Thay mặt Bộ Chính trị, đồng chí Trần Cẩm Tú, Ủy viên Bộ Chính trị, Thường trực Ban Bí thư đã ký ban hành Quy định số 183-QĐ/TW ngày 02/6/2026 về quản lý biên chế của hệ thống chính trị. Văn bản này chính thức thay thế cho Quy định số 70-QĐ/TW ngày 18/7/2022, đánh dấu một bước chuyển dịch căn bản trong tư duy quản trị nguồn nhân lực công, hướng tới sự tinh gọn, hiệu năng và thực chất.

Điểm nhấn đặc biệt quan trọng đi kèm với quy định mới này là Kết luận số 40-KL/TW ngày 02/6/2026 của Bộ Chính trị về bổ sung, sửa đổi quy định về quản lý biên chế, giao biên chế năm 2026 và định hướng giai đoạn 2027 - 2031. Trong đó, thông điệp mạnh mẽ nhất được đưa ra là: Kiên quyết không để tình trạng vào biên chế là ổn định suốt đời.

Đồng chí Trần Cẩm Tú, Ủy viên Bộ Chính trị, Thường trực Ban Bí thư ký ban hành Quy định 183-QĐ/TW về quản lý biên chế (Ảnh minh họa)

Quyết định tổng biên chế theo nhiệm kỳ 5 năm và khi cần thiết

Theo quy định tại khoản 2 Điều 2 Quy định 183-QĐ/TW, tổng biên chế của hệ thống chính trị được quyết định theo nhiệm kỳ 5 năm. Cụ thể hóa nguyên tắc này, Bộ Chính trị là cơ quan tối cao quyết định tổng biên chế và biên chế dự phòng của hệ thống chính trị theo nhiệm kỳ 5 năm và khi cần thiết; đồng thời quyết định giao biên chế theo nhiệm kỳ 5 năm cho các cơ quan, tổ chức được giao thẩm quyền quản lý biên chế.

Bên cạnh thẩm quyền quyết định tổng biên chế, Bộ Chính trị còn nắm giữ vai trò quyết định trong việc:

• Chuyển chỉ tiêu biên chế công chức thành biên chế viên chức và ngược lại giữa các khối cơ quan.
• Quyết định cơ chế đặc thù về quản lý, sử dụng biên chế của các tỉnh ủy, thành ủy trực thuộc Trung ương, đặc biệt là các đô thị lớn như Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh.
• Giao Ban Chỉ đạo Trung ương về quản lý biên chế tham mưu về chủ trương, nhiệm vụ, giải pháp quản lý biên chế; tham mưu tổng biên chế, biên chế dự phòng và chỉ đạo triển khai các nhiệm vụ liên quan trong toàn hệ thống chính trị.

Đột phá phân cấp: Tỉnh ủy, Thành ủy được chủ động điều chuyển biên chế

Một trong những điểm mới mang tính đột phá nhất của Quy định 183-QĐ/TW là việc tăng cường phân cấp, phân quyền mạnh mẽ cho các địa phương. Theo đó, các Tỉnh ủy, Thành ủy trực thuộc Trung ương được quyền chủ động điều chuyển biên chế giữa khối Đảng, Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị - xã hội và khối chính quyền địa phương (HĐND, UBND).

Cơ chế này giải quyết triệt để tình trạng "vừa thừa, vừa thiếu" cục bộ tại các địa phương từ nhiều năm qua. Trước đây, việc điều chuyển biên chế giữa khối Đảng và khối chính quyền gặp rất nhiều rào cản thủ tục hành chính do thuộc hai hệ thống quản lý khác nhau. Với quy định mới, cấp ủy địa phương có toàn quyền linh hoạt điều phối nhân lực từ nơi sử dụng kém hiệu quả sang nơi thiếu hụt, quá tải, đồng bộ với lộ trình chuyển đổi số và cải cách hành chính.

Đổi mới hệ thống chính trị, tinh gọn bộ máy và nâng cao hiệu quả quản lý biên chế là nhiệm vụ trọng tâm (Ảnh minh họa)

Chấm dứt tư duy "vào biên chế là ổn định suốt đời"

Đi kèm với sự phân cấp mạnh mẽ là yêu cầu siết chặt kỷ luật, kỷ cương công vụ. Tại Kết luận số 40-KL/TW, Bộ Chính trị chỉ đạo rất rõ ràng về việc chuyển đổi phương thức quản lý:

"Chuyển từ quản lý số lượng biên chế sang quản lý chất lượng và hiệu quả thực thi công vụ; định kỳ đánh giá cán bộ bằng các chỉ số được lượng hoá, đưa ra khỏi hệ thống những người không đủ năng lực, không hoàn thành nhiệm vụ để thực hiện tuyển dụng công chức, viên chức đủ trình độ, năng lực vào bộ máy. Thực hiện đúng nguyên tắc 'có vào - có ra' đối với biên chế hưởng lương từ ngân sách nhà nước, không để tình trạng vào biên chế là ổn định suốt đời."

Bộ Chính trị cũng yêu cầu các cơ quan, đơn vị tuyệt đối không để xảy ra tình trạng viên chức thực hiện vị trí việc làm của công chức. Những nơi có số lượng nhân sự thực tế vượt quá chỉ tiêu biên chế được giao năm 2026 phải khẩn trương xây dựng lộ trình cắt giảm, đưa về đúng định mức trước khi kết thúc năm 2026.

Định hướng tinh giản biên chế 5 - 10% giai đoạn 2027 - 2031

Về tầm nhìn dài hạn, Bộ Chính trị xác định giai đoạn 2027 - 2031 sẽ tiếp tục thực hiện tinh giản biên chế của toàn hệ thống chính trị từ 5% đến 10%. Tuy nhiên, việc tinh giản này không cào bằng mà dựa trên các căn cứ khoa học:

1. Lượng hóa công việc: Áp dụng phương pháp quản trị theo dữ liệu để xác định nhu cầu biên chế thực tế của từng vị trí việc làm.
2. Đẩy mạnh tự chủ sự nghiệp: Tạo bước đột phá trong việc tinh giản biên chế sự nghiệp gắn với đẩy mạnh tự chủ tài chính tại các đơn vị sự nghiệp công lập; kiên quyết xã hội hóa các dịch vụ công mà khu vực tư nhân có thể làm tốt (đặc biệt là y tế, giáo dục).
3. Ứng dụng công nghệ: Những công việc có thể số hóa, tự động hóa thì kiên quyết cắt giảm biên chế hành chính giản đơn để tập trung nhân lực cho các lĩnh vực then chốt, địa bàn trọng điểm.

Có thể thấy, Quy định 183-QĐ/TW và Kết luận 40-KL/TW năm 2026 là những viên gạch nền móng đầu tiên cho một cuộc cách mạng về tổ chức bộ máy và nhân sự hành chính công tại Việt Nam, hướng tới một hệ thống chính trị tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả, phục vụ đắc lực cho sự phát triển của đất nước trong kỷ nguyên mới.