Chất lượng bữa ăn bán trú và an toàn thực phẩm học đường luôn là mối quan tâm hàng đầu của hàng triệu phụ huynh. Trước thực trạng vẫn còn những lo ngại về định lượng và an toàn vệ sinh, Thủ tướng Chính phủ vừa ban hành văn bản chỉ đạo khẩn cấp nhằm siết chặt trách nhiệm của các cơ sở giáo dục.

Theo nội dung tại Công điện 64/CĐ-TTg ban hành ngày 13/9/2026 về việc tăng cường công tác quản lý bữa ăn nội trú, bán trú trong các cơ sở giáo dục, người đứng đầu Chính phủ đã đưa ra những yêu cầu mang tính quyết liệt và đồng bộ nhằm bảo vệ sức khỏe học sinh.

Nhà trường phải trực tiếp kiểm tra cả chất lượng lẫn số lượng từng suất ăn

Điểm nhấn đáng chú ý nhất tại điểm c mục 1 của Công điện 64/CĐ-TTg là quy định bắt buộc các cơ sở giáo dục phải chịu trách nhiệm tổ chức tiếp nhận, kiểm tra và trực tiếp giám sát cả về mặt chất lượng cũng như số lượng suất ăn được cung ứng cho trẻ em, học sinh.

Trong thực tế những năm qua, không ít vụ việc "bớt xén" khẩu phần ăn hoặc nhập nguyên liệu kém tươi ngon đã bị phát hiện xuất phát từ sự lơ là trong khâu tiếp nhận của nhà trường. Nhiều cơ sở giáo dục có xu hướng phó mặc hoàn toàn cho đơn vị nấu nướng hoặc nhà cung ứng bên ngoài. Với chỉ đạo mới, hiệu trưởng và ban giám hiệu nhà trường không thể đứng ngoài cuộc hay giải trình theo hướng đùn đẩy trách nhiệm.

Nhà trường phải phân công nhân sự cụ thể để giám sát chặt chẽ quá trình giao nhận thực phẩm hàng ngày, quy trình tổ chức bữa ăn, cũng như toàn bộ hoạt động chăm sóc học sinh trong suốt khoảng thời gian các em sinh hoạt, học tập tại trường.

Kiểm soát toàn diện chuỗi cung ứng: Từ nông trại tới bàn ăn học đường

Không chỉ dừng lại ở thời điểm chia suất ăn, điểm a mục 1 của công điện yêu cầu các địa phương và nhà trường phải kiểm soát chặt chẽ toàn bộ chu kỳ cung cấp bữa ăn học đường. Quy trình khép kín này bao gồm:

• Nguồn gốc và xuất xứ nguyên liệu: Toàn bộ thực phẩm đầu vào phải có hóa đơn, chứng từ rõ ràng, đáp ứng đầy đủ tiêu chuẩn vệ sinh an toàn thực phẩm theo quy định của Luật an toàn thực phẩm 2010 và các hướng dẫn chuyên ngành tại Nghị định 15/2018/NĐ-CP.
• Điều kiện chế biến và bảo quản: Khu vực bếp ăn phải tuân thủ nghiêm ngặt nguyên tắc bếp ăn một chiều, bảo đảm cách ly giữa thực phẩm sống và thực phẩm chín, dụng cụ chế biến đạt chuẩn vệ sinh.
• Quy trình giao nhận và vận chuyển: Phương tiện chuyên chở suất ăn sẵn phải kín đáo, hợp vệ sinh và duy trì nhiệt độ an toàn trong suốt hành trình di chuyển.
• Nghiêm ngặt chế độ lưu mẫu thức ăn: Cơ sở giáo dục và đơn vị cung ứng phải thực hiện nghiêm túc việc kiểm thực 3 bước và lưu mẫu thức ăn tối thiểu 24 giờ đúng quy chuẩn, có niêm phong và ghi chép nhật ký đầy đủ để phục vụ công tác đối soát khi phát sinh vấn đề.

Phân định rõ ranh giới trách nhiệm: Không thể khoán trắng cho nhà cung ứng

Một điểm mấu chốt được Chính phủ nhấn mạnh trong đợt chỉ đạo này là việc làm rõ trách nhiệm giữa 3 bên: Ủy ban nhân dân cấp xã, cơ sở giáo dục và đơn vị cung cấp dịch vụ ăn uống. Chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương có nhiệm vụ ban hành quy định rõ ràng về thẩm quyền, nghĩa vụ của từng chủ thể trong từng công đoạn thực hiện.

Cần lưu ý rằng, việc giao nhiệm vụ cho nhà trường trực tiếp kiểm tra, giám sát chất lượng và số lượng suất ăn không đồng nghĩa với việc xóa bỏ hay làm thay trách nhiệm quản lý nhà nước của chính quyền địa phương trên địa bàn. Tương tự, các doanh nghiệp, hợp tác xã cung cấp suất ăn vẫn phải chịu trách nhiệm pháp lý cao nhất về tính an toàn và hàm lượng dinh dưỡng của thực phẩm theo đúng hợp đồng đã ký kết.

Khi phát hiện bất kỳ dấu hiệu bất thường nào về độ tươi sống, mùi vị, nguy cơ mất an toàn thực phẩm hoặc hành vi gian lận khối lượng, ban giám hiệu nhà trường phải ngay lập tức lập biên bản, đình chỉ sử dụng lô thực phẩm đó và kịp thời phản ánh, báo cáo cơ quan chức năng có thẩm quyền để thanh tra, xử lý nghiêm minh theo quy định pháp luật.

Minh bạch thông tin để phụ huynh cùng đồng hành giám sát

Bên cạnh cơ chế thanh tra, kiểm tra đột xuất từ các cơ quan quản lý y tế và giáo dục, việc phát huy vai trò giám sát của Ban đại diện cha mẹ học sinh được xem là giải pháp căn cơ và hữu hiệu nhất. Các trường học được khuyến khích công khai thực đơn hàng tuần, đơn giá suất ăn, hình ảnh bữa ăn thực tế và tạo điều kiện thuận lợi để phụ huynh tham gia kiểm tra đột xuất nguồn nguyên liệu đầu vào.

Sự phối hợp chặt chẽ, đa chiều này không chỉ ngăn chặn triệt để nguy cơ ngộ độc thực phẩm học đường mà còn góp phần xây dựng môi trường giáo dục an toàn, nhân văn, nơi mỗi bữa ăn bán trú thực sự mang lại nguồn dinh dưỡng dồi dào cho sự phát triển thể chất và trí tuệ của thế hệ tương lai.