Ngày 30/03/2018, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam đã chính thức ban hành Thông tư 09/2018/TT-NHNN quy định chi tiết về mạng lưới hoạt động của tổ chức tín dụng là hợp tác xã. Đây là bước đi quan trọng nhằm củng cố và đảm bảo an toàn hệ thống ngân hàng hợp tác xã và quỹ tín dụng nhân dân trong bối cảnh thị trường tài chính năm 2018 đang có nhiều biến động.

Giới hạn số lượng chi nhánh và phòng giao dịch

Một trong những điểm đáng chú ý nhất tại Điều 7 Thông tư 09/2018/TT-NHNN là quy định về số lượng đơn vị mạng lưới. Cụ thể:

"1. Đối với ngân hàng hợp tác xã:
a) Trên địa bàn 01 tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương, ngân hàng hợp tác xã được thành lập 01 chi nhánh;
b) Ngân hàng hợp tác xã được thành lập mới không quá 05 chi nhánh 01 năm;
c) Một chi nhánh không quản lý quá 03 phòng giao dịch."

Quy định này cho thấy sự thận trọng của cơ quan quản lý trong việc mở rộng quy mô của các ngân hàng hợp tác xã, ưu tiên tính ổn định và khả năng kiểm soát rủi ro tại từng địa phương. Đối với Quỹ tín dụng nhân dân, mỗi đơn vị chỉ được phép thành lập 01 phòng giao dịch trên địa bàn một xã, phường hoặc thị trấn.

Siết chặt hạn mức dư nợ cấp tín dụng

Để đảm bảo an toàn tài chính, Điều 5 Thông tư 09/2018/TT-NHNN cũng đưa ra các con số cụ thể về hạn mức cho vay tại các phòng giao dịch. Theo đó, tổng mức dư nợ cấp tín dụng của phòng giao dịch thuộc Ngân hàng Hợp tác xã đối với một khách hàng (không phải là quỹ tín dụng thành viên) không được vượt quá 1 tỷ đồng.

Trong khi đó, đối với các Quỹ tín dụng nhân dân, con số này còn khiêm tốn hơn nhiều. Tổng mức dư nợ cấp tín dụng của phòng giao dịch quỹ tín dụng đối với một khách hàng không được vượt quá 100 triệu đồng. Điều này nhằm đảm bảo các quỹ tín dụng tập trung vào mục tiêu tương trợ thành viên và phục vụ nhu cầu vốn nhỏ lẻ tại địa phương, tránh tình trạng tập trung vốn quá lớn vào một cá nhân hay tổ chức.

Điều kiện khắt khe để thành lập chi nhánh

Không phải đơn vị nào cũng có thể dễ dàng mở rộng mạng lưới. Điều 10 Thông tư 09/2018/TT-NHNN quy định hàng loạt điều kiện cứng mà Ngân hàng Hợp tác xã phải đáp ứng, bao gồm:

• Hoạt động kinh doanh phải có lãi trong năm trước liền kề.
• Giá trị thực vốn điều lệ không thấp hơn mức vốn pháp định.
• Tỷ lệ nợ xấu không vượt quá 3% tại thời điểm đề nghị.
• Hệ thống kiểm soát nội bộ và kiểm toán nội bộ phải đảm bảo tuân thủ Luật Các tổ chức tín dụng 2010.

Ngoài ra, các đơn vị phải xây dựng Quy chế về quản lý mạng lưới theo quy định tại Điều 9 Thông tư 09/2018/TT-NHNN để đảm bảo cơ chế giám sát từ trụ sở chính đến các đơn vị trực thuộc luôn thông suốt và hiệu quả.

Thông tư 09/2018/TT-NHNN chính thức có hiệu lực thi hành kể từ ngày 15/06/2018, thay thế cho các quy định cũ tại Quyết định 24/2006/QĐ-NHNN. Các tổ chức tín dụng là hợp tác xã cần chủ động rà soát mạng lưới hiện có để đảm bảo tuân thủ đúng lộ trình và quy định mới của Ngân hàng Nhà nước.