Trong bối cảnh nhu cầu về dịch vụ hậu sự ngày càng tăng cao, việc quản lý giá cả và chất lượng dịch vụ nghĩa trang, hỏa táng trở thành vấn đề cấp thiết được dư luận quan tâm. Nhằm minh bạch hóa thị trường và bảo vệ quyền lợi người dân, Bộ Xây dựng đã ban hành Thông tư 14/2018/TT-BXD hướng dẫn phương pháp định giá dịch vụ nghĩa trang và dịch vụ hỏa táng.

Khống chế mức lợi nhuận định mức trong dịch vụ hỏa táng

Một trong những điểm đáng chú ý nhất tại Thông tư 14/2018/TT-BXD là quy định về tỷ suất lợi nhuận dự kiến. Theo đó, khi xác định giá dịch vụ hỏa táng thi hài hoặc hài cốt, mức lợi nhuận (P) được khống chế không quá 5% trên giá thành toàn bộ.

Cụ thể, tại khoản 4 Điều 4 của Thông tư này, công thức xác định giá dịch vụ hỏa táng được quy định như sau:

G_HT = Z_TB + (Z_TB x P)

Trong đó:

• G_HT: Là giá dịch vụ hỏa táng cho 01 thi hài hoặc hài cốt (Đơn vị: đồng).
• Z_TB: Là giá thành toàn bộ để thực hiện hỏa táng 01 thi hài hoặc hài cốt (Đơn vị: đồng).
• P: Là tỷ suất lợi nhuận dự kiến, tối đa là 5%.

Việc áp dụng mức lợi nhuận định mức thấp này nhằm đảm bảo tính nhân văn của dịch vụ công ích, tránh tình trạng các đơn vị cung cấp dịch vụ lợi dụng vị thế độc quyền hoặc nhu cầu cấp bách của người dân để trục lợi.

Cách tính giá thành toàn bộ: Tính đúng, tính đủ nhưng phải hợp lý

Để xác định được Z_TB, các cơ sở hỏa táng phải căn cứ vào tổng chi phí hợp lý, hợp lệ (CT) chia cho số lượng thi hài hoặc hài cốt thực tế (Q). Tổng chi phí này bao gồm nhiều thành phần khắt khe:

• Chi phí vật tư trực tiếp: Nhiên liệu, điện, nước và các vật tư tiêu hao khác.
• Chi phí nhân công trực tiếp: Tiền lương, bảo hiểm và các khoản trích theo lương của đội ngũ kỹ thuật viên.
• Chi phí máy, thiết bị: Khấu hao và vận hành lò hỏa táng.
• Chi phí sản xuất chung: Không được vượt quá 18% tổng chi phí trực tiếp.
• Chi phí quản lý: Không quá 5% tổng chi phí sản xuất.

Định giá các dịch vụ nghĩa trang khác theo cơ chế thị trường

Bên cạnh dịch vụ hỏa táng, các loại hình dịch vụ khác như tổ chức tang lễ, xây mộ, cải táng, chăm sóc mộ hay bảo quản tro cốt cũng được điều chỉnh. Tuy nhiên, phương pháp định giá có sự linh hoạt hơn.

Theo quy định tại khoản 5 Điều 4, giá các dịch vụ này được xác định dựa trên mặt bằng giá thị trường hoặc thỏa thuận giữa nhà cung cấp và người sử dụng dịch vụ. Điều này cho phép người dân có nhiều lựa chọn về chất lượng và mức giá phù hợp với điều kiện kinh tế gia đình.

Dù vậy, Nhà nước vẫn khuyến khích các nghĩa trang đầu tư từ nguồn vốn ngoài ngân sách áp dụng phương pháp định giá theo Thông tư này để đảm bảo tính ổn định của thị trường. Đối với các nghĩa trang sử dụng vốn ngân sách, việc tuân thủ các khung giá do UBND cấp tỉnh phê duyệt là bắt buộc.

Hiệu lực thi hành và tác động xã hội

Thông tư 14/2018/TT-BXD chính thức có hiệu lực từ ngày 15/3/2019. Quy định mới này được kỳ vọng sẽ chấm dứt tình trạng "loạn giá" dịch vụ nghĩa trang tại nhiều địa phương, đồng thời tạo hành lang pháp lý rõ ràng để các doanh nghiệp yên tâm đầu tư vào lĩnh vực hạ tầng kỹ thuật đặc thù này.

Người dân khi sử dụng dịch vụ cần lưu ý kiểm tra bảng giá niêm yết công khai tại các cơ sở nghĩa trang và đối chiếu với các quy định về mức hỗ trợ của địa phương dành cho các đối tượng chính sách xã hội để đảm bảo quyền lợi chính đáng của mình.