Bộ Nội vụ vừa ban hành Công văn số 7617/BNV-TCBC ngày 17/07/2026 nhằm tháo gỡ những vướng mắc lớn nhất của các địa phương trong việc xác định đối tượng dôi dư và giải quyết chính sách cho người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố nghỉ việc sau sáp nhập. Đây được xem là chỉ đạo khẩn cấp khi thời hạn báo cáo kết quả chỉ còn tính bằng ngày.

Sức ép tiến độ: Tối hậu thư trước ngày 30/7/2026

Sau khi ban hành Văn bản số 7031/BNV-TCBC ngày 07/07/2026 về chính sách đối với người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố nghỉ việc trong quá trình sắp xếp, tổ chức lại, Bộ Nội vụ tiếp tục nhận được nhiều phản hồi và kiến nghị hướng dẫn từ các địa phương. Để bảo đảm tính thống nhất và đẩy nhanh tiến độ thực hiện trên phạm vi cả nước, Bộ Nội vụ đã khẩn trương ban hành Công văn số 7617/BNV-TCBC ngày 17/07/2026.

Tại văn bản này, Bộ Nội vụ đề nghị Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương căn cứ quy định tại Nghị định số 154/2025/NĐ-CP và hướng dẫn tại Văn bản số 7031/BNV-TCBC để khẩn trương giải quyết chính sách đối với người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố theo thẩm quyền.

Cùng với việc giải quyết chính sách, các địa phương phải báo cáo kết quả tình hình triển khai thực hiện về Bộ Nội vụ trước ngày 30/7/2026 để Bộ tổng hợp, báo cáo cấp có thẩm quyền theo quy định.

Yêu cầu này đặt ra áp lực rất lớn cho chính quyền các cấp, đòi hỏi sự vào cuộc quyết liệt, chính xác trong khâu rà soát và lập danh sách đối tượng thụ hưởng chính sách.

Ai là người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố?

Để xác định chính xác đối tượng dôi dư, trước hết cần làm rõ các chức danh người hoạt động không chuyên trách ở cấp cơ sở. Theo quy định tại khoản 1 Điều 14 Nghị định số 185/2026/NĐ-CP ngày 26/05/2026 của Chính phủ, tại mỗi thôn, tổ dân phố có 03 chức danh người hoạt động không chuyên trách bao gồm:

• Bí thư chi bộ;
• Trưởng thôn hoặc Tổ trưởng tổ dân phố;
• Trưởng Ban Công tác Mặt trận.

Đây là những nhân sự nòng cốt, trực tiếp truyền tải và thực hiện các chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước tại địa bàn dân cư.

Chính quyền địa phương khẩn trương rà soát nhân sự dôi dư sau sáp nhập thôn, tổ dân phố (ảnh minh họa)

Công thức tính số người dôi dư sau sáp nhập: Tránh cào bằng

Một trong những điểm mới quan trọng nhất tại Công văn số 7617/BNV-TCBC là hướng dẫn chi tiết cách xác định số người dôi dư do sắp xếp. Bộ Nội vụ đưa ra nguyên tắc tính toán dựa trên mức chênh lệch nhân sự thực tế.

Cụ thể, đối với các thôn, tổ dân phố được sắp xếp thành một thôn, tổ dân phố mới theo quyết định của cấp có thẩm quyền, số người dôi dư được xác định trên cơ sở:

Số người dôi dư = (Tổng số người hoạt động không chuyên trách có mặt tại thời điểm sắp xếp) - (Số lượng người hoạt động không chuyên trách được bố trí theo quy định tại khoản 2 Điều 14 Nghị định số 185/2026/NĐ-CP)

Ví dụ thực tế: Trước khi thực hiện sáp nhập, 03 thôn cũ có tổng cộng 09 người hoạt động không chuyên trách đang làm việc. Sau khi hợp nhất thành 01 thôn mới, theo quy định chỉ được bố trí tối đa 03 người đảm nhiệm các chức danh. Như vậy, số lượng nhân sự dôi dư được xác định chính xác là 06 người.

Bộ Nội vụ đề nghị các địa phương căn cứ vào phương án bố trí nhân sự cụ thể của các thôn, tổ dân phố sau sắp xếp để xem xét, quyết định đối tượng nghỉ việc. Đồng thời, phải bảo đảm số người được giải quyết nghỉ việc hưởng chính sách theo quy định tại khoản 5 Điều 2 Nghị định số 154/2025/NĐ-CP không được vượt quá số người hoạt động không chuyên trách được xác định là dôi dư thực tế của thôn, tổ dân phố đó.

Phân biệt nguồn kinh phí chi trả: Tránh sai sót trong quyết toán

Bên cạnh việc xác định đối tượng, Công văn số 7617/BNV-TCBC cũng làm rõ ranh giới pháp lý về nguồn kinh phí chi trả nhằm tránh những sai sót trong công tác tài chính, quyết toán của địa phương:

• Trường hợp dôi dư do sáp nhập: Được áp dụng chính sách tinh giản biên chế và hưởng các chế độ hỗ trợ theo quy định tại Nghị định số 154/2025/NĐ-CP.
• Trường hợp địa phương chủ động cơ cấu, kiện toàn: Đối với các trường hợp nghỉ việc do địa phương chủ động cơ cấu, sắp xếp lại đội ngũ nhân sự nhưng không thuộc đối tượng áp dụng của Nghị định số 154/2025/NĐ-CP, nguồn kinh phí chi trả chính sách sẽ không lấy từ ngân sách tinh giản biên chế Trung ương mà phải thực hiện theo hướng dẫn của Bộ Nội vụ tại Văn bản số 7031/BNV-TCBC (sử dụng ngân sách địa phương hoặc các nguồn hợp pháp khác).

Sự phân định rõ ràng này giúp các địa phương chủ động hơn trong việc cân đối ngân sách, đồng thời bảo đảm quyền lợi chính đáng cho người lao động ở cơ sở, tránh tình trạng khiếu nại, thắc mắc kéo dài.

Việc khẩn trương hoàn thành giải quyết chính sách trước ngày 30/07/2026 không chỉ là nhiệm vụ chính trị nhằm ổn định bộ máy cơ sở mà còn thể hiện sự quan tâm, tri ân của Đảng và Nhà nước đối với những đóng góp của đội ngũ người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố trong suốt thời gian qua.