phẩm, luôn là ưu tiên hàng đầu của cơ quan quản lý. Tuy nhiên, để tạo điều kiện thuận lợi cho giao thương và giảm bớt thủ tục hành chính, Chính phủ đã ban hành Nghị định 46/2026/NĐ-CP, quy định chi tiết về các trường hợp được miễn kiểm tra nhà nước về an toàn thực phẩm.

An toàn thực phẩm: Ranh giới giữa sức khỏe và thủ tục

Theo quy định tại Điều 2 Luật An toàn thực phẩm 2010, an toàn thực phẩm không chỉ là việc bảo đảm thực phẩm không gây hại mà còn là một hệ thống các quy chuẩn khắt khe. Việc kiểm tra thực phẩm nhập khẩu là 'chốt chặn' quan trọng để bảo vệ người tiêu dùng trong nước.

10 trường hợp 'vàng' được miễn kiểm tra từ năm 2026

Căn cứ vào Điều 19 Nghị định 46/2026/NĐ-CP, các tổ chức, cá nhân cần lưu ý các trường hợp sau đây sẽ được miễn kiểm tra nhà nước về an toàn thực phẩm (trừ khi có cảnh báo đặc biệt):

• Quà biếu, quà tặng: Các sản phẩm nằm trong định mức miễn thuế nhập khẩu.
• Hàng ngoại giao: Thực phẩm phục vụ cá nhân của đối tượng hưởng ưu đãi, miễn trừ ngoại giao.
• Hàng tạm nhập tái xuất: Bao gồm cả hàng quá cảnh, chuyển khẩu, gửi kho ngoại quan.
• Mẫu thử nghiệm: Sản phẩm dùng để nghiên cứu hoặc thử nghiệm với số lượng phù hợp.
• Hàng triển lãm: Thực phẩm dùng để trưng bày tại các hội chợ, triển lãm thương mại.
• Cửa hàng miễn thuế: Sản phẩm tạm nhập khẩu để bán tại các khu vực này.
• Hàng khẩn cấp: Phục vụ yêu cầu theo chỉ đạo trực tiếp của Chính phủ hoặc Thủ tướng Chính phủ.
• Nguyên liệu gia công: Nhập khẩu chỉ để sản xuất hàng xuất khẩu.
• An ninh quốc phòng: Hàng hóa chuyên dụng có xác nhận của Bộ Quốc phòng hoặc Bộ Công an.
• Cư dân biên giới: Hàng hóa trao đổi trong định mức miễn thuế của cư dân vùng biên.

"Việc bổ sung các trường hợp liên quan đến an ninh quốc phòng và cư dân biên giới tại Nghị định 46/2026/NĐ-CP cho thấy sự linh hoạt và sát thực tế hơn của pháp luật hiện hành so với quy định cũ tại Nghị định 15/2018/NĐ-CP."

Phương thức kiểm tra: Chặt chẽ hay nới lỏng?

Dù có các trường hợp miễn trừ, nhưng đối với hàng hóa không thuộc diện này, Điều 21 Nghị định 46/2026/NĐ-CP vẫn duy trì 03 phương thức kiểm tra nghiêm ngặt:

1. Kiểm tra chặt: Áp dụng khi hàng hóa từng vi phạm hoặc có cảnh báo từ các Bộ ngành.
2. Kiểm tra thông thường: Kiểm tra hồ sơ và lấy mẫu xác suất.
3. Kiểm tra giảm: Chỉ kiểm tra hồ sơ đối với các mặt hàng có lịch sử tuân thủ tốt.

Việc nắm vững các quy định này không chỉ giúp doanh nghiệp tiết kiệm thời gian, chi phí mà còn đảm bảo tính thượng tôn pháp luật trong hoạt động kinh doanh quốc tế.