Trong guồng quay hối hả của công việc kinh doanh, không ít cá nhân và hộ kinh doanh vô tình "quên" mất các nghĩa vụ thuế định kỳ. Tuy nhiên, với các loại thuế kê khai theo năm, sự chậm trễ không chỉ dẫn đến những khoản phạt chậm nộp không đáng có mà còn có thể gây ra những rắc rối pháp lý nghiêm trọng. Việc nắm vững quy định về đối tượng, thời hạn và mức đóng là chìa khóa để bảo vệ quyền lợi và uy tín của người nộp thuế.

Những loại thuế nào "bắt buộc" phải kê khai theo năm?

Theo quy định chi tiết tại Nghị định 126/2020/NĐ-CP, danh mục các loại thuế và khoản thu thuộc ngân sách nhà nước thực hiện kê khai theo năm bao gồm các nhóm đối tượng đặc thù sau:

• Thuế thu nhập cá nhân (TNCN): Áp dụng cho các cá nhân làm đại lý xổ số, bán hàng đa cấp, hoặc đại lý bảo hiểm. Điểm đáng lưu ý là nếu trong năm số tiền hoa hồng chưa đến mức khấu trừ nhưng tổng kết cuối năm lại thuộc diện phải nộp thuế, cá nhân phải tự thực hiện kê khai.
• Hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh: Những đối tượng nộp thuế theo phương pháp khoán hoặc cá nhân cho thuê tài sản có lựa chọn khai thuế theo năm thay vì khai theo từng lần phát sinh.
• Thuế sử dụng đất: Bao gồm cả thuế sử dụng đất phi nông nghiệp và thuế sử dụng đất nông nghiệp. Đối với đất phi nông nghiệp, người nộp thuế cần lưu ý việc khai tổng hợp nếu sở hữu nhiều thửa đất trong cùng một địa bàn cấp tỉnh.

Khoản 3 Điều 8 Nghị định 126/2020/NĐ-CP quy định rõ các loại thuế khai theo năm, quyết toán năm và các khoản thu khác thuộc ngân sách nhà nước.

Chậm một ngày, họa sát thân: Thời hạn nộp hồ sơ khai thuế năm

Thời hạn là yếu tố sống còn trong quản lý thuế. Căn cứ vào Luật Quản lý thuế 2019, người nộp thuế cần ghi nhớ các mốc thời gian quan trọng sau:

• Hồ sơ quyết toán thuế năm: Chậm nhất là ngày cuối cùng của tháng thứ 3 kể từ ngày kết thúc năm dương lịch. Riêng với cá nhân trực tiếp quyết toán thuế TNCN, thời hạn được nới lỏng đến ngày cuối cùng của tháng thứ 4.
• Hồ sơ khai thuế khoán: Đối với hộ kinh doanh ổn định, thời hạn nộp hồ sơ là ngày 15 tháng 12 của năm trước liền kề. Với hộ mới kinh doanh, thời hạn là 10 ngày kể từ khi bắt đầu hoạt động.
• Hồ sơ khai thuế năm thông thường: Chậm nhất là ngày cuối cùng của tháng đầu tiên trong năm dương lịch.

Việc quá hạn dù chỉ một ngày cũng có thể khiến bạn rơi vào danh sách theo dõi và chịu mức phạt hành chính theo quy định hiện hành.

Mức đóng và cách tính: Đừng để mất tiền oan vì thiếu hiểu biết

Mỗi loại thuế có phương pháp tính và mức thuế suất khác nhau, đòi hỏi người nộp thuế phải tính toán chính xác:

1. Thuế TNCN cho đại lý và cho thuê tài sản

Theo Thông tư 40/2021/TT-BTC, cá nhân có doanh thu trên 100 triệu đồng/năm mới thuộc diện nộp thuế. Mức thuế suất phổ biến đối với đại lý bảo hiểm, xổ số và cho thuê tài sản hiện nay là 5% trên doanh thu.

2. Thuế sử dụng đất phi nông nghiệp

Căn cứ Luật Thuế sử dụng đất phi nông nghiệp 2010, số thuế phải nộp được xác định bằng diện tích đất tính thuế nhân với giá của 1m2 đất và thuế suất tương ứng. Giá đất thường được ổn định trong chu kỳ 5 năm.

3. Thuế sử dụng đất nông nghiệp

Dù hiện nay có nhiều chính sách miễn giảm, nhưng theo Luật Thuế sử dụng đất nông nghiệp 1993, mức thuế vẫn được tính dựa trên hạng đất, diện tích và định suất thuế tính bằng kg thóc trên một đơn vị diện tích.

Lời khuyên từ chuyên gia: Để tránh những sai sót đáng tiếc, người nộp thuế nên thường xuyên cập nhật các thông báo từ cơ quan thuế địa phương và sử dụng các ứng dụng hỗ trợ kê khai điện tử để đảm bảo tính chính xác và kịp thời.