Trong bối cảnh chính sách bảo hiểm xã hội đang có những bước chuyển mình quan trọng, vấn đề hưởng bảo hiểm xã hội (BHXH) một lần trở thành tâm điểm chú ý của đông đảo người lao động. Theo quy định hiện hành tại Luật Bảo hiểm xã hội 2006, người lao động hoàn toàn có quyền chủ động quyết định tương lai an sinh của mình thông qua hai lựa chọn: nhận tiền một lần hoặc bảo lưu để cộng dồn thời gian đóng.

Quyền lựa chọn hưởng bảo hiểm xã hội một lần

Theo quy định tại Điều 55 Luật Bảo hiểm xã hội 2006, người lao động được hưởng bảo hiểm xã hội một lần nếu thuộc một trong các trường hợp sau đây:

1. Người lao động đủ tuổi hưởng lương hưu theo quy định mà chưa đủ hai mươi năm đóng bảo hiểm xã hội; 2. Người lao động suy giảm khả năng lao động từ 61% trở lên mà chưa đủ hai mươi năm đóng bảo hiểm xã hội; 3. Người lao động ra nước ngoài để định cư; 4. Người lao động sau một năm nghỉ việc nếu không tiếp tục đóng bảo hiểm xã hội và có yêu cầu nhận bảo hiểm xã hội một lần.

Việc nhận BHXH một lần giúp người lao động giải quyết được những khó khăn tài chính trước mắt. Tuy nhiên, các chuyên gia an sinh xã hội luôn khuyến cáo đây là phương án "rút ngắn" quyền lợi lâu dài, bởi khi đã nhận một lần, thời gian đóng BHXH trước đó sẽ bị xóa bỏ, người lao động mất đi cơ hội hưởng lương hưu và thẻ bảo hiểm y tế miễn phí khi về già.

Lợi ích của việc bảo lưu thời gian đóng bảo hiểm xã hội

Thay vì nhận tiền ngay, người lao động có thể chọn phương án bảo lưu thời gian đóng. Đây là một cơ chế linh hoạt được quy định tại Điều 57 Luật Bảo hiểm xã hội 2006. Khi người lao động nghỉ việc mà chưa đủ điều kiện hưởng lương hưu hoặc chưa muốn nhận BHXH một lần thì được bảo lưu thời gian đóng bảo hiểm xã hội.

Việc bảo lưu mang lại những lợi ích thiết thực như:

• Cộng dồn thời gian: Khi người lao động quay lại thị trường lao động và tiếp tục đóng BHXH, thời gian đóng mới sẽ được cộng nối với thời gian đã bảo lưu trước đó.
• Cơ hội hưởng lương hưu: Giúp người lao động dễ dàng đạt đủ điều kiện về số năm đóng (hiện tại là 20 năm) để được hưởng lương hưu hàng tháng.
• Đảm bảo an sinh: Lương hưu không chỉ là khoản thu nhập ổn định mà còn đi kèm với quyền lợi bảo hiểm y tế, giúp giảm bớt gánh nặng chi phí khám chữa bệnh khi tuổi cao sức yếu.

Bối cảnh mới từ Luật Bảo hiểm xã hội 2014

Mặc dù Luật Bảo hiểm xã hội 2014 đã được ban hành và sẽ có hiệu lực từ ngày 01/01/2016, nhưng tại thời điểm này (tháng 4/2015), các quy định của Luật 2006 vẫn đang được áp dụng. Chính phủ và các cơ quan chức năng đang tích cực lắng nghe ý kiến của người lao động để có những điều chỉnh phù hợp, đảm bảo quyền lợi tốt nhất cho người tham gia.

Lời khuyên cho người lao động lúc này là cần cân nhắc kỹ lưỡng giữa nhu cầu tài chính ngắn hạn và mục tiêu an sinh dài hạn. Nếu không quá cấp bách, việc bảo lưu thời gian đóng luôn là lựa chọn tối ưu để bảo vệ bản thân trước những rủi ro trong tương lai.