Trong nỗ lực minh bạch hóa hoạt động đầu tư và nâng cao hiệu quả sử dụng vốn Nhà nước, Chính phủ vừa ban hành hai văn bản pháp lý quan trọng: Nghị định 111/2006/NĐ-CP và Nghị định 112/2006/NĐ-CP. Đây được xem là những bước đi quyết liệt nhằm cụ thể hóa các quy định của Luật Đấu thầu 2005 và Luật xây dựng 2003 trong bối cảnh nền kinh tế đang trên đà tăng trưởng mạnh mẽ.

Minh bạch hóa nguồn vốn và chi phí trong hoạt động đấu thầu

Theo quy định tại Nghị định 111/2006/NĐ-CP ban hành ngày 29/9/2006, một trong những yêu cầu tiên quyết đối với mỗi gói thầu là phải xác định rõ nguồn vốn hoặc phương thức thu xếp vốn. Điều này nhằm chấm dứt tình trạng nợ đọng xây dựng cơ bản kéo dài. Đặc biệt, đối với các gói thầu sử dụng vốn hỗ trợ phát triển chính thức (ODA), hồ sơ phải nêu rõ tên nhà tài trợ và cơ cấu nguồn vốn giữa nước ngoài và trong nước.

Về mặt chi phí, Chính phủ cũng đưa ra các định mức cụ thể để chuẩn hóa quy trình thẩm định. Cụ thể:

• Chi phí thẩm định kết quả lựa chọn nhà thầu: Được tính bằng 0,01% giá gói thầu, với mức sàn là 500.000 đồng và mức trần là 30 triệu đồng.
• Chi phí giải quyết kiến nghị: Đối với Hội đồng tư vấn giải quyết kiến nghị của nhà thầu, mức phí là 0,01% giá dự thầu của nhà thầu có kiến nghị, tối thiểu 2 triệu đồng và tối đa 30 triệu đồng.

Tiêu chuẩn đánh giá kỹ thuật: Ưu tiên năng lực và nhân sự

Một điểm mới đáng chú ý trong Nghị định 111/2006/NĐ-CP là việc chi tiết hóa thang điểm đánh giá kỹ thuật cho các gói thầu dịch vụ tư vấn. Cơ cấu điểm số được phân bổ tập trung vào các yếu tố thực chất:

1. Kinh nghiệm và năng lực: Chiếm từ 10% - 20% tổng số điểm.
2. Giải pháp và phương pháp luận: Chiếm từ 30% - 40% tổng số điểm.
3. Nhân sự thực hiện: Đây là yếu tố then chốt, chiếm tỷ trọng cao nhất từ 50% - 60% tổng số điểm.

Pháp luật cũng quy định mức điểm yêu cầu tối thiểu về mặt kỹ thuật không được thấp hơn 70% tổng số điểm để đảm bảo chất lượng công trình và dịch vụ.

Cải cách quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình

Song song với hoạt động đấu thầu, Nghị định 112/2006/NĐ-CP đã sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 16/2005/NĐ-CP, tập trung vào việc xác định rõ trách nhiệm của chủ đầu tư.

Đối với các dự án sử dụng vốn ngân sách Nhà nước, chủ đầu tư phải được xác định trước khi lập dự án. Đặc biệt, với các dự án do Thủ tướng Chính phủ quyết định đầu tư, danh sách các cơ quan được giao làm chủ đầu tư đã được mở rộng và quy định rõ ràng, bao gồm các Bộ, cơ quan ngang Bộ, UBND cấp tỉnh và cả các doanh nghiệp Nhà nước lớn.

"Vị trí, quy mô xây dựng công trình phải phù hợp với quy hoạch xây dựng được cấp có thẩm quyền phê duyệt. Trường hợp chưa có quy hoạch, phải được UBND cấp tỉnh chấp thuận bằng văn bản."

Quy định này nhằm đảm bảo tính thống nhất trong quy hoạch đô thị và nông thôn, tránh tình trạng đầu tư dàn trải, không phù hợp với thực tế địa phương.

Xử lý chuyển tiếp và hiệu lực thi hành

Để tránh gây xáo trộn cho các dự án đang triển khai, Chính phủ quy định các dự án đã được phê duyệt trước ngày các Nghị định này có hiệu lực nhưng chưa triển khai hoặc đang thực hiện dở dang thì không phải làm thủ tục phê duyệt lại. Tuy nhiên, các bước công việc tiếp theo phải tuân thủ nghiêm ngặt theo quy định mới.

Cả hai Nghị định trên đều có hiệu lực sau 15 ngày kể từ ngày đăng Công báo. Đây là thông tin quan trọng mà các chủ đầu tư, nhà thầu và các cơ quan quản lý cần đặc biệt lưu ý để điều chỉnh hoạt động cho phù hợp với khung pháp lý mới của năm 2006.