Trong bối cảnh chuyển đổi số đang trở thành động lực chính cho sự phát triển bền vững, việc xây dựng các đô thị thông minh không còn là xu hướng mà đã trở thành yêu cầu cấp thiết. Để cụ thể hóa lộ trình này, Bộ Xây dựng đã ban hành Công văn 14402/BXD-QHKT hướng dẫn triển khai quy hoạch đô thị thông minh, tạo hành lang pháp lý quan trọng cho các địa phương.

Nguyên tắc "vàng" trong quy hoạch đô thị thông minh

Theo hướng dẫn tại Công văn 14402/BXD-QHKT, việc quy hoạch phải đảm bảo tính thống nhất và không tách rời. Cụ thể:

• Lồng ghép trực tiếp: Nội dung phát triển đô thị thông minh phải được tích hợp ngay trong đồ án quy hoạch đô thị và nông thôn khi lập mới hoặc điều chỉnh, tuyệt đối không lập thành một loại quy hoạch riêng biệt.
• Phù hợp thực tiễn: Quy hoạch cần bám sát điều kiện kinh tế - xã hội và định hướng phát triển đặc thù của từng địa phương.
• Ưu tiên hiệu quả: Tập trung vào các giải pháp nâng cao chất lượng dịch vụ, tăng cường an ninh và hiệu quả quản lý vận hành.
• Sự tham gia của cộng đồng: Khuyến khích người dân và doanh nghiệp cùng đóng góp ý kiến trong quá trình lập và thực hiện quy hoạch.

Lồng ghép nội dung thông minh theo từng cấp độ quy hoạch

Bộ Xây dựng yêu cầu các địa phương phải cụ thể hóa các mục tiêu thông minh tùy theo quy mô và tính chất của từng loại đồ án quy hoạch.

1. Đối với quy hoạch chung đô thị

Đây là cấp độ định hướng vĩ mô. Các đồ án cần xác định rõ tầm nhìn phát triển đô thị thông minh thống nhất với định hướng quốc gia. Đặc biệt, cần chỉ rõ các khu vực trọng điểm về hạ tầng số, trung tâm điều hành (IOC) và các khu đổi mới sáng tạo.

2. Đối với quy hoạch phân khu

Ở giai đoạn này, các định hướng từ quy hoạch chung sẽ được cụ thể hóa. Các địa phương cần bố trí mạng lưới hạ tầng kỹ thuật thông minh như hệ thống cảm biến môi trường, giao thông thông minh, chiếu sáng tiết kiệm năng lượng và hệ thống thu gom rác thải tự động.

3. Đối với quy hoạch chi tiết

Quy hoạch chi tiết tập trung vào các giải pháp thiết kế công trình và hạ tầng kỹ thuật cụ thể. Các yêu cầu về kết nối, chia sẻ dữ liệu và vị trí lắp đặt các thiết bị cảm biến, trạm sạc xe điện, trung tâm dữ liệu phải được quy định rõ ràng trong hồ sơ thiết kế.

Việc triển khai quy hoạch đô thị thông minh phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định tại Nghị định 269/2025/NĐ-CP của Chính phủ.

Trách nhiệm và tổ chức thực hiện

Để đảm bảo tính khả thi, Bộ Xây dựng phân định rõ trách nhiệm của các bên liên quan:

• Cơ quan lập quy hoạch: Có trách nhiệm chủ trì, phối hợp với Sở Khoa học và Công nghệ cùng các ngành liên quan để lồng ghép nội dung thông minh vào nhiệm vụ quy hoạch.
• Cơ quan thẩm định: Đánh giá mức độ phù hợp, tính đồng bộ và khả năng kết nối dữ liệu của các giải pháp công nghệ trong đồ án.
• Cơ quan quản lý: Tổ chức cập nhật, lưu trữ và công khai quy hoạch trên nền tảng số để phục vụ công tác giám sát và vận hành.

Các địa phương trong quá trình thực hiện nếu phát sinh vướng mắc cần kịp thời phản ánh về Bộ Xây dựng để được hướng dẫn và xử lý theo quy định.