Từ tháng 07/2020, hệ thống pháp luật về quốc phòng Việt Nam đánh dấu một cột mốc quan trọng khi Luật Lực lượng dự bị động viên 2019 chính thức đi vào cuộc sống. Đi kèm với đó là Nghị định 79/2020/NĐ-CP quy định chi tiết về các chế độ, chính sách. Đây không chỉ là sự ghi nhận đóng góp của lực lượng này mà còn là sự đảm bảo vững chắc cho hậu phương quân đội.

Lực lượng dự bị động viên: Họ là ai và vai trò thế nào?

Để hiểu rõ về quyền lợi, trước hết cần xác định rõ đối tượng thụ hưởng. Theo quy định tại khoản 1 Điều 2 Luật Lực lượng dự bị động viên 2019, lực lượng này là một bộ phận cấu thành của Quân đội nhân dân Việt Nam, bao gồm:

• Quân nhân dự bị: Gồm sĩ quan dự bị, quân nhân chuyên nghiệp dự bị và hạ sĩ quan, binh sĩ dự bị đã được đăng ký, quản lý.
• Phương tiện kỹ thuật dự bị: Là các loại tài sản của cơ quan, tổ chức và công dân (xe cộ, tàu thuyền, thiết bị thông tin...) được huy động khi cần thiết.

Việc xây dựng lực lượng này nhằm mục tiêu sẵn sàng bổ sung cho lực lượng thường trực của Quân đội trong các tình huống khẩn cấp hoặc khi có lệnh động viên.

Hệ thống phụ cấp trách nhiệm: Mức cao nhất vượt mốc 1 triệu đồng

Một trong những điểm mới đáng chú ý nhất tại Điều 29 Luật Lực lượng dự bị động viên 2019 là chế độ phụ cấp. Tùy vào vị trí và trách nhiệm quản lý, quân nhân dự bị sẽ được hưởng các mức phụ cấp khác nhau.

Cụ thể, theo Điều 3 Nghị định 79/2020/NĐ-CP, mức phụ cấp được phân chia như sau:

1. Đối với quân nhân dự bị đã xếp vào đơn vị dự bị động viên

• Sĩ quan dự bị: Hưởng mức 160.000 đồng/tháng.
• Quân nhân chuyên nghiệp, hạ sĩ quan, binh sĩ dự bị: Hưởng mức 320.000 đồng/tháng.

2. Phụ cấp trách nhiệm quản lý đơn vị (Chi trả theo quý)

Đối với những người giữ chức vụ chỉ huy, mức phụ cấp được tính theo quý để đảm bảo tính ổn định:

Chế độ trợ cấp gia đình: Điểm tựa cho hậu phương

Pháp luật năm 2020 không chỉ quan tâm đến cá nhân quân nhân mà còn mở rộng đối tượng thụ hưởng đến gia đình của họ. Đây là chính sách nhân văn nhằm giúp quân nhân yên tâm thực hiện nhiệm vụ huấn luyện, diễn tập.

Mức trợ cấp gia đình được quy định rõ ràng dựa trên nguồn thu nhập hiện tại của quân nhân:

- Đối với gia đình quân nhân dự bị đang hưởng lương từ ngân sách nhà nước: Mức trợ cấp là 160.000 đồng/ngày.
- Đối với gia đình các đối tượng còn lại (lao động tự do, doanh nghiệp ngoài nhà nước...): Mức trợ cấp là 240.000 đồng/ngày.

Thời gian hưởng trợ cấp tương ứng với thời gian quân nhân tập trung huấn luyện, diễn tập hoặc kiểm tra sẵn sàng chiến đấu.

Bảo vệ quyền lợi y tế và an sinh xã hội

Đối với những quân nhân dự bị chưa tham gia Bảo hiểm xã hội (BHXH) hoặc Bảo hiểm y tế (BHYT), Nhà nước có những quy định riêng biệt để đảm bảo họ không bị bỏ lại phía sau nếu chẳng may gặp rủi ro.

Chế độ khám, chữa bệnh

Quân nhân dự bị khi ốm đau, tai nạn trong thời gian tập trung sẽ được khám chữa bệnh tại các cơ sở quân y hoặc dân y. Toàn bộ chi phí khám chữa bệnh và tiền ăn bệnh lý sẽ được thanh toán theo hóa đơn thực tế. Đặc biệt, nếu sau khi kết thúc đợt tập trung mà vẫn phải điều trị, họ vẫn được hỗ trợ thêm tối đa 15 ngày.

Trợ cấp tai nạn và tử tuất

Trong trường hợp bị tai nạn dẫn đến suy giảm khả năng lao động từ 5% trở lên, quân nhân được hưởng trợ cấp một lần. Mức cơ bản là 8 triệu đồng cho 5% suy giảm, và cứ mỗi 1% tăng thêm sẽ được cộng thêm 800.000 đồng.

Đau lòng hơn, nếu quân nhân tử vong do tai nạn trong khi làm nhiệm vụ, gia đình sẽ nhận được khoản trợ cấp một lần lên tới 57,6 triệu đồng cùng chi phí mai táng 16 triệu đồng. Nếu chết do ốm đau rủi ro, mức trợ cấp là 4,8 triệu đồng kèm mai táng phí.

Lời kết và lời khuyên pháp lý

Việc nắm vững các quy định tại Luật Lực lượng dự bị động viên 2019 là quyền lợi và nghĩa vụ của mỗi công dân trong diện dự bị. Các chế độ này không chỉ là sự hỗ trợ về tài chính mà còn là sự bảo đảm về pháp lý cho sức khỏe và tính mạng của người lính thời bình. Nếu có bất kỳ vướng mắc nào về thủ tục nhận trợ cấp, quân nhân nên liên hệ trực tiếp với Ban Chỉ huy quân sự cấp huyện nơi đăng ký để được hướng dẫn chi tiết.