Việc xác định chính xác xuất xứ hàng hóa không chỉ là nghĩa vụ pháp lý mà còn là yếu tố then chốt giúp doanh nghiệp tận dụng các ưu đãi thuế quan từ các Hiệp định thương mại tự do (FTA). Kể từ ngày 17/7/2023, Thông tư 33/2023/TT-BTC của Bộ Tài chính đã chính thức có hiệu lực, thay thế cho nhiều văn bản cũ và thiết lập một khung pháp lý mới chặt chẽ hơn về hồ sơ, kiểm tra và xác định xuất xứ hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu.

Hồ sơ đề nghị xác định trước xuất xứ hàng hóa

Một trong những điểm đáng chú ý nhất của Thông tư 33/2023/TT-BTC là quy định chi tiết về hồ sơ đề nghị xác định trước xuất xứ. Đây là thủ tục giúp doanh nghiệp chủ động biết trước mức thuế suất ưu đãi sẽ được áp dụng cho lô hàng của mình.

Theo đó, tổ chức, cá nhân cần chuẩn bị bộ hồ sơ bao gồm:

• Đơn đề nghị: 01 bản chính đơn đề nghị xác định trước xuất xứ hàng hóa theo mẫu tại Phụ lục I.
• Bảng kê khai chi phí: 01 bản chụp Bảng kê khai chi phí sản xuất (Phụ lục II) và Bảng khai báo xuất xứ của nhà sản xuất/nhà cung cấp nguyên liệu trong nước (Phụ lục III).
• Quy trình sản xuất: 01 bản chụp quy trình sản xuất hoặc Giấy chứng nhận phân tích thành phần (nếu có).
• Tài liệu kỹ thuật: 01 bản chụp catalogue hoặc hình ảnh hàng hóa để cơ quan hải quan có căn cứ đối chiếu.

Thủ tục khai báo và kiểm tra tại cơ quan Hải quan

Khi làm thủ tục hải quan, người khai hải quan phải thực hiện khai xuất xứ hàng hóa trên tờ khai hải quan điện tử. Cụ thể, thông tin này cần được ghi rõ tại ô “mô tả hàng hóa”.

Căn cứ vào quy định tại Luật Hải quan 2014, Chi cục Hải quan nơi đăng ký tờ khai sẽ tiến hành kiểm tra, xác định xuất xứ dựa trên:

• Nội dung khai báo của doanh nghiệp.
• Văn bản thông báo kết quả xác định trước xuất xứ (nếu có).
• Các chứng từ thuộc hồ sơ hải quan và kết quả kiểm tra thực tế hàng hóa trong trường hợp cần thiết.

"Việc kiểm tra xuất xứ hàng hóa xuất khẩu dựa trên nguyên tắc đánh giá rủi ro và theo kết quả phân luồng kiểm tra của cơ quan hải quan."

Lời khuyên cho doanh nghiệp

Để quá trình thông quan diễn ra thuận lợi và tránh các khoản phạt vi phạm hành chính không đáng có, doanh nghiệp cần đặc biệt lưu ý đến tính thống nhất giữa chứng từ chứng nhận xuất xứ (C/O) và thực tế hàng hóa. Việc nắm vững các quy định tại Thông tư 33/2023/TT-BTC sẽ giúp doanh nghiệp tối ưu hóa chi phí và nâng cao năng lực cạnh tranh trên thị trường quốc tế.