Bước ngoặt trong quản lý hoạt động Livestream thương mại điện tử

Trong bối cảnh thương mại điện tử bùng nổ, hình thức livestream bán hàng đã trở thành một phần không thể thiếu của nền kinh tế số. Tuy nhiên, việc kiểm soát chất lượng hàng hóa và trách nhiệm của người bán trên các phiên phát trực tiếp vẫn còn nhiều thách thức. Để giải quyết vấn đề này, Luật Thương mại điện tử 2025 đã đưa ra những quy định khắt khe hơn về việc lưu trữ dữ liệu.

Cụ thể, theo quy định tại khoản 7 Điều 22 Luật Thương mại điện tử 2025, chủ quản nền tảng thương mại điện tử có trách nhiệm:

"Lưu trữ và bảo đảm khả năng truy cập thông tin, dữ liệu về hình ảnh, âm thanh của hoạt động livestream bán hàng trong thời gian ít nhất 01 năm kể từ thời điểm bắt đầu truyền phát."

Quy định này không chỉ áp dụng cho các sàn thương mại điện tử lớn mà còn bao gồm cả các mạng xã hội có tích hợp chức năng bán hàng trực tuyến. Việc lưu trữ toàn bộ dữ liệu phát sinh, bao gồm cả hình ảnh và âm thanh, giúp cơ quan chức năng có căn cứ để đối soát, kiểm tra khi có dấu hiệu vi phạm về hàng giả, hàng nhái hoặc quảng cáo sai sự thật.

Thời hạn lưu trữ dữ liệu hợp đồng điện tử lên đến 03 năm

Bên cạnh dữ liệu livestream, các thông tin liên quan đến giao kết hợp đồng cũng được yêu cầu lưu trữ với thời hạn dài hơn để đảm bảo tính pháp lý cho các giao dịch dân sự. Theo đó, nền tảng phải bảo đảm khả năng truy cập thông tin, dữ liệu liên quan đến hợp đồng giao kết trong thời gian ít nhất 03 năm kể từ thời điểm giao kết.

Quy định này được nêu rõ tại các điều khoản sau của Luật Thương mại điện tử 2025:

• Tại điểm b khoản 2 Điều 16 và điểm i khoản 2 Điều 17: Áp dụng cho các giao dịch trên sàn thương mại điện tử.
• Tại khoản 2 Điều 18: Áp dụng đối với mạng xã hội hoạt động thương mại điện tử có tích hợp chức năng hỗ trợ giao kết hợp đồng.

Tác động đến doanh nghiệp và người tiêu dùng

Việc áp dụng các quy định mới này từ ngày 01/7/2026 sẽ tạo ra những thay đổi lớn đối với các bên tham gia thị trường:

1. Đối với chủ quản nền tảng

Các đơn vị vận hành nền tảng sẽ phải đầu tư mạnh mẽ hơn vào hạ tầng công nghệ và hệ thống lưu trữ dữ liệu (Server/Cloud). Việc duy trì một lượng lớn dữ liệu video (livestream) trong 01 năm đòi hỏi chi phí vận hành không nhỏ, đồng thời phải đảm bảo các tiêu chuẩn về bảo mật thông tin cá nhân theo quy định của pháp luật.

2. Đối với người bán hàng (Streamer/KOL/KOC)

Người bán hàng sẽ phải cẩn trọng hơn trong từng phát ngôn và cam kết về sản phẩm. Mọi hành vi gian dối hoặc vi phạm pháp luật trong quá trình livestream đều được ghi lại và lưu trữ, trở thành bằng chứng không thể chối cãi trước cơ quan chức năng hoặc trong các vụ tranh chấp với khách hàng.

3. Đối với người tiêu dùng

Đây là tin vui cho người mua hàng trực tuyến. Quyền lợi của người tiêu dùng sẽ được bảo vệ tốt hơn khi có nguồn dữ liệu đối chứng tin cậy. Trong trường hợp hàng hóa nhận được không đúng như quảng cáo trên livestream, người mua có thể yêu cầu nền tảng cung cấp hoặc trích xuất dữ liệu để làm căn cứ đòi bồi thường.

Tóm lại, Luật Thương mại điện tử 2025 với những quy định chi tiết về lưu trữ dữ liệu livestream là một bước đi cần thiết để làm sạch môi trường kinh doanh trực tuyến, hướng tới một thị trường thương mại điện tử bền vững và minh bạch tại Việt Nam.