Trong bối cảnh công tác thi hành án dân sự vẫn còn tiềm ẩn nhiều biểu hiện phức tạp về tiêu cực và tham nhũng, ngày 11/02/2014, Bộ Tư pháp đã chính thức ban hành Chỉ thị 01/CT-BTP. Đây được xem là một bước đi quyết liệt nhằm chấn chỉnh kỷ cương, nâng cao đạo đức công vụ và làm trong sạch đội ngũ cán bộ trong ngành Tư pháp.

Quyết tâm quét sạch tiêu cực trong thi hành án

Nhận định rằng tình trạng nhũng nhiễu, tiêu cực trong thi hành án dân sự vẫn chưa đạt yêu cầu về phòng ngừa, Bộ Tư pháp nhấn mạnh việc tăng cường kiểm tra, giám sát là nhiệm vụ trọng tâm. Theo quy định tại Luật Thi hành án dân sự 2008, các trình tự, thủ tục thi hành bản án phải được thực hiện một cách khách quan và đúng pháp luật. Tuy nhiên, thực tế vẫn tồn tại những kẽ hở để một bộ phận cán bộ lợi dụng trục lợi.

Chỉ thị mới yêu cầu các cơ quan thi hành án phải rà soát lại toàn bộ quy trình, từ khâu tiếp nhận đơn đến khâu tổ chức cưỡng chế, đảm bảo không để xảy ra tình trạng "ngâm" án hoặc ưu ái cho bất kỳ bên đương sự nào.

Cấm tuyệt đối việc tiếp đương sự ngoài trụ sở

Một trong những điểm đáng chú ý nhất của Chỉ thị 01/CT-BTP là lệnh cấm nghiêm ngặt việc công chức thi hành án tiếp đương sự tại nhà riêng, phòng làm việc riêng hoặc những địa điểm không đúng quy định. Điều này nhằm triệt tiêu các cơ hội "đi đêm", thỏa thuận ngầm gây thiệt hại đến quyền lợi hợp pháp của các bên liên quan.

Tất cả các buổi làm việc với đương sự phải được thực hiện tại phòng tiếp công dân hoặc phòng khách của cơ quan. Trong quá trình làm việc, công chức bắt buộc phải đeo thẻ và giữ thái độ đúng mực, chuyên nghiệp. Mọi hành vi gợi ý quà cáp, ăn uống hoặc lợi dụng chức vụ để gây khó khăn cho người dân sẽ bị xem xét xử lý kỷ luật ở mức cao nhất.

Công khai, minh bạch là "vũ khí" chống tham nhũng

Để người dân có thể giám sát hoạt động của cơ quan thi hành án, Bộ Tư pháp yêu cầu phải niêm yết công khai quá trình và kết quả thi hành án tại trụ sở. Đồng thời, danh tính và chức vụ của người có thẩm quyền giải quyết vụ việc cũng phải được thông báo rõ ràng cho các bên liên quan.

Bên cạnh đó, các cơ quan phải thiết lập và công khai số điện thoại đường dây nóng, địa chỉ hòm thư điện tử để tiếp nhận phản ánh về tiêu cực. Đây là kênh thông tin quan trọng giúp lãnh đạo ngành kịp thời phát hiện và ngăn chặn các hành vi vi phạm pháp luật ngay từ khi mới phát sinh.

Xử lý nghiêm minh, không có vùng cấm

Bộ Tư pháp khẳng định sẽ xử lý nghiêm những trường hợp bao che hoặc phát hiện tiêu cực nhưng không báo cáo. Công chức vi phạm tùy theo mức độ sẽ bị xử lý kỷ luật hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự. Đặc biệt, đối với những cán bộ giữ chức vụ càng cao thì trách nhiệm càng lớn và mức hình phạt sẽ càng nặng.

"Trường hợp công chức bị kết án về hành vi tiêu cực, tham nhũng và bản án có hiệu lực pháp luật thì sẽ bị buộc thôi việc ngay lập tức. Đối với các đơn vị có công chức vi phạm, sẽ không được xét thi đua, khen thưởng trong năm đó."

Việc ban hành Chỉ thị này vào đầu năm 2014 thể hiện quyết tâm chính trị mạnh mẽ của ngành Tư pháp trong việc xây dựng một hệ thống thi hành án dân sự liêm chính, hiệu quả, xứng đáng với niềm tin của nhân dân.