Trong bối cảnh kinh tế năm 2012 được dự báo còn nhiều thách thức, việc tổ chức thực hiện dự toán ngân sách Nhà nước đóng vai trò then chốt để đảm bảo an sinh xã hội và ổn định kinh tế vĩ mô. Ngày 06/12/2011, Bộ Tài chính đã chính thức ban hành Thông tư 177/2011/TT-BTC quy định chi tiết về việc tổ chức thực hiện dự toán ngân sách Nhà nước năm 2012.

Ưu tiên hàng đầu cho cải cách tiền lương lên mức 830.000 đồng/tháng

Một trong những điểm nhấn quan trọng nhất của dự toán ngân sách năm 2012 là việc đảm bảo nguồn lực tài chính để thực hiện lộ trình cải cách tiền lương. Theo đó, ngân sách Trung ương sẽ bổ sung tăng thêm cho các địa phương để thực hiện mức lương tối thiểu chung là 830.000 đồng/tháng. Đây là bước đi cụ thể nhằm thực hiện Quyết định 2113/QĐ-TTg ngày 28/11/2011 của Thủ tướng Chính phủ.

Để có đủ nguồn kinh phí, Bộ Tài chính yêu cầu các Bộ, cơ quan Trung ương và UBND các cấp phải thực hiện nghiêm túc các biện pháp tạo nguồn sau:

• Tiết kiệm 10% chi thường xuyên: Các đơn vị dự toán phải xác định dành tiết kiệm 10% chi thường xuyên năm 2012 (trừ các khoản tiền lương và phụ cấp).
• Trích lập từ nguồn thu sự nghiệp: Các đơn vị có thu phải dành tối thiểu 40% số thu được để lại theo chế độ (riêng ngành y tế là 35% sau khi trừ các chi phí trực tiếp như thuốc, dịch truyền, vật tư tiêu hao).
• Sử dụng nguồn tăng thu địa phương: Các địa phương phải sử dụng 50% số tăng thu ngân sách địa phương thực hiện năm 2011 so với dự toán để phục vụ cải cách tiền lương.

Triển khai đồng bộ các sắc thuế mới từ ngày 01/01/2012

Năm 2012 cũng đánh dấu sự thay đổi lớn trong hệ thống thuế với việc chính thức áp dụng Luật Thuế bảo vệ môi trường 2010 và Luật Thuế sử dụng đất phi nông nghiệp 2010. Việc phân cấp nguồn thu từ các sắc thuế này được quy định rõ ràng:

Thuế bảo vệ môi trường sẽ là khoản thu phân chia giữa ngân sách Trung ương và ngân sách địa phương theo tỷ lệ quy định. Trong khi đó, thuế sử dụng đất phi nông nghiệp sẽ là khoản thu mà ngân sách địa phương được hưởng 100%, tạo điều kiện cho các tỉnh, thành phố chủ động hơn trong nguồn thu tại chỗ.

Quản lý chặt chẽ nguồn thu từ đất và Quỹ phát triển đất

Đối với các khoản thu từ tiền sử dụng đất, Thông tư 177/2011/TT-BTC yêu cầu các địa phương tiếp tục dành tối thiểu 10% nguồn thu này để thực hiện công tác đo đạc, lập hồ sơ địa chính và cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Đây là nhiệm vụ trọng tâm để hoàn thiện hệ thống quản lý đất đai quốc gia.

Đồng thời, các địa phương được phép trích từ 30% đến 50% nguồn thu tiền sử dụng đất và tiền thuê đất để thành lập Quỹ phát triển đất. Việc này phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định tại Nghị định 69/2009/NĐ-CP và Quyết định 40/2010/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ.

Thông tư cũng quy định rõ đối với các khoản thu đặc thù như thuế giá trị gia tăng từ Nhà máy lọc dầu Dung Quất phát sinh tăng, ngân sách Trung ương sẽ hưởng 100%. Điều này nhằm đảm bảo sự điều tiết vĩ mô của Nhà nước đối với các nguồn lực chiến lược.

Với những quy định chi tiết và quyết liệt, Thông tư 177/2011/TT-BTC kỳ vọng sẽ tạo ra hành lang pháp lý vững chắc để các đơn vị, địa phương triển khai hiệu quả dự toán ngân sách năm 2012, góp phần quan trọng vào việc cải thiện đời sống cán bộ, công chức và thúc đẩy kinh tế xã hội phát triển bền vững.