Trong nỗ lực hiện đại hóa công tác quản lý và ngăn chặn gian lận thương mại, Tổng cục Hải quan đã có bước đi mạnh mẽ khi đưa vào sử dụng hàng nghìn thiết bị giám sát công nghệ cao. Việc bổ sung 5.000 seal định vị điện tử không chỉ là câu chuyện mua sắm trang thiết bị, mà còn là tín hiệu cho thấy sự siết chặt quy trình giám sát đối với các loại hình hàng hóa có rủi ro cao.

Công nghệ 'mắt thần' trong giám sát hàng hóa xuất nhập khẩu

Theo quyết định mới nhất, Tổng cục trưởng Tổng cục Hải quan đã chính thức phê duyệt danh mục mua sắm 5.000 seal định vị điện tử. Đây là loại thiết bị thông minh tích hợp công nghệ GPS, cho phép cơ quan hải quan theo dõi lộ trình, vị trí và tình trạng niêm phong của container hàng hóa theo thời gian thực.

Những loại hàng hóa nào bắt buộc phải sử dụng seal định vị điện tử?

Việc sử dụng seal định vị điện tử không còn là lựa chọn mà đã trở thành yêu cầu bắt buộc đối với một số nhóm hàng hóa cụ thể. Theo chỉ đạo từ Tổng cục Hải quan, các đơn vị phải triển khai giám sát nghiêm ngặt đối với:

• Hàng hóa quá cảnh đi qua lãnh thổ Việt Nam.
• Hàng hóa gửi kho ngoại quan chờ xuất khẩu hoặc nhập khẩu.
• Hàng kinh doanh tạm nhập - tái xuất (bao gồm cả hàng gửi kho ngoại quan) trong quá trình vận chuyển từ cửa khẩu nhập đến địa điểm lưu giữ hoặc đến cửa khẩu xuất.

Tất cả các loại hình hàng hóa này khi vận chuyển giữa các địa điểm kiểm soát hải quan đều phải được niêm phong bằng thiết bị định vị điện tử để đảm bảo tính nguyên trạng của hàng hóa.

Thứ tự ưu tiên và quy định niêm phong hải quan hiện nay

Một điểm đáng chú ý trong quy định vận hành là tính ưu tiên của thiết bị công nghệ. Các Chi cục Hải quan được yêu cầu phải sử dụng hết số lượng seal định vị điện tử đã được bàn giao trước khi chuyển sang sử dụng các loại seal hoặc niêm phong hải quan truyền thống khác.

Trong trường hợp vẫn còn dư seal định vị sau khi đã đáp ứng các đối tượng ưu tiên nêu trên, thiết bị này sẽ được dùng để giám sát các loại hàng hóa khác thuộc diện phải niêm phong hải quan. Quy định chi tiết về các đối tượng này được nêu rõ tại Điều 50 Thông tư 38/2015/TT-BTC, văn bản này sau đó đã được sửa đổi, bổ sung bởi Thông tư 39/2018/TT-BTC của Bộ Tài chính.

Điều 50. Niêm phong hải quan
1. Các trường hợp phải niêm phong hải quan:
a) Hàng hóa vận chuyển chịu sự giám sát hải quan quy định tại khoản 1 Điều 51 Thông tư này...

Việc áp dụng công nghệ vào giám sát không chỉ giúp cơ quan quản lý kiểm soát chặt chẽ lộ trình hàng hóa, mà còn tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp chấp hành tốt pháp luật, giảm thiểu thời gian kiểm tra thủ công tại các chốt chặn, từ đó đẩy nhanh tốc độ lưu thông hàng hóa quốc tế.