Việc ban hành một khung khổ pháp lý thống nhất cho hoạt động của các tổ chức Đảng ở cơ sở luôn là ưu tiên hàng đầu nhằm nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của Đảng. Mới đây, Ban Chấp hành Trung ương đã chính thức ban hành Quyết định 302-QĐ/TW năm 2025 về Quy chế làm việc mẫu của Đảng ủy cấp trên trực tiếp của tổ chức cơ sở Đảng ở xã, phường, đặc khu.

Nguyên tắc tập trung dân chủ: 'Kim chỉ nam' trong mọi hoạt động

Theo quy định tại Quyết định 302-QĐ/TW, nguyên tắc làm việc cốt lõi của Ban Chấp hành, Ban Thường vụ và Thường trực Đảng ủy là tập trung dân chủ. Điều này không chỉ đơn thuần là việc thiểu số phục tùng đa số, mà còn là sự phát huy trí tuệ tập thể, nơi tập thể lãnh đạo nhưng cá nhân phải chịu trách nhiệm rõ ràng.

"Ban chấp hành, ban thường vụ, thường trực đảng ủy làm việc theo nguyên tắc tập trung dân chủ, phát huy trí tuệ tập thể, tập thể lãnh đạo, cá nhân phụ trách; thiểu số phục tùng đa số, cấp dưới phục tùng cấp trên; cá nhân phục tùng tổ chức; chấp hành nghiêm Cương lĩnh, Điều lệ Đảng, các nghị quyết, chỉ thị của Trung ương."

Sự thống nhất này đảm bảo rằng mọi quyết sách lớn về công tác xây dựng Đảng, tổ chức và cán bộ đều được xem xét kỹ lưỡng, tránh tình trạng độc đoán hoặc buông lỏng lãnh đạo.

Phân cấp, phân quyền gắn liền với trách nhiệm người đứng đầu

Một điểm mới đáng chú ý trong quy chế mẫu là việc đẩy mạnh phân cấp, phân quyền. Tuy nhiên, quyền lực luôn đi đôi với trách nhiệm. Quy chế yêu cầu nêu cao tính chủ động, sáng tạo và tự chịu trách nhiệm của mỗi cá nhân, đặc biệt là người đứng đầu Đảng ủy. Cơ chế kiểm tra, giám sát cũng được tăng cường để đảm bảo quyền lực được thực thi đúng hướng, đúng quy định.

Cơ chế biểu quyết và xử lý các vấn đề quan trọng

Để một nghị quyết hoặc quyết định có hiệu lực, quy chế quy định rõ phải có trên 1/2 tổng số ủy viên đương nhiệm tán thành. Trong những tình huống đặc biệt không thể họp trực tiếp, Thường trực Đảng ủy có thể xin ý kiến bằng văn bản. Tuy nhiên, đối với những vấn đề quan trọng hoặc còn nhiều ý kiến khác nhau, việc đưa ra thảo luận trực tiếp tại hội nghị Ban Thường vụ là bắt buộc để tạo sự đồng thuận cao nhất.

Bên cạnh đó, quyền bảo lưu ý kiến của cá nhân vẫn được tôn trọng. Đảng viên có quyền phản ánh ý kiến bảo lưu lên cấp trên, nhưng tuyệt đối không được tuyên truyền, phổ biến ra bên ngoài khi tập thể đã thống nhất hành động.

Minh bạch và đoàn kết: Nền tảng của sự tin tưởng

Quy chế mẫu nhấn mạnh sự minh bạch và công khai trong mọi hoạt động. Từ kết quả kiểm tra, giám sát đến các quyết định kỷ luật, tất cả đều cần được thực hiện công khai theo quy định. Điều này không chỉ giúp xây dựng niềm tin trong nội bộ Đảng bộ mà còn củng cố mối quan hệ gắn bó giữa Đảng với nhân dân tại địa phương.

Quyết định 302-QĐ/TW sẽ chính thức có hiệu lực từ ngày 01/07/2025. Các tỉnh ủy, thành ủy trực thuộc Trung ương có trách nhiệm hướng dẫn các Đảng ủy cấp dưới xây dựng quy chế làm việc cụ thể, phù hợp với đặc thù thực tiễn của từng địa phương, đảm bảo tính thống nhất và hiệu quả trong toàn hệ thống.