Trong nỗ lực làm trong sạch bộ máy nhà nước và đẩy lùi quốc nạn tham nhũng, Thanh tra Chính phủ vừa chính thức công bố những nội dung cốt lõi trong dự thảo Bộ luật Phòng chống tham nhũng (nay là dự thảo Luật Phòng, chống tham nhũng). Đây được xem là bước đi quyết liệt nhằm thay thế cho Pháp lệnh chống tham nhũng năm 1998 vốn đã bộc lộ nhiều hạn chế sau hơn 6 năm thi hành.

Luân chuyển cán bộ: Giải pháp 'cắt đứt' các mối quan hệ lợi ích nhóm

Một trong những điểm mới đáng chú ý nhất trong dự thảo lần này là quy định về việc luân chuyển cán bộ, công chức tại các vị trí có nguy cơ nảy sinh tham nhũng cao. Theo đó, những người công tác tại các vị trí 'nhạy cảm' sẽ không được giữ chức vụ quá 3 đến 5 năm tại một đơn vị.

Cụ thể, Chính phủ dự kiến sẽ ban hành một danh mục chi tiết các vị trí công tác dễ nảy sinh tiêu cực để các Bộ, ngành và địa phương căn cứ thực hiện. Các lĩnh vực trọng điểm bao gồm: hải quan, thuế, quản lý thị trường, công an, kiểm sát, tòa án, quản lý đất đai, xây dựng cơ bản và thanh tra, kiểm toán. Việc luân chuyển này không chỉ nhằm ngăn chặn việc hình thành các 'mối quan hệ khép kín' mà còn tạo điều kiện để cán bộ rèn luyện ở nhiều môi trường khác nhau.

"Việc luân chuyển cán bộ là biện pháp phòng ngừa từ xa, giúp ngăn chặn tình trạng lạm dụng chức vụ, quyền hạn để trục lợi cá nhân khi một người ở quá lâu tại một vị trí có quyền quyết định về kinh tế - xã hội."

Các cơ quan nhà nước sẽ phải xây dựng kế hoạch luân chuyển công khai, minh bạch, đảm bảo việc chuyển đổi vị trí công tác không làm ảnh hưởng đến hoạt động chuyên môn nhưng vẫn đạt được mục tiêu phòng ngừa tham nhũng.

Kê khai tài sản: Mở rộng đối tượng đến cả người thân

Nếu như trước đây, việc kê khai tài sản chủ yếu tập trung vào cá nhân cán bộ thì dự thảo mới đã mở rộng phạm vi một cách đáng kể. Theo đề xuất, cán bộ, công chức từ cấp trưởng phòng trở lên sẽ phải thực hiện nghĩa vụ kê khai tài sản của cả người thân, bao gồm: bố, mẹ, vợ hoặc chồng và con (bao gồm cả con đẻ và con nuôi).

Mục đích của quy định này là nhằm giám sát chặt chẽ quá trình hình thành tài sản mới, tránh tình trạng cán bộ 'tẩu tán' tài sản tham nhũng sang tên người thân. Cán bộ khi thực hiện kê khai phải cam kết tính trung thực và chịu trách nhiệm trước pháp luật về nội dung khai báo.

Kiểm soát thu nhập và chi phí du học nước ngoài

Bên cạnh các tài sản bất động sản và động sản có giá trị lớn, dự thảo cũng yêu cầu cán bộ phải khai báo các khoản thu nhập từ mức chịu thuế trở lên. Đặc biệt, một quy định khá mới mẻ là yêu cầu khai báo việc đi học nước ngoài của vợ, chồng hoặc con cái. Trong trường hợp không sử dụng học bổng nhà nước, cán bộ phải giải trình rõ ràng nguồn tài chính phục vụ cho việc du học này.

Thời điểm và quy trình kê khai

Việc kê khai tài sản sẽ được thực hiện vào các thời điểm then chốt:

• Khi được bổ nhiệm vào chức vụ mới.
• Sau khi miễn nhiệm, bãi nhiệm hoặc cách chức.
• Thực hiện kê khai bổ sung định kỳ hàng năm.

Thời hạn hoàn thành việc kê khai là trong vòng 1 tháng kể từ ngày quyết định bổ nhiệm hoặc miễn nhiệm có hiệu lực. Hàng năm, bản kê khai phải được nộp cho cơ quan quản lý chậm nhất là ngày 31/1 để phục vụ công tác giám sát, đối chiếu.

Những quy định mạnh mẽ này trong dự thảo Luật Phòng, chống tham nhũng đang nhận được sự quan tâm lớn từ dư luận, kỳ vọng sẽ tạo ra bước ngoặt trong cuộc chiến chống tiêu cực, lãng phí, góp phần củng cố niềm tin của nhân dân vào bộ máy công quyền.

(Theo Vân Giang - VietNamNet, tổng hợp và phân tích bổ sung)